Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Turizmde Taşıma Kapasitesi Kavramı ve Boyutları

No description
by

Dogus KILICARSLAN

on 17 May 2017

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Turizmde Taşıma Kapasitesi Kavramı ve Boyutları

Turizmde Taşıma Kapasitesi Kavramı ve Boyutları
-Taşıma Kapasitesi Kavramı

- Fiziksel Taşıma Kapasitesi

- Sosyal Taşıma Kapasitesi

- Ekonomik Taşıma Kapasitesi

- Çevresel Taşıma Kapasitesi

- Algısal Taşıma Kapasitesi

- Politik Taşıma Kapasitesi

- Sonuç
Sunum Planı
Taşıma Kapasitesi Kavramı
- Kavram olarak ortaya çıkışı 1930'lar

- 1960' lardan bu yana turizm çalışmaları

- ilk uygulama alanı mühendislik ve mimarlık

- Daha sonra ekoloji ve zooloji
Taşıma Kapasitesi Kavramı
- Kapasite kelime anlamı olarak olarak, belirli bir alan ya da boşluktaki, sığdırma sınırı, kapsama gücü veya buralara sığabilecek kişi ve nesne sayısı olarak tanımlanmaktadır (TDK, 2017).
Doğuş Kılıçarslan
Turizmde Taşıma Kapasitesi Kavramı ve Boyutları
Taşıma Kapasitesi Kavramı
- Taşıma kapasitesi uygulandığı destinasyona, alana ve durumlara göre farklılık göstermektedir.
Sosyal Taşıma Kapasitesi
Avrupa Komisyonu tarafından belirlenen sosyal taşıma kapasitesi hedeflerini dört maddede sıralamıştır
(http://ec.europa.eu/environment):

1- Turist sayısını ve turistik aktiviteleri yerel halkın kimliğini, yaşam tarzını, sosyal alışkanlıkları ve faaliyetlerini etkilemeden karşılayabilmek,

2- Doğrudan ya da dolaylı olarak sanatı, el sanatlarını, inanç sistemlerini, törenleri, gelenekleri, yerel kültürü önemli ölçüde değiştirmeme seviyesinde tutmak,

3- Yerel halkın aldığı hizmeti ve sahip olduğu olanakları elinden almamak,

4- Ziyaretçi sayısı düşüşü yaşanmayan bir alanda var olabilecek turist sayısı ve turistik faaliyetlerin uyumunu sağlamak

Fiziksel Taşıma Kapasitesi
- Taşıma kapasitesi denilince akla ilk gelen boyuttur.
Politik Taşıma Kapasitesi
- Politik taşıma kapasitesi, toprak haklarına ilişkin çatışmalar veya turizm gelirlerini kontrol etme gibi siyasi istikrarsızlığa neden olmadan, bir kaynağın azami kullanımına ilişkin bir ifadedir (Kennell, 2015)
Çevresel Taşıma Kapasitesi
- Çevre kalitesinin ve zenginliğinin düşük olduğu bir bölgede turizmin olması pek mümkün değildir. Bu bakımdan çevresel (ekolojik) taşıma kapasitesi çok büyük bir öneme sahiptir.
Sosyal Taşıma Kapasitesi
- Sosyal taşıma kapasitesi; ziyaret edilen bölge halkının, turistlerin davranışları ve huzuru için göstereceği hoşgörü düzeyi ve turistlerin kalabalıklaşma derecesinin diğer turistler tarafından kabul edilmeye hazır olduğu seviye olarak tanımlanmaktadır" (Kaya, 1997: 58).
Çevresel Taşıma Kapasitesi
Sosyal Taşıma Kapasitesi
- Belirli bir düzeye gelen turizm hareketleri de kalabalık ortama, yaşanan turizm hareketlerinden doğan tatminsizliklere, yerel halk ile ziyaretçi arasında ya da yerel halkın turizm sektöründeki tüm oyuncularına karşı bir uyuşmazlık oluşturmakta ve çekişmeye varan olumsuz davranış biçimleri ile sonuçlanabilmektedir
Algısal Taşıma Kapasitesi
- Algısal taşıma kapasitesi turistlerin psikolojisi ve tatmini ile ilişkilidir. Bireylerin toplam tatminini artıran rekreasyonel kullanım seviyesi şeklinde tanımlanmıştır (Papageorgiou ve Brotherton, 1999, s. 271)
Ekonomik Taşıma Kapasitesi
- Luperon Kasabası örneği,

- "Fakir insanların oluşturduğu zengin ülke" Dominik Cumhuriyeti

- "Enclave Tourism” anlayışı

- Bahama Adaları da benzer sorunlarla yüzleşmektedir.
Fiziksel Taşıma Kapasitesi
- Fiziksel taşıma kapasitesi ile vurgulanan turistik doğal arz verilerine zarar vermeyecek aşamaya kadar alt ve üst yapı yatırımlarının geliştirilmesi ve bu yapıların aynı anda kaldırabileceği sayıda turistin turistik çekim merkezinde ağırlanmasıdır
Ekonomik Taşıma Kapasitesi
- Ekonomik taşıma kapasitesinin içeriğine bakıldığında ise; yerel halkın katlanmak zorunda kaldığı ve taşıma kapasitesi sınırını zorlayıcı olabilecek maliyetler veya turizm ile birlikte yaşanabilecek pahalılık nedeniyle olumsuz anlamda değişebilecek satın alma durumu düşünülmektedir (Çalık, 2014)
- Turizmde taşıma kapasitesi kavramı, belirli bir destinasyonda ağırlanabilecek azami turist veya ziyaretçi sayısı olarak basit bir şekilde tanımlanabilir (O'Reilly, 1986).
- Herhangi bir alanın kaynakları üzerinde, ekonominin ve bölgenin kültürüne olumsuz etkilere neden olmadan, ziyaretçi memnuniyetinin azaltmadan veya olumsuz etkilemeden azami şekilde kullanılması (McIntyre, 1993)
- Fiziksel, ekonomik, sosyo-kültürel çevrenin zarar görmesine ve ziyaretçilerin memnuniyetinde kabul edilemez bir düşüşe neden olmaksızın, aynı anda bir turistik bölgeyi ziyaret edebilecek en fazla insan sayısı olarak taşıma kapasitesini tanımlamaktadır. (WTO, 2017)
Sürdürülebilirlik kavramının ortaya çıkışında "Taşıma Kapasitesi" kavramı çok önemli
Taşıma Kapasitesi Kavramı
- Bütün destinasyon veya alanlarda eşit ve aynı şekilde uygulanabilecek tek bir taşıma kapasitesi türü bulunmamaktadır.
- Getz (1983) çalışmasında, taşıma kapasitesini altı boyutta ele almıştır: fiziksel, sosyal, ekonomik, algısal, çevresel ve politik.
- Genellikle dört ya da daha fazla boyut altında incelenmektedir
- Destinasyonda turizm hareketlerinin sürdürülebilmesi için taşıma kapasitesinin bütün boyutları adil bir şekilde ele alınarak planlama yapılmalıdır.
- Bazı çalışmalarda çevresel taşıma kapasitesi boyutunu da kapsayan bir boyut olarak gösterilmektedir.
- Fiziksel taşıma kapasitesi kavramı; doğal kaynaklar dışında insan eliyle yapılmış fiziksel kaynakları içine almaktadır
- Fiziksel taşıma kapasitesi, ölçülebilirliği göreceli olarak daha kolay olan ve bu ölçümleme ile birlikte, yeterli kaynak ayrılması durumunda, yapılacak yatırımlar ve alınacak önlemler sayesinde artırılabilir ve denetlenebilir bir kapasite türüdür
- Temiz su hizmeti, yatak kapasitesi, yol kapasitesi, atık toplama hizmetleri ve konaklama, eğlence gibi hizmetler insan eliyle yapılmış fiziksel kapasite öğelerinden birkaçıdır
- Fiziksel taşıma kapasitesine yönelik müdahalelerin uygulanabilirliği, açık alanlara nazaran müze ya da koruma alanlarında gibi kapalı alanlarda daha kolaydır
- Turizm, toplumsal değişmeyi gerçekleştiren bir dinamiktir. Fakat bu değişim her zaman gelişme ve ilerleme içermez.
- Sosyal taşıma kapasitesi; turistlere karşı bölge halkının hoşgörü düzeyinin sınırı olarak tanımlanabilir. Taşıma kapasitesinin aşılmaması, turistin konforu ve çekim merkezinin sosyal yaşamının olumsuzluk yaşanmadan devam etmesi için de önem arz etmektedir (Kahraman ve Türkay, 2006)
- Ekonomik taşıma kapasitesi, turistik çekim merkezinde turizm hareketleri sonucunda oluşan ekonomik yapıdan yerel halkın da en üst düzeyde yararlanmasını sağlamak ve turizmin diğer sektörleri ortadan kaldırırcasına turistik çekim merkezinde egemen olmasını önlemek için geliştirilmiş bir kavramdır.
- Ekonomik taşıma kapasitesi, Avcı'ya (2007) göre "ekonominin turizme dayanma derecesiyle açıklanmaktadır. Bu kavram aynı zamanda turizmin bölgeye yararları ile maliyetleri arasındaki denge" iken; Postacıoğlu'na (1991) göre "turistik geliri paylaşan bölgeyi tanımlamak ile de ilgilidir."
- Doğada ortaya çıkan herhangi bir değişmenin çoğu zaman geri dönüşü ve telafisi yoktur. Telafisi olmayan bu tarz değişmelerin yaşanmaması ya da minimum seviyede kalması için çevresel taşıma kapasitesinin dikkate alınması gerekmektedir
- Çevresel anlamda taşıma kapasitesi “Bir bölgede veya ekosistemde, ekolojik değerlerde kabul edilemez ya da yenilenemez etkiler ortaya çıkmadan önce, aktiviteler ve sayılar itibarı ile sürdürülen maksimum rekreasyonel kullanım seviyesi” olarak tanımlanmaktadır (Papageorgiou ve Brotherton, 1999).
Şekil 1
- Saveriades’e (2000) göre "bir turizm alanının çekiciliğini kaybetmeye başlamadan önce turistlerin hoşgörü ile karşılayabilecekleri kalabalıklaşma düzeyidir".
- Fennell’e (2002) göre ise "çoğunlukla turistlerin memnuniyetsizlikten önceki kabul ettiği faaliyetlerin kalitesi olarak tanımlanmaktadır" (Fennell, 2002: 48).
- Algısal taşıma kapasitesi, bazı çalışmalarda psikolojik taşıma kapasitesi veya davranışsal taşıma kapasitesi olarak isimlendirilmektedir. Özetle, turistik gelişme düzeyi ile turistler arasındaki ilişkileri kapsamakta olan bu kavram; turistlerin hem turistik çekim yerinde bulunan diğer ziyaretçilerin varlığına ve davranışlarına yönelik hem de çekim yerinin fiziki yönden bozulmasına ve kirlenmesine gösterdikleri hoşgörü düzeyi şeklinde de ifade edilebilir
- Diğer bir deyişle politik taşıma kapasitesi, destinasyondaki siyasal ve politik düzenin bozulmadan ve ziyaretçilerin deneyimlerini olumsuz yönde etkilemeden, politik kararların alınma ve esnetilebilme seviyesiyle ilgilidir.
- "Antalya Valiliği - Dışarıda alkol tüketimi yasağı"
SONUÇ
- Taşıma kapasitesi kavramıyla ilgili tanımlar tüm boyutları içerecek şekilde olmalı.

- Alanyazında genellikle taşıma kapasitesi altı boyutta ele alınmıştırmıştır: fiziksel, sosyal, ekonomik, algısal, çevresel ve politik.

- Bu konularda yapılacak çalışmaların arttırılması sürdürülebilir turizm açısından önem arz etmektedir.

- Turizmde taşıma kapasitesi kavramının geliştirilmesi açısından bütün boyutlarının ayrı ayrı incelenerek, bu konuda yapılacak çalışmaların arttırılması gerekmektedir.
Full transcript