Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Lý luận chung

No description
by

Nguyen Trang

on 17 November 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Lý luận chung


Tư tưởng Hồ Chí Minh
về vấn đề đạo đức

II. Những chuẩn mực đạo đức cách mạng
Lý luận chung
1. Cơ sở hình thành tư tưởng
đạo đức Hồ Chí Minh
2.Xác định đúng vị trí,
vai trò của đạo đức
đối với cá nhân
1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò, vị trí của
đạo đức
Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạo đức
của dân tộc Việt Nam, đã được hình thành trong trường kỳ lịch sử, đồng
thời kế thừa tư tưởng đạo đức phương Đông, những tinh hoa đạo đức của
nhân loại; đặc biệt quan trọng là những tư tưởng đạo đức của Mac,
Ăngghen, Lênin cũng như những tấm gương đạo đức trong sáng mà các
ông để lại.

Hồ Chí Minh sử dụng những khái niệm, những phạm trù đạo đức đã từng quen thuộc với dân tộc Việt Nam từ lâu đời, đưa vào đó những nội dung mới, đồng thời bổ sung những khái niệm, phạm trù đạo đức của thời đại mới.

. Việc tiếp thu những tinh hoa đạo đức của nhân loại đã làm cho
tư tưởng Hồ Chí Minh trở nên phong phú, đã được đông đảo người nước
ngoài chấp nhận, tìm thấy một Viêt Nam trong nhân loại. Sự kết hợp giữa
truyền thống và nhân loại cũng là một đặc trưng nổi bật của tư tưởng đạo
đức Hồ Chí Minh.

Hồ Chí Minh luôn luôn quan tâm đến vấn đề đạo đức và giáo dục đạo đức cho cán bộ, Đảng viên.

Hồ Chí Minh xem xét tới đạo đức trên cả hai phương diện lý luận và thực tiễn.
Người viết: “cũng như sông thì có nguồn mớicó nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏiđến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân. Vì muốn giải phóng cho dân tự do, giải phóng cho loài người là một công việc to tát mà tự mình không cóđạo đức, không có căn bản, tự mình đã hủ hoá, xấu xa thì còn làm nổi việc gì”
Người thường nhắc lại ý của Lênin: Đảng Cộng Sản phải tiêu biểu cho trí tuệ, danh dự, lương tâm của dân tộc và thời đại. Người nói cán bộ, đảng viên muốn cho dân tin, dân yêu, dân phục thì không phải “viết lên trán chữ cộng sản là được quần chúng yêu mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách đạo đức”.

Vai trò của đạo đức cách mạng còn thể hiện ở chỗ đó là thước đo lòng cao thượng của con người.

Đạo đức là nhân tố tạo nên sức hấp dẫn của chủ nghĩa xã hội.


Đạo đức là cái gốc của người cách mạng, nhưng phải là nhận thức đức và tài có mối quan hệ mật thiết với nhau. Không xem nhẹ mặt tài, đặt ra vấn đề tài đức phải đi liền với nhau thì mới trở thành một con người hoàn thiện được
1. “Trung với nước ,
hiếu với dân”

Hồ Chí Minh đã chỉ rõ “trung với nước, hiếu với dân” là phẩm chất đạo đức bao trùm quan trọng nhất
đó chính là tiêu chuẩn số một của người cách mạng, là tiêu chí để phân biệt những kẻ cơ hội, những kẻ giả danh cách mạng chỉ tìm mọi cách thu vén lợi ích cá nhân, “trung với nước, hiếu với dân” thể hiện phẩm chất đạo đức hàng đầu của người cách mạng, là giá trị văn hóa cao đẹp nhất, điển hình của người cán bộ, đảng viên và còn là mối quan hệ rộng lớn của mỗi con người với Tổ quốc, với dân tộc, với toàn thể nhân dân.
"Trung với nước"trong tư tưởng Hồ Chí Minh là trung thành với nước, trung thành với Đảng Cộng sản, với nhân dân. Sự trung thành đó thể hiện người cán bộ, công chức phải "suốt đời đấu tranh cho dân tộc, cho Tổ quốc. Đặt lợi ích của cách mạng lên trên hết, lên trước hết.Hết sức giữ gìn kỷ luật và bí mật của Đảng. Cố gắng làm kiểu mẫu cho quần chúng trong mọi việc.
Đồng thời, "Trung với nước" còn là, bất kỳ cán bộ cấp nào, khi đã được Chính phủ và đoàn thể ủy cho họ quyền lãnh đạo thì cán bộ cấp dưới nhất định phải phục tùng họ.
“ Trung với nước” là trung thành tuyệt đối với sự nghiệp dựng nước , giữ nước.
. Hồ Chí Minh không chỉ làm cuộc cách mạng trong quan niệm “trung”, “hiếu” mà bản thân Người còn là tấm gương đạo đức cách mạng mẫu mực về “trung với nước, hiếu với dân”
2. Cần, kiệm, liêm,
chính, chí công vô tư
"Trời có bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông
Đất có bốn phương: đông, tây, nam, bắc
Người có bốn đức: cần, kiệm, liêm, chính
Thiếu một mùa thì không thành trời
Thiếu một phương thì không thành đất
Thiếu một đức thì không thành người."
Cần kiệm liêm chính chí công vô tư. Đây là phẩm chất đạo đức gắn liện với hoạt động hằng ngày của mỗi con người, là đại cương đạo đức Hồ Chí Minh.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: Cần, kiệm, liêm là gốc rễ của chính. Người có cần, kiệm, liêm, nhưng thêm chính mới là người hoàn toàn - tựa như cây có gốc rễ, lại cần có cành, lá, hoa quả.

cần, kiệm, liêm, chính chí công vô tư cũng là một biểu hiện cụ thể, một nội dung của phẩm chất trung với nước hiếu với dân.
Cần
:
là siêng năng chăm chỉ, cố gắng dẻo dai, lao động có kế hoạch, sáng tạo, năng suất cao, lao động với tinh thần tự lực cánh sinh không lười biếng, không ỉ lại, không dựa dẫm
Kiệm:
là tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi, nhưng không được bủn xỉn; việc không đáng làm thì một xu cũng không chi, việc đáng làm tốn kém mấy cũng phải chi; tiết kiệm của dân, của Nhà nước, của bản thân mình. KIỆM trong lời dạy của Bác có ý nghĩa hết sức sâu rộng.Trước hết, kiệm là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thì giờ, tiết kiệm tiền của của dân, của nước, của bản thân mình, tiết kiệm từ cái to đến cái nhỏ
Liêm

là luôn tôn trọng của công và của dân.Phải trong sạch, không tham lam tiền của, địa vị, danh tiếng. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, LIÊM tức là luôn luôn tôn trọng giữ gìn của công và của dân, không xâm phạm một đồng xu, hạt thóc của Nhà nước và của nhân dân
Chính

là thẳng thắn, đứng đắn.Người đưa ra một số yêu cầu: Đối với mình-không được tự cao, tự đại, tự phụ, phải khiêm tốn học hỏi, phát triển cái hay, sửa chữa cái dở của mình. Đối với người không nịnh người trên, khinh người dưới, thật thà, không dối trá.Chính, nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đúng đắn.Trong xã hội, tuy có trăm công, nghìn việc. Song những công việc ấy có thể chia làm hai thứ: việc Chính và việc Tà. Làm việc chính là người Thiện.Làm việc Tà là người Ác”.
Cần là một thuộc tính, phẩmchất của đạo đức cách mạng.
Giá trị xã hội và sức lan toả “cộng hưởng” của chữ Cần được Hồ Chủ tịch khái quát như sau: “Siêng học tập thì mau biết. Siêng nghĩ ngợi thì hay có sáng kiến. Siêng làm thì nhất định thành công.Siêng hoạt động thì sức khoẻ.Người siêng năng thì mau tiến bộ.Cả nhà siêng thì chắc ấm no.Cả làng siêng năng thì làng phồn thịnh.Cả nước siêng năng thì nước mạnh giàu”.
Song “Cần và chuyên phải đi đôi với nhau. Chuyên nghĩa là dẻo dai, bền bỉ. Nếu không chuyên, nếu một ngày cần mà mười ngày không cần, thì cũng vô ích”.Bác còn chỉ dẫn phương thức, cách thực hiện Cần. Người yêu cầu “Cần không phải là làm xổi. Nếu làm cố chết cố sống trong một ngày, một tuần, hay một tháng, đến nỗi sinh ốm đau, phải bỏ việc. Như vậy không phải là cần”.
Nhờ kiệm mà Người vững vàng trải qua những mùa đông băng giá xứ người. Nhờ kiệm mà Người đã gây dựng được những phong trào “Hũ gạo kháng chiến”, “Tuần lễ Vàng”…, thu hút đông đảo cán bộ, chiến sỹ và nhân dân tham gia. Cũng nhờ kiệm mà Người và cơ quan Trung ương Đảng, Chính phủ vững vàng trong gian khổ ở chiến khu Việt Bắc, lãnh đạo thành công cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, làm nên chiến thắng Điện Biên chấn động địa cầu. Ý thức về kiệm, nên trong Di chúc của mình, Người căn dặn: “Sau khi tôi đã qua đời, chớ nên tổ chức phúng điếu linh đình, để khỏi lãng phí thì giờ và tiền bạc của nhân dân”.
Nước ta đang trong thời kỳ quá độ lên Chủ Nghĩa Xã Hội, tích luỹ để thực hiện Công Nghiệp Hóa, Hiện Đại Hóa, nên tiết kiệm thực sự là quốc sách hàng đầu. Nhìn ra các nước công nghiệp phát triển, những nhà kinh doanh lớn, các tỷ phú Nhật Bản, Hàn Quốc đều coi tiết kiệm là mỹ đức – là cơ sở quan trọng để tích lũy và kinh doanh hiệu quả.
. Người đã dẫn câu nói của Khổng Tử để răn dạy những kẻ bất Liêm rằng: Người mà không liêm không bằng súc vật. Và trong thực thi quyền lực, ai cũng tham lợi thì nước sẽ nguy (Mạnh Tử).
Để thực hiện chữ LIÊM, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, cần có tuyên truyền và kiểm soát, giáo dục và pháp luật, từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên/.Người, cán bộ các cơ quan, đoàn thể, cấp cao thì quyền to, cấp thấp thì quyền nhỏ. Dù to hay nhỏ, có quyền mà thiếu lương tâm là có dịp đục khoét, có dịp ăn của đút, có dịp “dĩ công vi tư”. Vì vậy, cán bộ phải thực hành chữ LIÊM trước, để làm kiểu mẫu cho dân
. Theo Người, một dân tộc biết
Cần, Kiệm, Liêm
là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần, là một dân tộc văn minh, tiến bộ.
Trước hết, Chính phủ phải thi hành một nền chính trị liêm khiết. Đảng lãnh đạo và những cán bộ, đảng viên của Đảng phải là hiện thân của trí tuệ, danh dự và lương tâm của thời đại. Vì vậy, chúng ta phải quán triệt trong thực tế tư tưởng và cách làm của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong Di chúc Người đã dặn lại: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”.
-Căn dặn cán bộ, đảng viên như vậy và Người đã làm đúng như vậy. Nhận được quà biếu của đồng bào, Người đều gửi tặng lại các cán bộ ở gần, hoặc gửi tặng thương binh. Có đoàn cán bộ ngoại giao biếu Bác chiếc điều hoà nhiệt độ, Người bảo đồng chí thư ký đem tặng lại quân y viện hoặc trại điều dưỡng thương binh, "vì hôm trước đến thăm, Bác thấy các chú ấy nóng lắm. Bác ở thế này tốt rồi". Mỗi Tết Trung thu, hay khai giảng năm học mới, Người đều có thư và quà gửi thiếu niên, nhi đồng. Nhận được điện thoại người quen gọi đến, Người đều hỏi thăm sức khỏe rồi mới bàn công việc.Người không bao giờ dùng chữ cho, chỉ nói tôi biếu các cụ hoặc tặng các cháu nhỏ.Mọi suy nghĩ, hành động của Người đều vì lợi ích của nhân dân, gắn bó với nhân dân.
-Trong Di chúc, Người dặn dò từng tầng lớp nhân dân, dặn dò cả việc đối với những nạn nhân của xã hội cũ như trộm cắp, gái điếm, cờ bạc, buôn lậu... thì Nhà nước ta vừa phải giáo dục, vừa phải dùng pháp luật để cải tạo họ, giúp họ trở nên người lương thiện
Cả cuộc đời Bác là bài học sinh động về cần, kiệm, liêm, chính cho mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân học tập. Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người, mỗi cán bộ, đảng viên phải là những người đầu tiên thực hành cần, kiệm, liêm, chính - để cây cách mạng Việt Nam vừa vững gốc rễ, vừa xum xuê lá cành và ngát hoa trĩu quả.

Hồ Chí Minh cho rằng, các đức tính cần, kiệm ,liêm, chính có quan hệ chặt chẽ với nhau, ai cũng phải thực hiện, song cán bộ đảng viên là người thực hiện trước để làm kiểu mẫu cho dân.
Người cho rằng, những người trong các công sở đều có nhiều hoặc ít quyền hạn..Đảng ta là Đảng cầm quyền. Mối quan tâm lớn nhất của Người về Đảng cầm quyền là làm sao cho Đảng không trở thành Đảng quan liêu, xa dân, thoái hóa, biến chất, làm mất lòng dân, có thể dẫn đến nguy cơ sai lầm về đường lối, cắt đứt mối quan hệ máu thịt với nhân dân và để cho chủ nghĩa cá nhân nảy nở dưới mọi hình thức. Nếu không giữ đúng cần, kiệm, liêm, chính thì dễ trở nên hủ bại, biến thành sâu mọt của dân.

3.Yêu thương con người
sống có tình nghĩa
Yêu thương con người trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh xuất phát từ truyền thống nhân nghĩa của dân tộc, kết hợp với chủ nghĩa nhân văn của nhân loại, chủ nghĩa nhân đạo cộng sản. Hồ Chí Minh coi yêu thương con người là phẩm chất đạo đức cao đẹp nhất. Yêu thương con người thể hiện mối quan hệ giữa cá nhân với cá nhân trong quan hệ xã hội
Tình yêu thương con người thể hiện trước hết là tình thương yêu với đại đa số nhân dân, những người lao động bình thường trong xã hội, những người nghèo khổ, bị áp bức, bóc lột.
”. Bác yêu thương con người không phân biệt miền xuôi hay miền ngược, già hay trẻ, gái hay trai, hễ là người Việt Nam yêu nước đều có chỗ trong trái tim và tấm lòng nhân ái của Người. Nhưng trước hết Bác dành tình yêu cho những người cùng khổ, những người bị áp bức, bóc lột. Bởi lẽ, hơn ai hết, Người đã chịu đựng và chứng kiến những nỗi đau đẫm máu và nước mắt của những người đi phu, những nhà yêu nước bị tàn sát, khủng bố.
Tấm lòng của Người được thể hiện bằng những câu nói chân thành nhất và những hành động cụ thể, thiết thực nhất. Suốt đời Người chỉ có một ham muốn tột bậc, đó là hòa bình, độc lập cho nhân dân, cơm ăn áo mặc cho mọi người.
Khi biết con trai bác sĩ Vũ Đình Tụng hy sinh, Bác đã gửi đến ông bức thư. Trong thư có đoạn: “Ngài biết rằng tôi không có gia đình, cũng không có con cái. nước Việt Nam là đại gia đình của tôi. Thanh niên Việt Nam là con cháu tôi. Mất một thanh niên thì hình như tôi mất một đoạn ruột”
Năm 1946, khi tham dự cuộc vận động “Mùa đông binh sĩ”, Bác đã cởi ngay chiếc áo len đang mặc để gửi cho các chiến sĩ ngoài mặt trận. Bác dành cả tiền lương tháng, tiền nhuận bút, cả quần áo, khăn mặt để tặng cho các chiến sĩ và gia đình thương binh, liệt sĩ
Yêu thương con người phải biết và dám dấn thân để đấu tranh giải phóng con người


Theo Người, tình yêu thương con người không thể chung chung, trìu tượng, mà thiết thực, cụ thể, trước hết giành cho người mất nước, người cùng khổ, chính vì vậy, Người giành cả cuộc đời Người để lo giải phóng cho dân tộc, đấu tranh cho con người thoát khỏi áp bức, bất công.

Thương yêu con người phải tin vào con người. Với mình thì chặt chẽ, nghiêm khắc; với người thì khoan dung, độ lượng, rộng rãi, nâng con người lên, kể cả với những người lầm đường, lạc lối, mắc sai lầm, khuyết điểm.
Yêu thương con người là giúp cho mỗi người ngày càng tiến bộ, tốt đẹp hơn. Vì vậy, phải thực hiện phê bình, tự phê bình chân thành, giúp nhau sửa chữa khuyết điểm, phát huy ưu điểm để không ngừng tiến bộ.
".Tình yêu thương con người của Bác Hồ là rất cụ thể, từ việc to như lo giải phóng cho con người, khuyến khích: "phần tốt ở mỗi con người nẩy nở như hoa mùa xuân, và phần xấu bị mất dần đi", đến việc chăm lo từng con người cụ thể, không chỉ: Lụa tặng cụ già, sữa tặng bà mẹ sinh ba, mà là từng bát cơm, manh áo, từ chỗ ở, việc làm để an cư, lạc nghiệp đến tương cà mắm muối hàng ngày cho nhân dân
. Bác đánh giácao vai trò của nhân dân: "Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân"
Yêu thương con người là một trong bốn chuẩn mực đạo đức Hồ Chí Minh. Các nhà đạo đức học, các nhà khoa học nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh đồng thuận như vậy

4.Có tinh thần quốc tế
trong sáng
Đó chính là tinh thần đoàn kết với các dân tộc bị áp bức, với nhân dân lao động các nước trong cuộc đấu tranh giải phóng con người khỏi ách áp bức, bóc lột mà Hồ Chí Minh đã dày công vun đắp bằng hoạt động cách mạng thực tiễn của bản thân mình và bằng sự nghiệp cách mạng của cả dân tộc
Người đi tới kết luận: "Dù màu da có khác nhau, trên đời này chỉ có hai giống người: giống người bóc lột và giống người bị bóc lột. Mà cũng chỉ có một mối tính hữu ái là thật mà thôi: tình hữu ái vô sản. Kết luận này là sự khởi đầu của tư tưởng đoàn kết quốc tế Hồ Chí Minh - đoàn kết với những người lao khổ, cần lao trên thế giới, luôn gắn liền lợi ích dân tộc với lợi ích giai cấp, lợi ích quốc gia với lợi ích quốc tế.
. Tinh thần quốc tế trong sáng còn là vì mục tiêu chung "Bốn phương vô sản đều là anh em".
Hành trình qua các nước vào những năm đầu của thế kỷ XX giúp Hồ Chí Minh nhận thấy rằng phải có được quan hệ hợp tác giúp đỡ giữa cách mạng chính quốc và cách mạng thuộc địa. Ngay từ năm 1921, Người khẳng định thực dân đế quốc là kẻ thù của nhân dân thuộc địa và cũng là kẻ thù của nhân dân lao động chính quốc. Bởi vậy, để chống lại kẻ thù chung, đạt tới mục tiêu giải phóng thân phận nô lệ và bị bóc lột, đòi hỏi sự đoàn kết liên minh chặt chẽ nhân dân lao động ở thuộc địa và chính quốc
Nguyễn Ái Quốc đã nhận ra giữa các quốc gia, giữa các dân tộc ở các châu lục cần có sự hợp tác giúp đỡ và học hỏi lẫn nhau.

chính là một bước phát triển mới trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế. Vì lẽ đó, Người luôn động viên nhân dân Việt Nam vừa tiến hành sự nghiệp bảo vệ độc lập tự do của dân tộc mình, vừa thực hiện sự giúp đỡ vô tư chí tình, chí nghĩa đối với các dân tộc anh em
Theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa quốc tế vô sản gắn liền với chủ nghĩa yêu nước.
Trong bài "Tinh thần yêu nước và tinh thần quốc tế" (1953), Người đã nhấn mạnh: "Tinh thần yêu nước và tinh thần Quốc tế liên hệ khăng khít với nhau. Vì lẽ đó, ta vừa ra sức kháng chiến, vừa tham gia phong trào ủng hộ hoà bình thế giới".
Có thể nói tinh thần quốc tế trong sáng trong đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ tình thương yêu đối với con người; vì mục tiêu giải phóng các dân tộc bị áp bức, giải phóng giai cấp, giải phóng con người, mang lại tự do và bình đẳng thực sự cho con người
Trong thời kỳ mới của cách mạng, nguồn lực quan trọng để xây dựng và phát triển đất nước chính là mở rộng tình đoàn kết quốc tế, quan hệ hợp tác cùng có lợi, chủ động, tích cực hội nhập
Qua đó ta thấy nội dung chủ nghĩa quốc tế trong tư tưởng HCM rất rộng lớn và sâu sắc. Đó là sự tôn trọng và hiểu biết, thương yêu và đoàn kết với giai cấp vô sản toàn thế giới, với tất cả các dân tộc và nhân dan các nước, với những người tiến bộ trên toàn cầu trống lại sự chia rẽ, hằn thù, bất bình đẳng và phân biệt chủng tộc; chống lại chủ ngĩa dân tộc hẹp hòi, biệt lập và chủ nghĩa bành trướng bá quyền…, Hồ Chí Minh chủ trương giúp bạn là giúp mình
III. Liên hệ những chẩn mực
đạo đức của Hồ Chí Minh
trong cách mạng mới

1. Thực trạng đặc điểm lối sống trong sinh viên hiên nay
. Trong “Thư gửi thanh niên và nhi đồng Toàn quốc nhân dịp Tết Nguyên đán năm 1946”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Một năm khởi đầu từ mùa Xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa Xuân của xã hội
Vì vậy, việc phát huy tính tích cực và điều chỉnh những hành vi lệch lạc trong đời sống đạo đức của sinh viên có tác dụng vô cùng to lớn trong việc phát triển và sử dụng nguồn nhân lực quý giá này
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Đảng ta đã chỉ rõ: việc chăm lo giáo dục, bồi dưỡng, đào tạo phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, văn hoá, sức khoẻ, nghề nghiệp cho thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay để đội ngũ này có điều kiện phát triển tài năng và sức sáng tạo, phát huy vai trò xung kích trong sự nghệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; đồng thời là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của nước ta.
Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tập hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội, nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội.
Đạo đức là một trong những nhân tố cơ bản điều chỉnh hành vi con người, là cội nguồn của hạnh phúc và là động cơ, sức mạnh để chống lại cái ác, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế, sự tiến bộ xã hội
2.1 Những đặc điểm cơ bản của đạo đức sinh viên
2.2 Những yêu cầu về đạo đức đối với sinh viên
Những yêu cầu về đạo đức đối với sinh viên Việt Nam hiện nay bao quát một bình diện hết sức rộng lớn, nhưng trước hết phải là:
có lòng yêu nước và tinh thần tự hào dân tộc; có lòng nhân ái, vị tha, mình vì mọi người; có lối sống lành mạnh, trung thực, khiêm tốn, đoàn kết, tiết kiệm có ý thức tổ chức kỷ luật trong học tập và sinh hoạt tập thể; cần cù, sáng tạo không ngừng vươn lên trong học tập và nghiên cứu khoa học; yêu lao động, lao động sáng tạo và yêu thiên nhiên.
2.3 Sự biến đổi theo chiều hướng tích cực trong đạo đức của sinh viên Việt Nam hiện nay
Thứ hai, đa số sinh viên kế thừa và phát huy được những giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc, có lối sống lành mạnh, trung thực, đoàn kết, nhân ái và có tinh thần cộng đồng.
Thứ ba, đa số sinh viên có động cơ học tập nghiêm túc và tích cực, chủ động trong học tập, nghiên cứu khoa học với tinh thần vượt khó.Đa số sinh viên hiện nay xác định được động cơ học tập đúng đắn và học tập một cách chủ động, tích cực, sáng tạo với tinh thần vượt khó.

Thứ tư, đa số sinh viên hiện nay đang hướng tới một mô hình nhân cách đạo đức mới: năng động, thực tế hơn, tự chủ, bộc lộ rõ cá tính.
Thứ nhất, đa số sinh viên Việt Nam hiện nay yêu nước, quan tâm và tin tưởng vào tương lai đất nước.Trên cơ sở khảo sát của mình và tham khảo kết quả của các cuộc khảo sát và nghiên cứu khác, tác giả khẳng định lòng yêu nước là một giá trị đạo đức cốt lõi và cơ bản nhất của sinh viên Việt Nam hiện nay
3. Một số giải pháp cơ bản nhằm thúc đẩy những biến đổi tích cực và hạn chế những biến đổi tiêu cực trong đạo đức của sinh viên Việt Nam hiện nay.
3.1 Xây dựng môi trường kinh tế - xã hội, môi trường văn hóa lành mạnh.

Để xây dựng được môi trường kinh tế - xã hội, môi trường văn hóa lành mạnh làm cơ sở cho việc giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay, chúng ta cần chú ý giải quyết tốt các vấn đề sau:
Thứ nhất, tiếp tục phát triển và hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Thứ hai, phát triển kinh tế gắn liền với việc thực hiện tốt các chính sách xã hội, đẩy mạnh đấu tranh phòng chống các tệ nạn xã hội.
Thứ ba, tăng cường vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội.

3.2 Kết hợp và nâng cao vai trò của gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội trong việc giáo dục đạo đức cho sinh viên.
Gia đình, nhà trường và tổ chức xã hội đều góp phần quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho sinh viên.. Để nâng cao hiệu quả và chất lượng của sự kết hợp giữa gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội trong công tác giáo dục đạo đức cho sinh viên, cần có sự thống nhất về quan điểm, nội dung, phương pháp giáo dục; thống nhất về phương pháp, cách thức quản lý sinh viên; thống nhất trong việc định hướng các giá trị sống cho sinh viên; thường xuyên giữ mối liên lạc, trao đổi, tổng kết và rút kinh nghiệm trong công tác quản lý, giáo dục sinh viên giữa gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội.

Sự kết hợp đó là một giải pháp hết sức căn bản trong giáo dục đạo đức cho sinh Việt Nam hiện nay.

3.3 Đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục đạo đức cho sinh viên
Việt Nam hiện nay (nhất là giáo dục các giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế).

Về nội dung
: Nội dung giáo dục đạo đức cho sinh viên cần hướng tới bao gồm:
Một là, phải tăng cường giáo dục cho sinh viên lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội.
Hai là, phải chú trọng giáo dục cho sinh viên những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc.
Ba là, cần giáo dục cho sinh viên những giá trị đạo đức mới được bổ sung trong sự phát triển của thế giới hiện nay.


- Về hình thức và phương pháp giáo dục đạo đức cho sinh viên:
Một là, giáo dục đạo đức cho sinh viên thông qua giảng dạy, học tập các môn lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
Hai là, giáo dục đạo đức cho sinh viên thông qua các hình thức hoạt động tập thể.
Ba là, cần sử dụng phương pháp nêu gương trong giáo dục đạo đức cho sinh viên.
Bốn là, sử dụng sức mạnh dư luận xã hội lành mạnh trong giáo dục đạo đức cho sinh viên.
3.4 Nâng cao ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức của sinh viên ViệtNam
.Tự giáo dục và rèn luyện đạo đức đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển và hoàn thiện nhân cách đạo đức.Vì vậy, để công tác giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay có hiệu quả cần phải nâng cao ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức của chính bản thân sinh viên.
Để quá trình tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức của sinh viên có hiệu quả, trước hết cần phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, khả năng tự học, tự nghiên cứu của sinh viên.Bên cạnh đó, với tư cách là người định hướng, nhà trường cần tổ chức và tăng cường hơn nữa vai trò tự quản của Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên, tạo điều kiện giúp sinh viên hình thành và phát triển khả năng đánh giá đạo đức.
3.4 Nâng cao ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức của sinh viên ViệtNam
.Tự giáo dục và rèn luyện đạo đức đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển và hoàn thiện nhân cách đạo đức.Vì vậy, để công tác giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay có hiệu quả cần phải nâng cao ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức của chính bản thân sinh viên.
Để quá trình tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức của sinh viên có hiệu quả, trước hết cần phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, khả năng tự học, tự nghiên cứu của sinh viên.Bên cạnh đó, với tư cách là người định hướng, nhà trường cần tổ chức và tăng cường hơn nữa vai trò tự quản của Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên, tạo điều kiện giúp sinh viên hình thành và phát triển khả năng đánh giá đạo đức.

3.4 Nâng cao ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức của sinh viên ViệtNam
.Tự giáo dục và rèn luyện đạo đức đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển và hoàn thiện nhân cách đạo đức.Vì vậy, để công tác giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay có hiệu quả cần phải nâng cao ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức của chính bản thân sinh viên.
Để quá trình tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức của sinh viên có hiệu quả, trước hết cần phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, khả năng tự học, tự nghiên cứu của sinh viên
Bác Hồ với khách quốc tế. Ảnh: TL
Sinh ra và lớn lên trong môi trường thông tin đa chiều và xu thế hội nhập quốc tế, sinh viên Việt Nam hiện nay là lớp người chịu nhiều ảnh hưởng tích cực cũng như tiêu cực từ những biến đổi của đất nước và thế giới.
Những hình ảnh thanh niên tình nguyện
Khi đánh giá vai trò của đạo đức cách mạng, Hồ Chí Minh coi đạo đức là nền tảng của người cách mạng, cũng giống như gốc của cây, ngọn nguồn của sông suối

Hồ Chí Minh đã sử dụng nhiều khái niệm, phạm trù của các tư tưởng đạo đức đã có từ trước, nhất là đạo đức Nho giáo. Những khái niệm, phạm trù đánh dấu những bậc thang nhận thức của loài người.
Về mặt lý luận, Người để lại cho chúng ta một hệ thống quan điểm sâu sắc và toàn diện về đạo đức.
Về thực tiễn, Người luôn coi thực hành đạo đức là một mặt không thể thiếu của cán bộ, Đảng viên.
Từ “trung”, “hiếu” của đạo đức truyền thống đã được Hồ Chí Minh phát triển lên tầm cao mới, đưa vào nội dung mới, phản ánh đạo đức cách mạng cao hơn, rộng hơn. Người khắc phục triệt để tư tưởng “trung, hiếu” phong kiến là chỉ trung với vua, hiếu với cha mẹ. Người làm một cuộc cách mạng trong quan niệm đạo đức “trung” “hiếu”, Hồ Chí Minh gạt bỏ cái hạn chế cốt lõi trong đạo đức cũ là lòng trung thành tuyệt đối với chế độ phong kiến mà ông vua là đại diện theo kiểu, “quân xử thần tử, thần bất tử bất trung”.
Theo quan điểm của Hồ Chí minh, mỗi người có công việc, tài năng, vị trí khác nhau, người làm việc to, người làm việc nhỏ nhưng ai giữ được đạo đức cách mạng là người cao thượng. Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, không phải một chiều phụ thuộc vào tồn tại xã hội, vào những điều kiện vật chất kinh tế. Nó có khả năng tác động tích cực trở lại, cải biến tồn tại xã hội.
Theo Hồ Chí Minh, sức hấp dẫn của chủ nghĩa xã hội chưa phải là ở lý tưởng cao xaở mức sống vật chất dồi dào, ở tư tưởng được tự do giải phóng, mà trước hết là ở những giá trị đạo đức cao đẹp, ở phẩm chất của những người cộng sản ưu tú, bằng tấm gương sống và hạnh động của mình, chiến đấu cho lý tưởng đó trở thành hiện thực.
. Người nói: “Trong 20 triệu đồng bào ta, cho 10 triệu là thanh niên và thành nhân có sức làm việc. Nếu mỗi người, mỗi ngày chỉ làm thêm một tiếng đồng hồ, thì: Mỗi tháng sẽ thêm lên 300 triệu giờ. Mỗi năm thêm lên 3.600 triệu giờ.Chỉ những giờ ấy đã bằng động viên 400 triệu người làm trong một ngày 9 giờ”.
Chí công vô tư là công bằng, công tâm, không thiên tư, thiên vị, làm việc gì cũng không nghĩ đến mình trước, chỉ biết vì Đảng, vì dân tộc,'lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ''
chí công vô tư là nêu cao chủ nghĩa tập thể, trừ bỏ chủ nghĩa cá nhân.
Chủ nghĩa cá nhân đẻ ra hàng trăm thứ bệnh nguy hiểm như: quan liêu, tham ô, lãng phí, tham danh, trục lợi, thích địa vị, quyền hành, coi thường tập thể, tự cao tự đại, độc đoán chuyên quyền... Đó ''là một thứ rất gian xảo, xảo quyệt; nó khéo dỗ dành người ta đi xuống dốc''.
.Ngày 5 tháng 6 năm 1911, khi xuống tầu Đô đốc La-tút-xơ Tơ-rê-vin làm phụ bếp để ra nước ngoài tìm đường cứu dân, cứu nước, ngoài chút kiến thức học được ở nhà trường và đôi bàn tay sẵn sàng làm đủ nghề "miễn là lương thiện" để sống và hoạt động, hành trang của anh thanh niên Nguyễn Tất Thành chỉ là lòng yêu nước và yêu thương con người sâu sắc .
Chủ tịch Hồ Chí Minh hết sức quan tâm chăm lo phát triển tình hữu nghị giữa Việt Nam với các nước ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ Latinh để mở rộng quan hệ quốc tế của Việt Nam và tranh thủ, khẳng định sự ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội.
Hồ Chí Minh còn luôn nhắc nhở nhân dân Việt Nam về những nhiệm vụ đối vớicuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân các nước này. Hồ Chí Minh tha thiết với độc lập tự do của dân tộc mình, cho nên cũng rất trân trọng độc lập tự do của các dân tộc khác.

Ngoài những đặc điểm chung của con người Việt Nam, sinh viên còn mang những đặc điểm riêng: trẻ, có tri thức, dễ tiếp thu cái mới, nhạy cảm với các vấn đề chính trị xã hội, năng động sáng tạo, dễ thích nghi, có nhu cầu và muốn được tự khẳng định mình.

Đại bộ phận sinh viên Việt Nam phát huy được những ưu điểm và truyền thống tốt đẹp của các thế hệ sinh viên đi trước, thi đua học tập, rèn luyện, tiếp thu tiến bộ khoa học, công nghệ, chủ động tiếp thu những nét đẹp của sinh viên thế giới, tạo nên lớp sinh viên những năm đầu thế kỉ XXI mang tính cách truyền thống và hiện đại.Bên cạnh những mặt tích cực, sinh viên cũng đang chịu sự tác động tiêu cực từ mặt trái của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.

Một bộ phận sinh viên chạy theo lối sống thực dụng, có biểu hiện xa rời các giá trị đạo đức truyền thống, dễ bị dao động về mặt định hướng đạo đức và lối sống. Như Đảng ta khẳng định: “tình trạng suy thoái, xuống cấp về đạo đức, lối sống, sự gia tăng các tệ nạn xã hội và tội phạm, đáng lo ngại nhất là trong giới trẻ”.
Thứ nhất, sự phát triển chưa chín muồi về mặt nhân cách đạo đức .Sự chưa chín muồi về nhân cách đạo đức của sinh viên biểu hiện rõ nhất ở sự lựa chọn các giá trị đạo đức. Sự lựa chọn các giá trị đạo đức của sinh viên chưa rõ ràng và thể hiện sự dao động khá rõ. Điều đó bị quy định bởi cả đặc điểm tâm - sinh lý lứa tuổi lẫn phương diện xã hội của
Thứ hai, tính dễ thích nghi, dễ tiếp thu những giá trị đạo đức mới. Với đặc điểm của tuổi trẻ là nhạy cảm, thích khám cái mới lại được hỗ trợ của công nghệ thông tin, sinhviên dễ dàng tiếp cận, tiếp thu những giá trị đạo đức mới của nhân loại.
Thứ ba, tính chủ quan, cảm tính trong đánh giá đạo đức của một bộ phận sinh viên.Điều đó thể hiện ở chỗ sự tán hành hay lên án hành vi đạo đức không dựa trên cơ sở tiêu chuẩn khách quan của đạo đức, nhận thức đúng đắn ý nghĩa xã hội của hành vi, cũng như động cơ, mục đích và hậu quả xã hội của hành vi mà bị chi phối bởi cảm xúc, định kiến cá nhân đôi khi theo ý kiến đám đông
Cảm ơn cô giáo và các bạn đã lắng nghe.
Full transcript