Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

LEVO1 - bijeenkomst 2 - Ethiek (I)

No description
by

Karel Lichtendonk

on 21 September 2017

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of LEVO1 - bijeenkomst 2 - Ethiek (I)

Bijeenkomst 2: Ethiek (1)

Inhoud Wat is ethiek?
Welke ethische stromingen zijn er?
Wat zijn waarden?
Wat is een ethisch dilemma?

In deze les bespreken we wat ethiek is en welke verschillende stromingen er binnen de ethiek zijn. Daarnaast gaan we in op de kenmerken van een ethisch dilemma. De ethiek-opdracht omvat het formuleren en analyseren van een ethisch dilemma. We verkennen de betekenis en inhoud van ethische dilemma’s en bespreken als voorbereiding op de uitvoering van de ethiek-opdracht ervaringen uit de stages die geschikt zijn voor de uitvoering van de ethiek-opdracht.


Literatuur

- Le Coultre, E.A. (2007). Ethiek. Uit: Le Coultre, E.A., Cogito, Ik denk, p. 45-63. Utrecht: Uitgeverij Veen Magazines B.V.
- Schmid, A. von (2010). Ons morele erfgoed. Uit: Praktische Ethiek. Van dilemma naar standpunt. p. 33-49 Den Haag: Boom Lemma uitgevers.


Voorbereidings-opdracht

Bestudeer de literatuur.
Beantwoord stap 1, 2 en 3 van de ethiek-opdracht.


Werkvorm les

In de les zal een voorbeeld casus geanalyseerd worden.

Volgende week: allemaal casus meenemen!

Met z’n tweeën: op zoek naar een ethisch dilemma uit je eigen onderwijspraktijk

Eigen casus

6. Benoem per mogelijke handelswijze de argumenten voor deze handelswijze en de argumenten tegen deze handelswijze. Bedenk zoveel mogelijk argumenten. Kijk hierbij ook naar de belangen, normen en waarden van alle betrokkenen die je bij stap 5 genoemd hebt. Hier komen de argumenten uit voort.

7. Maak een afweging tussen de argumenten. Bekijk per argument in hoeverre het argument geldig is en geef aan hoe zwaar je het argument vindt wegen. Welke argumenten wegen het zwaarst volgens jou? Neem op basis van deze afweging een voorlopig standpunt in.

Als je jouw standpunt zou moeten indelen bij één of een combinatie van de verschillende ethische stromingen uit het artikel van Le Coultre en het artikel van Boerman (utilisme, plichtethiek, deugdethiek, etc.), waar past deze dan het beste bij en waarom?


Stappenplan (gedeelte)

3. Beschrijf de casus. Geef weer welke vragen, emoties en twijfels de casus oproept. Vertaal een van de vragen naar een goed ethisch dilemma.

4. Beschrijf de mogelijke handelswijzen. Dit zijn er in elk geval twee.

5. Beschrijf de betrokken personen/instanties en hun belangen in deze casus. (Jijzelf bent ook een van de betrokkenen.) Verplaats je hierbij in iedere betrokkene. Wat staat er voor hen op het spel? Wat zijn hun wensen, behoeften, verwachtingen en belangen? Beschrijf de achterliggende normen en waarden die bij deze belangen in het geding zijn.

Maak hierbij gebruik van bijlages 2 en 3 uit deze studiewijzer. Geef ook aan in hoeverre de waarden autonomie, rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid in het geding zijn en voor wie.
Stappenplan (gedeelte)

Mag ik wel of niet een hele klas straffen voor iets dat 1 leerling gedaan heeft?
Is het ethisch te verantwoorden om die ene leerling toch een voldoende te geven?
Mag een docent een relatie hebben met een leerling van 18 jaar oud?
Hoe moet ik studenten met een achterstand begeleiden? (pedagogisch)
Voorbeelden
Casus: Zeilmeisje Laura Dekker
Von Schmid (artikel 2 voor vandaag)

Gelijkwaardigheid
: voor iedereen gelden dezelfde rechten

Autonomie
: zelfbeschikking, zelf leven bepalen

Rechtvaardigheid
: gelijke behandeling en verdeling


Gelijkwaardigheid vormt in onze samenleving de basis voor andere morele waarden



Belangrijke waarden in onze samenleving

Wat is ethiek?
Waarden en normen
Ethische stromingen

Wat is een ethisch dilemma?
Stappenplan omgaan met ethisch dilemma

Eigen dilemma beschrijven
Vandaag
Levo1

Ethiek
(inleiding op de opdracht)

Welke handeling is vanuit een ethisch perspectief het beste voor het welzijn voor alle betrokkenen?

Ethische redenering
Twee (of drie) opties

Verschillende waarden zijn in strijd met elkaar

Twee (of meer) keuzes die ethisch te verdedigen zijn

Beide keuzes hebben ook nadelen
Ethisch dilemma
In groepjes
Wat is een ethische vraag bij deze casus?

Hoe kan je er naar kijken vanuit de verschillende stromingen?
(Utilitarisme, plichtethiek, deugdethiek, waardenethiek.)

Casus: Zeilmeisje Laura Dekker
Is het goed om …?
Mag ik dit wel of niet doen?
Moet ik …?
Is het ethisch te rechtvaardigen dat …?

En Niet:
Mag ik volgens de wet wel...? (Eerst is er ethiek, dan de regels.)



Ethische vragen

Categorische imperatief:
1. Handel alleen volgens die regel waarvan je zou willen dat het voor iedereen geldt.
2. Zie een mens ook als doel op zich, nooit alleen als middel.


Stromingen - Plichtethiek
Ethiek = filosofie van het goede handelen

Wat behoor je te doen?
Wat kon écht niet?

Ervaring met ethiek

Aristoteles (384-322 v.C.)

Hoe moet ik leven? (niet: wat moet ik doen?)
Karakterethiek: je moet deugden ontwikkelen

Doel van het leven is eudaimonia, geluk. (gelukt zijn), teleologisch: alles in natuur heeft een doel en streeft daarnaar

Karakter vormen door deugden te ontwikkelen (moed, vriendschap, etc.)

De gulden middenweg: moed tussen
lafheid en overmoed in


Stromingen - Deugdethiek
(o.a.) Jeremy Bentham(1748 – 1832)

Gevolg-ethiek, wat is het gevolg van je handelen?

Zoveel mogelijk geluk voor zoveel mogelijk mensen = goed

Ethisch hedonisme ≠ hedonistisch, Epicurus zocht in zijn ethiek naar innerlijke rust, niet naar overmaat

Handelingsutilisme -> per handeling bekeken
Regelutilisme -> langere termijn uitgangspunt

Reken-ethiek…

Stromingen - Utilisme
Mag alles wat kan?
Expertmethode
Utilisme - blz 49-52

Plichtethiek - blz 53-54

Deugdethiek - blz 55-56

Waarden: waarvandaan? universeel? - blz 57-59

Alleen mensen rechten? - blz 60-61
Individu centraal
In de genoemde stromingen staat individu telkens centraal, zij het met andere insteek:

Utilitarisme
: handelend individu dat in moet zien dat het in eigen belang is om rekening te houden met de groep
Plichtethiek
: autonomie van individu centraal; kan alleen moreel handelen als hij zichzelf bestuurt
Deugdethiek
: persoonlijke ontwikkeling individu centraal; door goed leven eigen ontplooing maximaal bevorderen
Waardenethiek
: gelijkwaardigheid van alle individuen centraal; rechten individu zijn ook plichten naar anderen toe
Immanuel Kant (1724-1804)
Het goede is een morele plicht die in onszelf zit (met ons verstand)
Het goede omwille van het goede, en niet voor een ‘beloning’
(kort in tweetallen...)
(hoe zat het ook alweer?)
Waarden: geven aan wat mensen belangrijk vinden, vormen basis moraal (bijv. respect, rechtvaardigheid, eerlijkheid, etc), je hebt instrumentele waarden en intrinsieke waarden

Normen: afgeleiden van waarden, regels die een waarde beschermen of vormgeven

Moraal: het geheel aan waarden en normen van een individu, groep(ering) of samenleving, waarmee wordt uitgedrukt wat behoorlijk wordt gevonden


1) in 5 groepjes uiteen, tijd om stof tot je te nemen (expert worden)
2) in nieuwe groepjes elkaar de stof uitleggen (expertise delen)
3) iedereen weet nu - in grote lijnen - waar de stof over gaat
Kies een waarde die voor jou belangrijk is in jouw toekomstige werk.
Welke norm hoort daar voor jou bij?
Past er ook een deugd bij?
Full transcript