Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

TÜRK EDEBİYATI TARİHİ

No description
by

Ali Eşsiz

on 26 February 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of TÜRK EDEBİYATI TARİHİ

TÜRK EDEBİYATI TARİHİ
İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
1 - Sözlü Dönem (......- 8. yy)
2 - Yazılı Dönem ( 8. - 10. yy)
a) Göktürk Dönemi
b) Uygur Dönemi
1069'da Yusuf Has Hacib tarafından yazılmıştır. Edebiyatımızdaki ilk mesnevi, ilk siyasetname, aruz ölçüsünün kullanıldığı ilk eserdir. 6645 beyit ve 173 dörtlükten oluşur
Kutadgu Bilig
Klasik Türk Edebiyatı
( Divan Edebiyatı )
13. - 19. yüzyıllar arasında etkili olmuştur.
Başlangıçta Arap-Fars etkisindedir, sonradan ulusallaşmıştır.
Şiir ağırlıklıdır. Sadece aruz ölçüsü kullanılmıştır.
Dili ağırdır. Nazım biçimlerinin çoğu Arap-Farslardan alınmıştır.
Mazmun adı verilen kalıplaşmış benzetmeler vardır.
Her yönüyle klasik bir edebiyattır.
Her divan şairinin şiir kitabına "divan" denir.


Başlangıçtan 8. yüzyıla kadar süren dönemdir. Bu zamandan günümüze kalan ürünler destanlar olduğu için bu döneme "Destan Devri" de denir.
Şiir ağırlıklıdır. Ürünlerin tamamı sözlüdür.
Sözlü Dönem (... - 8. yy )
Anonim Halk Edebiyatı
Söyleyeni unutulmuş, halkın ortak malı olmuş edebi eserlerden oluşur.
Mani, ninni, türkü, bilmece, tekerleme bu gruba girer.
Aşık Tarzı Halk Edebiyatı
"Aşık" adı verilen saz şairlerinin oluşturduğu edebiyattır.
Aşıklar usta-çırak ilişkisiyle yetiştirilir.
Ürünler sonradan yazıya geçirilmiştir.
Aşıkların şiirlerinin toplandığı kitaba "cönk" denir.
Koşma, semai, varsağı, destan nazım biçimleri.
Güzelleme, koçaklama, taşlama, ağıt nazım türleridir.
Dini Tasavvufi Halk Edebiyatı
Tasavvuf yoluna girmiş halk şairlerinin Allah aşkı, insan sevgisi, ölüm gibi konularda yazdıkları şiirlerden oluşur.
Hece ölçüsünün yanında aruz da kullanılmıştır.
İlahi, nefes (deme), şathiye, devriye, nutuk (hece ölçüsü)
Semai, selis, satranç, kalenderi (aruz ölçüsü) kullanılan nazım biçimleridir.
TÜRK HALK EDEBİYATI
Başlangıçtan günümüze kadar devam eder.
Şiir ağırlıklıdır.
Eserler çoğunlukla sözlüdür.
Ağırlıklı olarak 7'li, 8'li, 11'li hece ölçüsü kullanılır.
Üç kola ayrılır.
Koşuk

: Sığır, Şölen törenlerinde; ozan, şaman, kam, baksı adlı kişilerce; kopuz eşliğinde; dörtlükler halinde ve yarım uyakla söylenir.
Sagu : Yuğ törenlerinde ölen kişinin arkasından söylenen şiirlerdir.
Sav : Atasözü niteliğinde özlü sözlerdir.
Destan : Milletlerin doğuş zamanında ortaya çıkan ve o milletin başından geçen savaş, kıtlık, göç, doğal afet gibi olayları ele alan uzun manzum hikayelerdir.
TÜRK DESTANLARI
Altay Türkleri :
Yaratılış Destanı
Saka Türkleri :
Şu Destanı
Alp Er Tunga Destanı
Hunlar :
Oğuz Kağan Destanı
Attila Destanı
Göktürkler :
Ergenekon Destanı
Bozkurt destanı
Uygurlar :
Göç Destanı
Türeyiş Destanı
İslami Dönem Türk Destanları
Manas Destanı
Köroğlu Destanı
Edigey Destanı
Saltuk Buğra Han Destanı
Battal Gazi Destanı
Diğer Milletlere Ait Destanlar
Sümer : Gılgamış
İran : Şehname
Hint : Ramayana, Mahabarata
Fin : Kalevala
Yunan : İliada, Odisseia
Alman : Nibelungen
Rus : İgor
Japon : Şinto
İngiliz : Bewolf , Robin Hood
Fransız : Jean Dark
YAZILI DÖNEM ( 8. - 10. YY )
1 - Göktürk Dönemi :
İlk edebi metinlerimiz olan Vezir Tonyukuk (731), Kül Tigin (732) ve Bilge Kağan (735) adına dikilmiş yazıtlardan oluşur. 38 harfli Göktürk Alfabesi kullanılmıştır.
2 - Uygur Dönemi : Maniheizm, Budizm ve Şamanizme ait dini metinlerden oluşur.
Altun Yaruk, Sekiz Yükmek, Maymunlar Prensi, İyi Kötü Prens, Irk Bitig bu dönemin en önemli eserlerisir.
GEÇİŞ DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI
Eser; Küntogdı, Aytoltı, Ögdilmiş ve Odgırmış olmak üzere dört karakterden oluşur.
Divan-ı Lugati't-Türk
1076'da Kaşgarlı Mahmut tarafından Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla yazılmış Türkçe-Arapça bir sözlüktür.
Eserde 7500 Türkçe sözcüğün Arapça karşılığı çeşitli örneklerle açıklanmıştır.
İslamiyet öncesi sözlü ürünler bu eser sayesinde günümüze ulaşmıştır.
Atabetü'l-Hakayık
12. yüzyılda Edip Ahmet Yükneki tarafından yazılmış dini-ahlaki öğüt kitabıdır.
Eser 101 dörtlük ve 46 beyitten oluşur
Eserin dili dönemine göre biraz ağırdır
Divan-ı Hikmet
İlk mutasavvıf Türk şair olan Hoca Ahmet Yesevi'nin "Hikmet" adını verdiği şiirlerini topladığı kitaptır.
Bu şiirler dörtlükler halinde ve hece ölçüsüyle söylenmiştir.
Dede Korkut Hikayeleri
Destandan halk hikayeciliğine geçişin ilk ürünüdür. Müslüman Oğuzların kendi içlerinde ve düşmanlarıyla mücadelesi anlatılır.
On iki hikaye ve bir önsözden oluşur.
Dede Korkut hikayelerde anlatıcı karakterdir.
15. yüzyılda bilinmeyen bir kişi tarafından yazıya geçirildiği düşünülmektedir.
İSLAMİYET ETKİSİNDE GELİŞEN TÜRK EDEBİYATI
Beyite:
Gazel
Kaside
Mesnevi
Kıt'a
Müstezat
Dörtlükle:
Tuyuğ
Rubai
Şarkı
Murabba
Nazım Biçimleri
Bentle:
Terkib-i Bend
Terci-i Bend
Nazım Türleri
Tevhid
Münacaat
Naat
Mersiye
Hicviye
Medhiye
Nesir Türleri:
Münşeat
Tezkire
Vakayiname
Seyahatname
Seferatname
Aşık Edebiyatı Temsilcileri
Köroğlu
Karacaoğlan
Aşık Ömer
Gevheri
Dertli
Reyhani
Seyrani
Ruhsati
Bayburtlu Zihni
Erzurumlu Emrah
Dadloğlu
Aşık Veysel
Tekke Edebiyatı Temsilcileri
Yunus Emre
Hacı Bektaş-ı Veli
Kygusuz Abdal
Pir Sultan Abdal
Kazak Abdal
Eşrefoğlu Rumi
Niyazi Mısri
Erzurumlu İbrahim Hakkı
Divan Şiiri Temsilcileri
13. Yüzyıl :
Mevlana
Sultan Veled
Şeyyad Hamza
Hoca Dehhani
14. Yüzyıl :
Ahmedi
Gülşehri
Aşık Paşa
Kadı Burhaneddin
Nesimi
Kul Mesut
15. Yüzyıl :
Ahmed Paşa
Necati Bey
Şeyhi
Ali Şir Nevayi
Süleyman Çelebi
16. Yüzyıl :
Fuzuli
Baki
Zati
Taşlıcalı Yahya
17. Yüzyıl :
Nef'i
Nabi
Naili
Şeyhülislam Yahya
18. Yüzyıl :
Nedim
Şeyh Galib
19. Yüzyıl :
Yenişehirli Avni
Leskofçalı Galib
Divan Nesri Temsilcileri
Sinan Paşa : Tazarru-name
Mercimek Ahmed : Kabus-name
Sehi Bey : Heşt Behişt
Latifi : Tezkiretü'ş-Şuara
Ahdi : Gülşen-i Şuara
Aşık Çelebi : Meşairi'ş-Şuara
Katip Çelebi : Cihan-nüma, Keşfü'z-Zünun
Evliya Çelebi : Seyahat-name
Yirmisekiz Mehmet Çelebi : Paris Sefaret-namesi
Hazırlayan : Ali EŞSİZ
17. yy Saz şairidir...
Full transcript