Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Pagbasa

No description
by

on 4 October 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Pagbasa

Makrong Kasanayan: Pagbasa at Pagsulat
Pagbasa
Pagsulat
Ang pagbasa ay ang pagkilala at pagkuha ng mga ideya at kaisipan sa mga sagisag na nakalimbag upang mabigkas nang pasalita. Ito rin ay pag-unawa sa lenggwahe ng awtor sa pamamagitan ng mga nasusulat na simbolo. Paraan din ito ng pagkilala, pagpapakahulugan at pagtataya sa mga simbolong nakalimbag.
Ang pagbasa ay pag-unawa sa mga kaalaman upang matamo ng karunungan, pagbabalik sa nakaraan, pagtatasa sa kasalukuyan at antisipasyon sa hinaharap.
Walang oras o walang panahonang pagbasa sa madaling sabi, hindi ka bilanggo sa sirkulo o espasyo ng panahon. Nararating ng diwa ang nais marating, nababatid ang mga kaalamang dati-rati'y mula sa ating malay.
AngPagbasa at Pag-unawa /Komprehesyon

Kailangan ang pag-unawa sa anumang binabasa. Ang mga mambabasa ay kailangang makadebelop ng mga kasanayan na makatutulong sakanila upang maunawaan ang kanil
ang binabasa.
Mahalaga kung gayon ang komprehesyon o pag-unawa sa konteks at mga natutunang impormasyon upang maging katulong sa pagbasa at maging makabuluhan ang anumang binabasa o pinapakinggan.

Mga lebel / Antas ng Pag-iisip
• Faktwal na lebel- ito ay simpleng paggunita sa mga informasyong inilahadsateksto. Pagtukoy ito sa mga detalye.
• Interpretatib lebel o pagpapakahulugan- kailangang magbasa “between the lines” ang ginagawa rito upang makapaghinuha at makapag-ugnay ng mga impormasyon sa teksto. Sa pagitan ng mga linya ano ang mga isinasaad?
• Transaktib Lebel- kailangan ditto ang kaalamang galling sa teksto, personal naiskemata at sariling pagpapahalaga (Rosenblatt 1985; Ruddell 1990). Ipinapasok ng mambabasa ang kanyang sarili sa kuwento na tila isa siya sa mga tauhan dito. “Reading with the character” ang pagpapakilala sa lebel na ito. Ang “sariling pagpapahalaga” ang kapansin-pansin dito.

Ang Komprehesyon ay nakabataysa:
• Kaalaman ang pagbabasa ay makabuluhan
• Mga natutunang kaisipan/ karunungan ng mambabasa
• Mga impormasyong ibinibigay ng teksto
• Paggamit ng konteksto upang tumulong sa pagkilalang salita at kahulugan nito.

Maging literal, inferensyal o kritikal man ang pagbasa, dapat naisaalang-alang ang mga sumusunod:
• Pagkuha ng pangunahin at mga kaugnay na detalye
• Pagbuo n ghinuha o palagay
• Pagkuha o pagdama sa tonong sulating ginamit ng awtor
• Pagtukoy sa pamaksang pangungusap
• Paglalapat ng angkong kongklusyon

Ang pag-iisip nang mabuti upang makakuha/makadebelop at
maiayos ang mga nakalap na datos bago magsulat.

Tanungin ang sarili: Ano ang aking isusulat?

Isulat ang sagot sa tanong na binanggit.

Mangalap ng datos para sa paksang pinili.

Isulat ang sariling ideya tungkol sa paksa.

Alin sa mga ideyang naisulat ang gustong bigyan ng fokus? Mag-istik dito.

Iorganisa ang mga nakalap na datos at ang sariling ideya upang madebelop ang pangunahing ideyang gustong sulatin.

Pangatnig/Konektivs

Goodman - saykolinggwistiks na paghinuha (guessing game) kung saan ang nagbabasa ay bumubuong muli ng isang mensahe o kaisipang hango sa tekstong binasa. Isang prosesong sibikal buhat sa teksto na nagpapakahulugan o nagbibigay ng prediksyon.

Coady - ang kaisipang inihayag ni Goodman at sinabing ang dating kaalaman ng tagabasa ay kailangang maiugnay niya sa kanyang binubuong konsepto/kaisipan at kasanayan sa pagproproseso ng mga informasyon na mababasa sa teksto.
- ang kakayahang pangkaisipan ay panlahat na kakayahang intelektwal ng isang mambabasa.
Ang mga istratehiya sa pagproproseso ng informasyon ay iyong mga informasyong nasa isipan ng mga mambabasa (kaalamang semantika, kaalamang sintaktika, kaalaman sa ugnayang graphophonic (halimbawa: pagpapantig, pagbaybay, atbp.). Ang dating kaalaman ay binubuo ng lahat ng karanasan at informasyong nasa isipan ng tagabasa na pantulong sa kahinaang sintaktik ng mambabasa.
Ang pagbasa ang pinakapagkain ng ating utak (mental food) sabi ni James DeeValentine. Sa maraming pagkakataon ay napatunayan na natin na marami sa mga matatagumpay na tao ang mahilig sa pagbabasa. Ang pagkahilig sa pagbasa ay nadedebelop kung nagbibigay ang tao ng humigit-kumulang na tatlumpung minuto araw-araw para sa gawaing pagbasa. Sa mga aklat at iba pang babasahin nakakakuha ng mga ideya at mga salitang iniimbak sa utak. Nagbibigay-liwanag ang mga ito sa mga bagay na di natin batid. Ang pagiging ignorante natin sa maraming bagay ay nabibigyang katugunan ng maraming aklat at babasahin.
Joseph Addison - kung ang ehersisyo ay para sa katawan, ang pagbasa ay para sa isip. Sa lahat ng libangan/direksyon sa buhay, wala pang makakapuno sa mga "empty spaces" o kahulugan ng mga espasyo maliban sa mga kapaki-pakinabang na pagbasa.

G. Mortimer Jerome Alder - "Ang pagbasa ay isang basikong instrumento sa mabuting pamumuhay."

Harriet Martineau - "Bagamat marami ang nagbabasa, kakaunti ang nag-iisip." John Dalberg - "Kailangan tayong matuto hindi lamang sa pamamagitan ng pagsulat kung hindi maging ng pagbasa."
Bakit tayo nagbabasa?
Ngunit, bakit ba kailangang magbasa ng tao?
Unang-una, upang maaliw; Upang tumuklas ng mga bagong kaalaman at maimbak ang mga kaalamang ito mula sa kanyang alaala (memory bank) o kubling-malay (subconscious mind). Upang makapulot ng mga karanasan ng iba na kapupulutan ng aral.

Anuman ang maging layunin ng tao sa kanyang pagbabasa, ang mahalaga ay makuha o maunawaan niya ang esensya o kahalagahan nito sa kanyang buhay. Ngunit dapat tandaan ng isang nagbabasa na anumang babasahin na kanyang binasa ay di-totoong nabasa kung di niya natamo ang komprehensyon o pag-unawa.
Ilang Konsiderasyon sa Pagbasa
- Maisulong ang pagbasa na may laya at kusa.
- Madebelop ang kasanayan sa pagtugon sa teksto.
- Masanay ang mambabasa na magkaroon ng sapat na pang-unawa.
- Matulungan ang mambabasa na magbasa nang may angkop na bilis.
- Mahikayat ang mambabasa sa epektibong pagbasa nang tahimik.
Ang mga Benepisyo ng Pagbasa
- Kaalaman/Karunungan
- Pagpapaunlad ng Komprehensyon
- Pagpapagaling ng memorya o pag-alaala
- Pagpararami ng vokabularyo/talasalitaan
- Paghuhusay ng pakikipag-usap
- Pagbibigay ng kompiyansa sa sarili (self-confidence)
- Pagtataas ng pagtingin sa sarili (self-esteem)
- Kaunlaran at tagumpay sa buhay
Mga Teorya sa Pagbasa
Teoryang Bottom-Up
Sinasabi sa teoryang ito na ang pagbasa ay ang pagkilala ng mga serye ng mga nakasulat na simbolo (stimulus) upang maibigay ang katumbas nitong tunog (tugon o response). Ayon pa sa teoryang ito ang pagkatuto sa pagbasa ay nagsisimula sa yugtu-yugtong pagkilala ng mga titik, salita, parirala, at pangungusap ng buong teksto bago ang pagpapakahulugan sa teksto.

Ang teoryang ito ay tinatawag na "pagkilala sa salita" at ang teksto ang tinatayang pinakamahalagang elemento sa pagbasa.
Ang prosesong ito ay nagsisimula sa kaisipan ng tagabasa (top) patungo sa teksto (down) sapagkat ang dati niyang kaalaman ang nagpapasimula ng kanyang pagkilala sa teksto at kung wala ito, ang anumang babasahin niya ay hindi mabibigyang-kahulugan.

"Inside-out o conceptually driven" din kung tawagin ang teoryang ito sa dahilang ang pag-unawa ay nagsisimula sa mambabasa patungo sa teksto kung saan ang mga dating alam ng mambabasa ay iniuugnay sa mga binanggit na ideya sa teksto ng awtor.
Teoryang Iskema
Sa teoryang ito, pinaniniwalaang ang teksto ay walang kahulugang taglay sa sarili. Ito ay nagbibigay lamang ng direksyon sa nakikinig o mambabasa kung paano gagamitin at magpapakahulugan mula sa kanilang dating kaalaman. Ang "bakgrawnd knowledge" ang saligang kaalaman at ang kayariang balangkas ng dating kaalaman ang iskema.

Sinasabi sa teoryang ito na ang lahat ng ating natutuhan at naranasan ay nakalagak sa isipan at maayos na naihanay ayon sa kategorya. Ang mga iskemang ito ay patuloy na nadaragdagan, nalilinang, nadedebelop, nagbabago at ginagamit natin sa pag-uugnay ng anumang bagong karanasan.
Ang mga iskema ay "kaha ng informasyon" na nabuo dahil sa ating mga karanasan sa pakikipag-ugnayan sa ibang tao. Ang mga iskema ay maaaring buuin ng iba't ibang balangkas ng kaalaman.
Ang teksto ang pinakafokus para maunawaan ang binasa. Sa teksto (bottom) patungo sa tagabasa (up) nagsisimula ang pag-unawa.
Tinawag itong "outside-in" o "data driven" ni Smith (1983) sapagkat ang informasyon sa pag-unawa ay hindi nagmula o nanggaling sa tagabasa kung di sa teksto.
Teoryang Interaktib

Binigyang-diin o empasis ng teoryang ito ang pag-unawa bilang proseso at hindi bilang isang produkto. Paano mararating ng mag-aaral ang gayong sagot. (tama man o mali). Sinusuri natin ang mga proseso sa kasagutan ng mag-aaral. Sa interaktibong prosesong ito, matutulungan ng guro ang mambabasa upang lubos niyang maunawaan ang teksto.

Sa teoryang ito ay mahalaga ang larangan ng metakognisyon na nahihinggil sa kamalayan at kabatiran sa taglay na kaalaman, gayon sin sa angking kasanayan at ang paghahatid sa mga kasanayang ito.
Mga Paraan ng Pagbasa
Dalawa ang paraan ng pagbasa, ito ay ang malakas at tahimik na pagbasa.

Malakas- kung ang mga inihanda o hinalaw na diskurso ay binabasa sa harapan ng mga tagapakinig. Sa pagbasa ng malakas ay dapat na isaalang-alang ng nagbabasa ang mga sumusunod: ang tindig, tamang pagbigkas ng mga salita, kontak sa mga tagapakinig, at tamang paghawak ng aklat o anumang babasahin.

Tahimik- ito ang anyo ng pagbasa na ang tuon ay sa sarili lamang. Mata lamang ang ginagamit. Sa ganitong paraan ng pagbasa ay dapat ding isaalang-alang ang mga sumusunod: tamang posisyon ng katawan at ang pook kung saan isinasagawa ang pagbasa.
Sa pamamaraang ganito, nakikita natin ang neytyur o lawak ng sakop ng aklat, ang organisasyon at ang pangkalahatang atityud at "approach" ng may-akda. Sa pag-iiskim ng nobela, tinitingnan natin ang ilang maliliit na bahagi. Kung interesado ka lang sa "plot" o kaya'y sa pangunahing tauhan magagawa mo ito sa loob ng tatlumpung minuto. Samantala, sa mga editoryal o artikulo sa magasin ay maaaring mahanap ang paksang pangungusap at ang mga detalyeng sumusuporta. Sa pag-iiskim ng mga materyal sa silid-aklatan, maaaring tingnan at gamitin ang kard catalog. Malaki ang maitutulong ng katalogong ito sa paghahanap ng mga materyal.
ISKANING
- Ito ay isang masusing pagtingin sa babasahing materyal. Nangangailangan ito ng maraming iskils tulad ng:
-mabilis na sarbey para makuha ang pangkalahatang organisasyon at "approach" ng may-akda -maingat na pagbasa at muling pagbasa ng mga talataan upang mahanap ang pamaksang pangungusap at detalye -pagdiskubre ng ugnayan ng bawat talataan
-pag-iimbestiga sa mga pahina upang mahanap ang mga sagot sa mga tiyak na tanong

KAHANDAAN SA PAGBASA
*salik upang makapaghanda sa pagbasa ayon kay Dr. Paquito Badayos:
1. Pisikal matyuriti o kahustuhang pisikal ng tagabasa
2. Mental na kahandaan
3. Kahandaang sosyal at emosyonal
4. Karanasan at personaliti
Iskiming
Pinararang pagbasa (glancing) ang pamamaraang ito. Isang paraan ng pagbasa kung saan ang mga mata ay mabilis na tumingin sa mga nakalimbag na papel upang maghanap ng informasyon. Ginagawa ito upang ...
- makuha ang pangkalahatang impresyon tungkol sa aklat o artikulo;
- makuha ang isang partikular na detalye; at
- mahanap sa silid-aklatan ang materyal na kailangan para sa isang lektyur o ulat

Sa iskiming, nagbibigay tayo ng sampu hanggang labinlimang minutong sarbey o pagtingin sa aklat. Karaniwang hinahagod natin ng tingin ang pahina ng titulo ng aklat, paunang salita, nilalaman at indeks. Mabilis din nating tinitingnan ang yunit/tsapter, dibisyon, larawan, kapsyon, mapa/tsart at dayagram.
MABAGAL NA PAGBASA
mga dahilan:
-isahang-salitang pagbasa -mabagal na perseptwal reaksyon
-hindi agarang pagkilala at pagtugon sa materyal -vokalisasyon -mahinang mata -regresyon na nakamihasnan -kulang sa konsentrasyon
-walang praktis sa pagbabasa -kawalan ng interes -takot na hindi maunawaan ang binabasa kaya matagal ang oras na ibinibigay sa pagbasa ng bawat isa -"habit" na ang mabagal na pagbasa -kahinaan sa ebalwasyon kung ano ang importante sa hindi importante -ang kagustuhang maalalang lahat ang binasa kaysa piliin lamang ang isang bahagi ng binasa

MABILIS NA PAGBASA
> Ang isang mag-aaral sa kolehiyo ay nakababasa ng 250 hanggang 350 salita bawat minuto. Tinatayang ang magaling na pagbasa ay nasa pagitan ng 500 hanggang 700 salita bawat minuto o kaya'y mas higit pa.

*3 mahalagang faktor upang mapabilis ang pagbasa*
1. Ang interes na mapaunlad ang bilis ng pagbasa
2. Ang kusang-loob na matuto ng mga bagong teknik
3. Ang motibasyon sa pagpapraktis pa pagbasa

KONDISYON SA PAGPAPABILIS NG PAGBASA
-ipasusi ang mga mata
-alisin ang ugaling pagbigkas ng salita habang nagbabasa. Magkonsentreyt sa mga pangunahing salita o key words at nga makabuluhang ideya
-iwasan ang regresyon na pagbasa.
-Palawakin ang paningin sa binabasa
- sikaping paandarin ang mata sa mga sumusunod na salita upang makakuha ng mga kahulugan sa mga parirala at mumunting kaisipan.
KASANAYAN SA PAG- IISIP (Thinking Skills)
1. Pag-alaala-paggunita (remembering-recall)
2. Pagsasalin (translation)
3. Pagsusuri (analisis)
4. Pagpapakahulugan (interpretation)
5. Sintesis (synthesis)
6. Evalwasyon (evaluation)
7. Aplikasyon (application)
KOMPREHENSYON/PAG-UNAWA SA BINASA
Literal na Pagbasa
Ang panlabas na kahulugan ng salita o informsayong na kasulatang tanging natamo na kadalasan ay ibinibig ay ng awtor.

Inferensyalng Pagbasa
Ito ay nagbibigay ng interpretasyon at nagpapahintulot sa mambabasa na magbigay ng kongklusyon o kaya’y manghula sa kalalabasan o bunga ng informasyong ibinibigay at kung ano ang ibinibig ay naimplikasyon ng awtor.

Kritikal na Pagbasa
Lumikha itong ebalwasyon at paghuhusga. Ang mambabasa ay maaaring tanungin upang makita o makilala ang opinion sa katotohanan o kaya’y tanungin ang kawastuhan at kasapatan ng informasyon.

Mga Suliranin sa Komprehensyo/Pag-unawa ng ga salita

Mga Unang Sintomas ng Kahirapan sa Pagbasa
1. Kahirapang matukoy ang koneksyon ng letra sa tunog.
2. Kahirapan sa pagbigkas ng di kilalang salita.
3. Palagi ang pagkakamali sa ispleing at pagbasa ng mga letrang napag babaligtad (b/d), (m/w), (f/p).
4. Pagkalito sa pagkakasunod-sunod ng bilang lalo na kung papataas na ang pagkabilang; at mga simbolong pang-aritmetika( -, +, x, /, =).
5. Kahirapang maintindihan o maalaala ang binasa sapagka’t nahihirapang kumilala ng salita.

2. TALASALITAAN- May mga salita o terminolohiya na nagiging hadlang sapag-unawa ng mambabasang teksto.
* Idyoma o Matalinhagang Salita- hindi nakukuha sa pa-unawa sa kahulugan ng bawat salitang bumubuo rito sapagkat matalinghaga, kailangang suriin ng mabuti.
* Salitang may Naililipat na Kahulugan- ang mga metapora o pagwawangis ang mga halimbawa nito.
* Salitang Maraming Kahulugan- ang isang payak na salita ay may iba’t ibang kahulugan ayon sa paraan nang paggamit ng awtor at ng disiplinang pinaggagamitan nito.
* Salitang Teknikal- mga tiyak na salita o terminolohiya na ginagamit sa bawat disiplina tulad ng inhinyerya, ICT, pang madlang komunikasyon, atbp.
* Salitang Kasingkahulugan o Kasalungat- ang paggamit ng mga kasingkahulugan o kasalungat na salita ayon sa kanyang layunin o nais iparating.
* Iroiya o Kabalintunaan- pagbibigay ng mga pahayag na ang karaniwang kahlugan ay kabaligtaran nan nais na ipahayag. Sa pagkakataong ito, hindi kahulugan ng salita ang mahirap unawain kung di kung ano ang ibig sabihin ng awtor sa pagkagamit ng salita.

4. GAMIT NG PANG-UGNAY- Ang isang teksto ay binubuo ng magkakaugnay na kaisipan na maaaring binabanggit sa dakong unahan o hulihan ng teksto sa tulong ng mga referensya.
* Anapora- mga salitang tumutukoy sa mga binanggit na sa unahan ng teksto
* Cotapora- mga salitang bumabanggit sa mga bagay na nasa hulihan ng teksto
* Eliptikal na pahayag- mga salitang hindi na binabanggit ng awtor dahil nagiging paulit-ulit lamang ito o kaya ay nagtitipid sa pahayag.

1. KONSEPTO- May kaisipan o mensaheng inihahatid ang awtor sa mga mambabasa. Satulong ng dating kaalaman, karanasan at pag-unawa sa kaligiran ng teksto ay kinukuha ng mambabasa ang konseptong nakapaloob dito. Ang kawalan ng kaalaman at karanasan sa paksa ng tinatalakay ay nagbubunga ng suliranin sa pag-unawa. Kaya, mula sa mga ideya/kaisipan ng manunulat ay bumubuo ng sariling ideya ng mambabasa.
3. Istrukturang Pangungusap- Ang mahahaba at maliligoy na pangungusap ay nagiging hadlangsa mabilis na pag-unawa ng mambabasasa nilalaman ng teksto. Mas simple ang pangungusap mas mainam. Mas kaunti ang mali at madaling ma-edit, maorganisa at ma-interpret ang mahihirap na konsepto.
Ang Kahulugang Nakapaloob sa Teksto
Sa aklat nina Austero, Bandril, at De Castro (1999) binanggit ang ganito. Mga pangungusap ang bumubuo sa teksto kaya dapat naiayos upang maghatid ng mensahe. May mga kahulugan na nakapaloob sa teksto na nagibigay ng mensahe sa iba’t ibang paraan. May apat na antas ng kahulugan na makukuha sa isang teksto na dapat maunawaan ng isang mambabasa. Ibingay na halimbawa ang mga sumusunod:
• Kahulugang Konseptwal- Ang kahulugan ng salitaang tinutukoy dito. Bawat salitang ginagamit sa teksto ay may ibig sabihin. Maaaring maging payak o komplikado ang kahulugan ng salita. Ang konseptwal na kahulugan ng mga salita sa teksto ang siyang batayan ng iba pang mga kahulugan.
• Kahulugang Proposisyunal- Ito ay ang pansariling kahulugan ng isang pangungusap. Ang mga pangungusap ay may kahulugang taglay kahit na hindi ginagamit sa isang konteksto. Nakatayo ito sa kanyang sarili.
• Kahulugang Kontekstwal- Ito ay ang kahulugang taglay ng pangungusap kung nasa isang kalagayan o konteksto. Makukuha ang kahulugang kontekstwal batay sa ugnayan ng mga pangungusap sa teksto. Makukuharin ang kahulugan nito ayon sa paraanng pagkakagamit ng awtor sa mga pangungusap.
• Kahulugang Pragmatiko- Ito ang kahulugan ng pangungusap batay sa interaksyon ng awtor at ng mambabasa. Ang kahulugang ito ay naglalaman ng damdamin, saloobin, pananaw ng awtor naipinararating sa mga mambabasa. Kaugnay rin nito ang inaasahang maging bias sa mga mambabasa.


Proseso ng pagsulat
•Ang kasaysayan, kultura, kabihasnan ng isang lipunan ay naisisiwalat, nalilinang naipapakalat, naisasalin dahil sa mga dokumento at record ng nakaraan at kasalukuyan na nagiging possible dahil sa pagsulat.
• Sa pagsulat, ang matalinong kaisipan o pag-iisip ng bayan ay naiimbak at nailalantad. Ang mga pananaliksik (tesis at disertasyon), literature, teknikal at siyentipikong papel na dumaan sa masusing pag-aaral at imbestigasyon ay nagpapakita ng kritikal at malikhaing pag-iisip ng tao.
•Dahil sa pagsulat, naihahayag at naipapakilala ng tao ang sariling husay, talino, kakayahan at karunungan.
•”lohika ang tunguhin ng pagsulat.” Ayon kay David R. Olson. Naeeksamen ang nilalaman ng papel na naisulat at nakikita ang mgakamalian. Dahil sa naeeksamen ito, Kailangan ng pag-iingat sa pagsulat. Nakikita rito ang katotohanan o kasinungalingan. Ang detalye ay nasusuri para sa akyurasi at konsistensi, kaya, ang nagiging resulta ay ang pagiging lohikal at sayantipik ng papel. Nakikita ang kababawan o kalaliman ng talakay.

•Ang pagsulat ay ayon kina Austero, Mangonon, et al (2002) ay…
-Pagbibigay ng sustansya kahulugan sa mga bagay na para sa iba ay walang kahulugan.
-Isang proseso ng intelektwal inquiry
-pagkikipag-usap sa kapwa sa pamamagitan ng panulat.
-Isang paghuhunos ng damdaming bumukal at nagpahinog sa diwa’t kaisipan na naisisiwalat ng panulat.
-Isang kreeytiv na gawaing dinidevelop sa papel.
-isang pansariling pagtuklas.

Uri ng Sulatin (Ayon kay James Kinneavy)
Informativ- nagbibigay impormasyon at ebidensya tulad ng mga report, ulat, balita at ibapa. Ito’y naglalayong magpabatid.
Persweysiv- Mga sulating nanghihikayat upang tanggapin ang sinasabi ng awtor o mapaniwala ang mga bumabasa tulad ng sanaysay, tanging lathalin, at iba pa
Ekspresiv- pampersonal na sulatin ng isang tao na nagsisiwalat ng kanyang damdamin at iniisip.
Imaginativ-Mga akda na likhang isip ng manunulat tulad ng mga tula, dula at kwento ay bunga ng imahinasyon ng manunulat.
Formulaic- ang mga sulating ito’y may sinusunod na format sa pagsulat tulad ng mga liham pangkalakal, tesis, disertasyon, teknikal at siyentipikong report.


Ang Istandard Ng Mahusay Na Sulatin:

Kaisahan- May isang paksang tinatalakay. Isang sentral na ideya na hinuhugisan at dinedebelop. Hindi lumilihis sa paksang ito ang talakay.

Koherens- Nagkokonek at nagkakaugnayan ang mga pangungusap. Ang mga transisyonal na salita ay nagamit nang tama upang magkaroon ng lohika ang bawat talataan. Ang pagpili ng kongkreto at ispesipikong detalye ay mahusay na dinebelop. Maayos na inihanay ang mga magkakasunood na ideya.

Kalinawan- Malinaw at hindi maligoy ang mga pangungusap . Eksakto at may katiyakan sa pagpili ng mga salitang gagamitin. Ang mga ideya ay hinulma at hinuhugisan upang maunawaan ng mambabasa.

Kasapatan- Hindi bitin ang ginawang sulatin. May sapat na detalye, ebidensya, patunay sa sinasabi. Nakatutugon sa mga katanungang hinahanapan ng sagot ng mambabasa.

Empasis/ Diin- Nagfokus sa paksa at sentral na ideya. Walang paglihis na ginawa rito.

Kagandahan- Libre sa kamalian-ispeling, bantas, sintaks, mahusay ang debelopment, organisado at iskolarli ang pagkakabuo.

Pagpili ng Paksa
- upng malimita niya ang paksa at higit niyang pag-ibayuhin ang pananaliksik at malinaw ang ga detalye
Publikasyon
-kompleto ang pakiramdam
- naiplimbag/lathala ang isinulat
Pagtitipon ng mga Datos
- mula sa mga aklat, pahayagan, jonal, "online database"
-makakatulong sa paghahanap ng informasyon
-sangkot ang proseso ng brainstorming t klastering ng mga ideya
Pag-aanalisa ng mga Datos
-kailangang maigrupo ang mga magkakaugay, maestablis ang kanilang koneksyon, makagawa ng pagpapasiya hinggil diyo
-"spreadsheet"
Drafting o Panimulang Pagsulat
-nagsisimulang isulat ang mga ideyang naglalaro sa utak
-"tool" sa pagsulat ng draft

Pagrerevisa/editing
-muling tinitignan ang akda upang rebyuhin at makita kung may mali
- matukoy ang kahinaan at tungkulin
Muling Pagsulat
-kailangang isulat muli upang matiyak na nagawa ang koreksyon
Paghahanda ng pial na kopya
-gawan ng pinal na kopya
-makinis, malinis, at libre na sa ga koreksyon
Ano ang Kinukunsidera sa Bawat Hakbang sa Pagsulat?

Sa panimulang pagsulat
Sa Pagsulat
Pagwawasto
Ang pagtingin sa kamalian upang maiwasan ang:

Istilo at Organisasyon

Mahusay ba ang debelopment ng talataan?

Sumusuporta ba ang mga detalye sa pangunahing paksa?

Nakagaganyak ba ang pangungusap?

May sabstans ba ang mga pangungusap?

May simula ba at wakas?

Ang proseso ng “paghuhugis ng ideya” tungo sa pagbubuo ng
pangungusap.

Isulat ang paksang pangungusap, mga sumusuportang detalye, simula, katawan, at wakas na talataan.

Magsulat nang malinaw, simple o payak na mga pangungusap.

Gumamit ng mga link o konektivs sa paraang mapaghuhusay ang ayos ng pangungusap at talataan.

Kumunsulta sa diksyunaryo para sa wastong paggamit/pagpili ng salita

Gramar at Ispeling

Tingnan ang ispeling

Tingnan ang gramar

Basahing muli ang sinulat

Nag-aagri ba ang sabjek at predikeyt?

Tama ba ang panahunan?


Muling pasulat
Muli sa iniwastong talataan, muling isusulat ang sulatin na taglay
ang mga ginawang koreksyon.

Naipasok ba ang lahat nang nakitang kamalian?

Makinis ba at malinaw ang daloy ng mga pangungusap?

Naging maayos ba at organisado ang talataan?

Naipasok ba ang wastong bantas, baybay ng salita?

Publikasyon
Sino o kanino ipalilimbag?

May pera ba para maipalimbag? (kung gustong ang manunulat mismo ang magpalimbag)

Mga Uri
Mga kataga o salitang ginamit sa pag-uugnay ng isang salita sa kapwa
salita, parirala, at sugnay sa kapwa sugnay upang mabuo ang diwa ng pangungusap at talataan.


3. Pagbibigay-sanhi/dahilan

Pinag-uugnay ng pangatnig ang mga lipon ng salita upang magbigay katwiran at magsabi ng kadahilanan.

Halimbawa:

kaya/kaya naman

tuloy

bunga nito

4. Pagbibigay ng bunga/resulta

Nagsasaadng kinalabasan o kinahinatnan

Halimbawa:

kaya/kaya naman

tuloy

bunga nito

9. Pagpapatotoo

Nagsasaad ito ng pagpapatunay.


Halimbawa:

sa totoo /sa totoo lang

sa katunayan

1. Pandagdag/Adisyon

Nagsasaad ito ng diwa ng pagpupuno o pagdaragdag ng informasyon.


Halimbawa:

bukod

puwera ang/sa/kay

huwag lang/lamang

kungdi lang

2. Pagbibigay-eksepsyon

Nagsasaad ng pagbubukod, paghihiwalay o pagsasabi ng maliban sa.



Halimbawa

dahil sa/ dahilan sa

sapagkat

mangyari

palibhasa

kasi

5. Pagbibigay-layunin

Nagsasaad ng hangarin o naisin

Halimbawa:

upang

sa gayon/ganon

nang

para sa

7. Kontrast/Pagsalungat

Nagsasaad ng pag-iiba, pagkontra o pagtutol


Halimbawa:

pero

ngunit

sa halip

datapwa’t

subalit

8. Pagbibigay-konklusyon

Nagsasaad ng pang-huling pananaw o opinyon

Halimbawa:

samakatuwid

kung kaya

kaya

kung gayon

anupa’t

sa wakas

sa huli

sa katapusan

sa darating na araw
6. Pagbibigay-kondisyon

Nagsasaad ng kondisyon o pasubali

Halimbawa:

kapag

kung

sakali

sandali

basta
Full transcript