Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Mellomalderen 500-1500

No description
by

Marianne Anderson

on 28 September 2017

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Mellomalderen 500-1500

Mellomalderen 500-1500
Mellomtid
Tida mellom oldtida og den nyare tida
Tidleg mellomalder: 500-100
Vikingtid: 793-1066
Norrøn tid: 700-1350
Høgmellomalder: 1000-1300
Seinmellomalder: 1300-1500
OBS! Årstala er omtrentlege
Norrøn tid
Den norrøne tida (ca. 700-1350) er rekna som ein kulturell og litterær "gullalder"
Norrøn mytologi -
Åsatrua
Polyteistisk
- fleire gudar
Stamfedrane til kongar og jarlar
Gudedyrking ute
Ingen heilage hus eller prestar
År 1000 kom kristendomen til Island
Noreg vart kristna i 1030
Meir om periodane
Tidleg mellomalder:
Urolege tider i Europa etter at Romarriket fall. Vikingane herja i Norden. Framvekst av dei fyrste germanske statane.
Høgmellomalderen:
Pavekyrkja regjerer i Europa. Korstog, kamp mellom verdsleg og geistleg makt. Kongemakta stod sterkt i Noreg. Kulturell og politisk blomstringstid. Noreg vart kristna.
Seinmellomalderen:
Oppløysingstid, befolkingsreduksjon, nedgang i handel og jordbruk. Svartedauden.
Påkopling
Kva forbind du med mellomalderen (middelalderen)?

Skriv individuelt i 4 minutt - Marianne tek tida!
Norrøn mytologi
Snakk med naboen:
Kva for norrøne gudar kjenner du til?
Nokre omgrep frå norrøn mytologi
Ask og Embla - dei fyrste menneska
Yggdrasil - verdstreet
Æsar - gudar
Jotnar - kjempar, ofte fiendar av æsane
Åsgard - heimen til gudane
Utgard - heimen til jotnane
Midgard - heimen til menneska
Helheim - dødsriket
Bifrost - brua mellom Åsgard og Midgard
Niflheim - frost- og tåkeheim før alt liv vart til
Ginnungagap - kaos i urtida
Ragnarok - verdas undergang
Norrøn litteratur
Før ca. 1100 hadde me ingen utbreidd skriftkultur i Noreg
Runeinnskrifter frå 200-talet
Det eldste runealfabetet,
futharken
, hadde 24 teikn
Dikting var ein viktig kunstart i vikingtida
Innføring av kristendom
= innføring av det
latinske alfabetet
Munkar og prestar
skreiv på pergament og
skinn
Kodespråk
Skriv noko triveleg til naboen din med runeskrift!
Norrøn litteratur - tre sjangrar
Eddadikt
Den eldre Edda, skriven omkring 1270
29 dikt eller kvad om gudar og heltar, t.d. Sigurd Fåvnesbane, Volupå og Håvamål
Klangfulle og rytmiske dikt
Skaldekvad
Skalden hadde ei opphøgd rolle i samfunnet
"Krigsreportar", historiske personar og hendingar
Svært komplekst og kunstferdig språk
Snorre Sturlason: Den yngre Edda - ei innføring i skaldedikting
Soger
Islendingesoger (ættesoger)
Kongesoger,
Heimskringla
Refererande, autoral synsvinkel, underdrivingar, lite detaljar, dramatikk og ære
I haust skal me lese både eddadikt, skaldekvad og soger
Start gjerne med å lese
Soga om Gunnlaug Ormstunge
allereie no. Har du lest denne frå før, og har lyst til å prøve deg på ei anna, gå til biblioteket og lån Njålssoga eller Soga om Gisle Sursson. Du finn dei òg digitalt på nasjonalbiblioteket.
Full transcript