Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Handel en ontdekkingen in het Ancien Régime

No description
by

britt de wolf

on 20 September 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Handel en ontdekkingen in het Ancien Régime

Handel & ontdekkingen van het Ancien Régime
Overzicht hoofdstuk B
Bloei
900-1700

Opbouw
500-900

500
1700
900
(cc) image by jantik on Flickr
1900
900
* plaatselijk, muntwezen chaos
*
Ierse monniken
* Interregionale handel:
- Middellandse zee
- Friezen & Vikingen
Afbouw
1700-1800

*bevolkingstoename
*handel M-O +lakennijverheid
- jaarmarkten Champagne
*Scheepsvaart:
->handelssteden
-> zilveren/gouden munt
-> nieuwe handelstechnieken
* Ontdekkingen:
- eco., pol., cultureel,... oorzaken
* Intercontinetale handel:
- Atlantische handelseconomie
- handelssteden
- handelstechnieken
KAPITALISME
MERCANTILISME
PROTECTIONISME
*
Intercontinetale handel
*kolonisatie Australië
*zelfvoorzienende landbouw
*Italiaanse handelssteden
*plundertochten
hb pg 23 - wb pg 24
(cc) image by nuonsolarteam on Flickr
Ierse monniken:
* afgelegen plaatsen -> mediteren
* IJsland, Amerika?
hb pg15 - wb pg4
Vikingen 1000
hb pg 15 - wb pg.7
Ontdekkingen
*economisch
*godsdienstig
*technisch
*wetenschappelijk
*politiek
hb pg 15 - wb 9-11
astrolabium
Spark
Midden-Oosten vanaf 1000:
*handel
*geloof
*tegen islam
hb. pg. 15- wb. pg 8
(cc) image by nuonsolarteam on Flickr
kompas
KARVEEL
PORTULAAN
Log
LOOD
Portugese: 1. Bartolomeo Diaz
2. Vasco da Gama

‘Spaanse’ 1. Christoffel Colon of Colombus
2. Magelhaes
Handelstechnieken volgen de ontdekkingen
:
van land naar zee

WB pg24-25 = oef. hb pg 26-27
onevenwicht
handelsbalans
Azië -> Europa
hb pg 24 - wb pg 27
kapitaal
samenwerking
risico spreiden
investering
= handelskapitalisme
Spark
kapitalisme
mercantilisme
protectionisme
colbertisme
hb pg 25 - wb 28
havensteden:
16e: Antwerpen
17e: Amsterdam
18e: Londen
hb pg 24- wb 26
(cc) image by nuonsolarteam on Flickr
Tuigdorp is verkozen tot
woord van het jaar 2011.
Het is een: “afgelegen
locatie
die is ingericht als
woonoord voor
veelplegers e.d.”
HB pg 16- WB pg 12
HB pg 16 -WB pg 15
HB pg 17 - WB pg 17
HB pg 17- WB 18
nieuwe
betalingstechnieken:
geld nodig:
wisselbrief, wisselaar,
gilde & NV
(VOC& WIC)
WB pg24-25 = oef. hb pg 26-27
oplossing:
* goud Amerika
* bankbiljetten
hb pg 25 - wb pg 27
Het karveel : nieuw scheepstype ideaal ontdekkingsreizen.
Het kompas was een grote hulp bij de navigatie op zee.

Rond 12de eeuw voor het eerst in Europa gebruikt, maar pas geperfectioneerd op het einde van de 14de eeuw. Dit instrument gaf de vaarrichting aan
Een ander navigatiemiddel was de Sint-Jacobsstaf.

Aan de hand van dit instrument konden de zeelui de hoogte van de sterren en zon berekenen. Hierna kon dan met behulp van tabellen de breedtegraad, waarop het schip zich bevond, worden opgezocht
De zeediepte kon gemeten worden met het lood (gewicht aan een touw).

Belangrijk opdat het schip niet zou stranden in onbekende wateren
De snelheid van een schip werd berekend aan de hand van het log.

Men gooide een aan een touw vastgemaakte plank in het water en telde gedurende een halve minuut hoeveel knopen (gelegd om de 1.7 m) in de zee verdwenen.
De ontwikkeling van de cartografie.

In de 15de eeuw ontstonden de eerste portulanen. Dit waren zeevaartskaarten met kust- en routebeschrijvingen en aanduidingen over de heersende winden.
Het astrolabium was in de vroege tijdmeetkunde een van de meest geavanceerde instrumenten
Een astrolabium is in essentie een tweedimensionaal model van de hemel, een ‘computer’ om de problemen van een bolvormige astronomie op te lossen.

Een aantal geelkoperen schijven, gevat in een geelkoperen matrix. De bovenste schijf, in het Arabisch ánkabut (spinnenweb) en in het Latijn rete (net of netwerk) genoemd.
De rete is hiermee dan ook tevens een vereenvoudigde sterrenkaart.
Bartholomeus Diaz (ook wel als Dias geschreven) was een Portugees zeevaarder en ontdekkingsreiziger.


https://maps.google.be/maps?q=mosselbaai&oe=utf-8&client=firefox-a&ie=UTF-8&ei=HKs-UpafAsX50gWg0IDoAw&ved=0CAoQ_AUoAg
Vasco da Gama Portugese ontdekkingsreiziger
expeditie van Portugal naar India
1497-1499.

Meest waarheidsgetrouw?
Minst waarheidsgetrouw?
Rechtstreekse weg? waarom?
Luxegoederen?
zelf? overzee?
Oorlog?
Waar? lukte dit?
Juist / onjuist
Angsten?
veel avonturiers hopen schatten te vinden
De West-Europese ontdekkingen
Doc 1: de continenten zijn het
meest herkenbaar voorgesteld
Toch doc 2: meest recent
kustlijn en afstand juist
getekend
Doc 3: religieuze tekening
van de wereld
Naar Azië (Indië en China)
want de handel in luxe-
goederen brengt veel geld op.
Zijde, parels, reukwaren,... . Maar vooral
specerijen. Die waren belangrijk voor
het voedsel: bederf tegengaan + smaak
De Italianen beheersten de Middelandse
Zee, de Arabieren en de Chinese zakenlui
Aziatische landroutes. Via zee konden ze rechtstreeks naar Europa brengen, met meer winst.
Bondgenoten tegen de Islamieten, na de mislukte kruistochten

Afrika, op zoek naar Pape Jan,
Hij bestaat niet, ze verkennen wel de
Afrikaanse kust
- oceanen te groot
-hitte
- wonderlijke wezens
In 1487-1488 : kust van Afrika verkennen.


Reis: monding de Congo
-> Zuiden: Namibië
->storm, weg van de kust,
rond de zuidpunt van Afrika
terug noordwaarts,
en landde bij de Mosselbaai.


Op de terugweg: Kaap de Goede Hoop
(Stormkaap)

Tijdens zijn reis maakte Da Gama
een grote bocht door de Atlantische
Oceaan om zo de windstilte
en het slechte weer langs de
kust van Afrika te vermijden.
-> dichter bij Zuid-Amerika dan bij Afrika


De zeeweg langs het oosten
werd gecontroleerd door
de Portugezen
Columbus:
* maakt berekeningen
omtrek aarde: hij baseert zich op verhaal Marco Polo & Eratosthenes (Griekse geleerde)
MAAR
* 40.075 kilometer (=werkelijk)
32.000 km (=Columbus)
foute berekening...
*Nina, Pinta & Santa Maria: karveel

1492: koers naar het westen
kompasnaald werkte niet goed
bemanning: gevangenen
(gevaar muiterij)
2 maanden
tabak, katoen, Indianen, goud
"India", indianen, San Salvador
Amerigo Vespuci: latere ontdekker
zijn levenswerk en
diskrediet opdrachtgever
Magellaan: Spanjaard 1480-1521
als 'eerste' de aarde rond
Op woensdag 28 november 1520 verlieten we de zeestraat en voeren we de Stille Oceaan op, waar we drie maanden en twintig dagen verbleven zonder proviand of andere verversingen aan boord te nemen; we aten slechts verpulverde beschuit vol wormen die stonk naar de urine van de ratten die ervan hadden gevreten. En we dronken voortdurend verontreinigd, geel water. We aten ook runderhuiden, die door de zon, de regen en de wind zeer hard waren geworden. We dompelden ze vier of vijf dagen in zee, braadden ze kort op kolen en aten ze zo. En van de ratten, die voor een halve dukaat per stuk werden verkocht, konden sommigen van ons niet genoeg krijgen. Afgezien van genoemde kwalen was nog het ergste dat het tandvlees in boven- en onderkaak van de meeste mannen opzette, zodat ze niet konden eten. En zo stierven negenentwintig van onze mannen [..]. Maar afgezien van de doden kregen vijfentwintig of dertig van onze mannen allerlei kwalen in de armen, benen of andere lichaamsdelen, zodat er nog maar erg weinig gezonden overbleven
5 schepen, 2 blijven er over
sterft in de Filipijnen
Al die willen te kap'ren varen
moeten mannen met baerden zijn.
Jan, Piet, Tjores en Corneel
die hebben baerden
zij varen mee.

Op 5 oktober stelt Jimmy Kets zijn nieuwe documentaire OdysSea voor in het Paleis voor Schone Kunsten. De road movie is het resultaat van vier jaar werk en gaat over de reis van Magnumfotograaf Carl De Keyzer langs de Europese kustlijn, waar de gevolgen van de opwarming van de aarde steeds meer voelbaar zijn
Portugal en Spanje willen monopolie route naar Indië
Door de verdragen gaan ze het
'gesloten zee' (mare clausum) toepassen.
Andere landen niet akkoord
=> kaapvaart
willen mare liberum: vrije zee
en vrije handel
* Na val WRR: bijna geen handel
* zelfvoorzienende landbouw
* Middellandse Zee: Italiaanse steden nog handel
* Karolingische Rijk (8e eeuw):
heropleving
* Friezen: barnsteen, Fries laken, ijzer
* Vikingen: "handel" (plundertochten)
1) specerijen, suiker, zijde, wapens
katoenen stof, parels
2) De Italiaanse kooplui -> Hanze (handelsorganisatie)
-> Vlamingen (gilde: beroepsorganisatie)
3) Champagne: midden van de landroute tussen Italië (Firenze) en onze streken (Brugge)
4) Noordzee en Baltische zee
5) Brugge
* slechte wegen: geen vlot transport
* vervoerscapaciteit beperkt
*gevaar: struikrovers
* tolwegen -> minder winst
=> zeehandel: Brugge, Londen & Lübeck: centra
Munten: vragen pagina 26
=> verschillende munten
=> verschillende hoeveelheden goud/zilver
-> bankiers nodig
- wegen en vergelijken
- krediet verlenen, geld bewaren, geld wisselen,...
- rente vragen

- Van het Italiaanse
banca rotta
(de bank is kapotgeslagen).


- rente: vergoeding voor het lenen van geld, intrest
- rente= slecht
- Thomas van Aquino: vergoeding voor geleverd werk
Verdrag van Tordesillas - 1494
-> Diaz: Portugal kaap der Goede Hoop
-> 1492: Columbus weg naar 'Indië
=> (handels)oorlog vermijden
= opdeling van de niet-Europese wereld tussen Castilië en Portugal,

(deel Zuid-Amerika nog niet ontdekt)
demarcatielijn: oostelijke weg = Portugal= via Afrika
westelijke weg= Spanje= via "Amerika"
Verdrag van Zaragoza - 1529
Magelhaes vaart wereld rond (1520-1522)
-> grens Atlantische Oceaan duidelijk
-> grens Grote Oceaan onduidelijk
vnl. Molukken = specerijenhandel twistpunt
2e demarcatielijn: verdeling compleet
http://postimg.org/image/evx9ef18b/
Nood aan nieuwe betaalmiddelen:
-> wisselbrief
Hendrik de Zeevaarder
Kaap Bojador + Kaapverdische eilanden

= N.W.-kust Afrika
1394 - 1460
Diego Cao of CAM
West-kust Afrika: Namibië
1480
-> daar overleden?
pg. 13: samenvatten tekst
Gevolgen van de ontdekkingen: kolonies
Portugal
Spanje
Transfer = overdracht geld
Context:
M.E.: transport = langzaam en gevaarlijk
-> geldtransport kon geplunderd worden

MAAR d.m.v. een wisselbrief : geen
metalliek geld verplaatsen.
Krediet:
-> Gosco heeft krediet verstrekt
aan de firma Orlandini-Benizi & Cie

-> hij wordt terugbetaald in een andere wisselkoers.
=> door koersverschillen = interest
mogelijk
(denk maar aan renteverbod!)

= Internationale valutamarkt:
Brugse deviezen verkopen in ruil voor Barcelonese
gever :
Jacopo Gosco
trekker:
firma Orlande
& Benzini
begunstige:
Domenico Sancho
getrokkene:
Francesco da Prata
Antwerpen
argumenten?
- specerijenhandel in handen van Portugal
= Antwerpen al internationaal distributiecentrum
functies?
- stapelplaats= markt van bv. wol (Engeland)
- zilver- en koperhandel Z-Duitse bankiers
Amsterdam neemt in de 17e eeuw de rol van Antwerpen over
- ongunstig klimaat in Antwerpen
(reformatie, Tachtigjarige oorlog,... )
- oprichting VOC:
- concurrentie Portugal
-> oorspronkelijk kaapvaart
- handel groeit:
- enorm winstgevend
- risico's spreiden
=> N.V. (naamloze vennootschap
op basis van aandelen: kapitaal
investeren
= begin handelskapitalisme
Engeland neemt de rol van Amsterdam over in de 18e eeuw
- suprematie over zee
(bv. Spaanse Armada (= zeeslag Spanje- Engeland)
- Bank van Londen goede reputatie
-> meer kapitaal
-monopolie handelsroute Indië -> gelijkaardig
VOC - East Indian Company
actieve handel:

- kooplui trekken met hun goederen
naar markten en steden om te kopen
en verkopen
passieve handel:

- opkomst maritieme handel: 13e eeuw
- belangrijkste kooplui vestigen zich
op een vaste plaats (havenstad)
en regelen van daaruit hun zaken
-> belang wisselbrief

De politieke stabiliteit
Lage inflatie
Consistente monetair en fiscaal beleid
Ondersteuning door de reserves van edelmetalen.

http://wiki.answers.com/Q/What_is_the_most_stable_currency_in_the_world

Samenvatting
1: economische oorzaken:
- handel: luxegoederen
-overzee: landroutes
onveilig, tol, Arabieren,...
2. cultuur:
- oorlog tegen islamieten
- techniek
controle wereldzeeën
16e eeuw: Portugal, Spanje
17e: Engeland, Nederland & Frankrijk
handelsposten
Afrika & Azië
verjagen islamitische handelaars
Amerika
grote kolonies
stichten plantages & mijnen
1 De eerste ontdekkers van het Ancien Régime

1.1 Ierse monniken
1.2 De Vikingen
1.3 De Noormannen stichten kolonies
1.4 1000 n.C. Contacten tussen West-Europa en Nabije Oosten


2 Steeds meer ontdekkingen in de 14e eeuw

2.1 Waarom ontdekkingsreizen?

- economische motieven
- religieuze motieven
- technische vernieuwingen
- wetenschappelijke ontdekkingen

2.2 Verloop ontdekkingen 14e-15e eeuw

2.3 Strijd om heerschappij over de kolonies en zee
Alexander de Grote:
=> slaagt er in op 11 jaar tijd
de hele Griekse wereld veroveren + Perzische Rijk
Terracotta leger :
=> Xi'an te China, keizer Qin Shi Huangdi
221 v.Chr, maakte China één
Frank De Winne:
=>2002, ruimtestation ISS, de aarde al helemaal ontdekt, op naar de volgende
werelden
Wie Amerika ontdekt? (pg5)
- de Vikingen: Leif Eriksson
- hoge kwaliteit wol: weeftechniek
identiek Groenland
- slijpsteen: afkomstig uit Europa

Zoektocht:

rijke visgronden +
“ontdekkingsdrang”
Waarom Noormannen op expeditie?
- Vanaf de 2de helft van de 9de eeuw: ontdekkingsreizen naar Ijsland.


-> Vanuit Ijsland vervolgens steeds verder naar het Westen.


- Rond 980: Vikingnederzettingen op Groenland.


-> Ca. 1000 landden de Noormannen op het Amerikaanse
continent.

-> Ze stichtten daar enkele kleine kolonies:
"Vinland", "Markland", etc…

Gevolgen voor ontwikkeling van het Amerikaans continent:

- Ze woonden in te onherbergzame gebieden (uiterste noorden van Amerika).

- Geen grootse rijkdom te verzamelen (althans niet in de ogen van de Noormannen).

- Gevaar voor ziekten.
- 'Inteelt'
Te kleine groepen van
kolonisatoren
( Geen echte impact).

=> Rond 1450 waren er in
Amerika geen
Viking-kolonies meer.
-> Franciscaan – 1210-1270
-> reis naar Mongolië
-> geen opdracht van de paus, wel banden met Franse hof:
Lodewijk IX: “heilige”: 2 kruistochten
-> op zoek naar bondgenoten tegen de moslims
-> context: kruistochten, conquista-reconquista, tot aan
Wenen
=> schrijft verslag,
aanleiding voor anderen om Azië te verkennen
Samenvatting:
ontdekkingsreiziger uit Venetië
Djenghis Kahn, leider Mongoolse wereldrijk-> opdracht verkenning
waarheid?
nog precedenten van geen naamvermelding bv paus
papiergeld, zoutwinning
! inspiratie voor Colombus
kruidnagel
kaneel
peper
Handelsroutes:

- De aanvoer over land vanuit het Oosten werd volledig beheerst door Arabieren.
- Kooplieden uit Venetië hadden dan weer een handelsmonopolie in het Oosten van de Middellandse Zee.


Beide groepen handelaars wilden zoveel mogelijk
winst bekomen
(de prijs ging dan ook sterk de hoogte in)
- Vele handelsschepen werden gekaapt door Turkse piraten.

=> Aanvoer dus niet verzekerd (prijs nog verder omhoog)
PRODUCTEN?
*Kruiden: conserveren en medicijnen
*Zijde:
dure stoffen
*Edelmetalen
Alleen welgestelde burgers konden specerijen betalen.
Kruiden noodzakelijk voor smaak van voedsel bv. Bier, bedorven voedsel en om voedsel te bewaren. (pepers)
Door het ontdekken van nieuwe handelsroutes zouden de tussenhandelaars (Arabieren en Venetianen) kunnen worden uitgeschakeld en de aanvoer worden beveiligd.

Grotere winsten voor andere Europese handelaars.

Door de concurrentie tussen de “nieuwe handelaars” zou er dan op de Europese markten mogelijk ook een prijsdaling kunnen plaatsvinden
Goud en zilver werden in Europa gebruikt als betaalmiddel (erg populair).

Vb: De Europese koningen hadden veel goud nodig om allerlei luxegoederen (vb: specerijen), uitbouw van het leger, etc… te betalen.

De aanvoer van goud vanuit Afrika naar Europa stond echter onder controle van de Noord-Afrikaanse Islamwereld.

De Europese vorsten wilden zelf over goudvoorraden beschikken
.

Europese vorsten wensten gebiedsuitbreiding.

Macht gebaseerd op land
(= landbouwsamenleving), grondgebied is belangrijk voor het aanzien van de vorst

Land betekent ook geld: opbrengsten verkopen en verhandelen
http://www.schooltv.nl/no_cache/video/crid/20070221_dekruistochten02/

Pogingen van
West-Europeanen om Jeruzalem te "bevrijden"
.Dit ging op het einde van de 11de eeuw gepaard met het ontstaan van enkele
"Europese" koninkrijkjes
in het Midden-Oosten: Jeruzalem, Antiochië, etc…

=> In de
13de eeuw
kwam het hele gebied weer onder
moslim controle.


Na een lange strijd hadden de Europeanen in
Spanje en Portugal
de Islamwereld voorgoed kunnen verdrijven (= Reconquista van het Iberisch Schiereiland).


Ontdekkingen in
Afrika
waren ook een onderdeel van de strijd van de Christenen tegen de Moslims (Europenanen wilden het Christendom doen zegevieren).
1165 Byzantijnse keizer een brief kreeg
=> grote koning in het oosten,
ergens in Azië
gigantisch, perfect christelijk
rijk.

=> bood aan te helpen bij de kruistochten

-> rijkdom van Pape Jan?
1400 -> ontdekkingsreizigers
onder wie Marco Polo
=> geen groot christelijk rijk lag.

TOCH: niet Azië bedoelden, maar Abyssinië, het koninkrijk Ethiopië in Oost-Afrika.
Het christendom was hier zeker doorgedrongen:
nl. de Rastafari's
(De naam Rastafari of Rasta is afgeleid van Ras Tafari Makonnen, de naam van de vroegere Ethiopische keizer Haile Selassie die op Jamaica wordt vereerd).
eigenschappen andere types:
- 'kraken' en kogge: diepe scheepsromp, hoge voor- en achterkastelen
-roer op achtersteven

nieuw:
- mast op 1/3 schip, maakt het sneller, zeewaardiger,
meer vracht
- van overnaads naar naads: grotere schepen
= stabieler en meer vracht
Full transcript