Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Монгол зан заншил

No description
by

Gaaniich Laker

on 28 March 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Монгол зан заншил

Ардын тоглоом нь хоёр гол төрөл хэлбэртэй. Тухайлбал хөдөлгөөнт бус тоглоом, хөдөлгөөнт тоглоом гэж үндсэн хоёр төрөлд хуваан үзэж болох ба тэдгээр нь хүүхдийн оюун ухааныг нээгдүүлэх сурган хүмүүжүүлэх зориулалтаар олон янзын төрөл зүйл болон ялгарна.
Тоглоом бол нийт монголчуудын нийтлэг соёлын нэг бөгөөд малчин ард түмний амьдрал ахугаас урган гарсан болохоор тоглоомын хэрэгсэл нь <<малын шагай>> байх тоглоомын хөдөлгөөн нь морь уралдуулах, цагаан тэмээчлэх зэрэг малын хурд явдлыг дүрслэн үзүүлсэн байна. Үүнд ардын тоглоомын үндэсний хэлбэр тодотгогдож байгаа юм. Монголын үндэсний тоглоом нь олон үе дамжин уламжилж дэлгэрэхдээ нийт монголчуудын дунд түгээмэл дэлгэрч тэдний оюун хөгжлийг тусгасан хэлбэр агуулгаа улам баяжуулж иржээ.
Гэрийн эзэгтэй суудал ба цомцойх

Гэрийн гал тогооны хэрэгслийн дээд талд цомцойх суудлаар сууна. Энэ нь гэрийн баруун, зүүн талд суухаас шалтгаалж баруун талд бол зүүн өвдгөө нугалж, баруун хөлөө цомцойлгоно. Зүүн талд бол баруун өвдгөө нуглан зүүн хөлөө цомцойлгоно. Энэ суудлаар гэрийн эзэгтэй, эмэгтэйчүүд, төрийн хар хүн, мөн залуучууд суудаг.
Ардын тоглоом дахь сурган хүмүүжүүлэх ухаан
Монгол суудал
Монголчуудын байгаль хамгаалдаг улмажлалт ёс заншил, зан үйл
Гэрийн эзний суудал ба завилгаа

Гэрийн эзэн хойморт орны дээд авдрын өмнө дэвссэн олбогт завилгаа суудлаар сууна. Энэ нь хоёр өвдгөө нугалан өлмийг зөрүүлэн хөлийг дарж суух, мөн өлмийгөөр зөрсөн хөлийг дарахгүйгээр суудлын хэсгээр / өгзөгөөрөө шууд ширдэг тулан/ суух суудал юм. завилгаа суудлаар өндөр настан, лам хувраг, гэрийн эзэд суудаг. Эмэгтэй хүн завилж суухыг цээрлдэг.


Монгол суудал

Усыг амьдрал тэтгэгч ариун зүйлийн нэг гэж үзэж ихэд эрхэмлэнэ.
Гол мөрөн, булаг шанд, нуур цөөрөм_ худгийн усанд сүү цагаан идээ, цус зэргийг хийх, дусаахыг хоргилно.
Сүү цагаан идээтэй шанага, халбагаар булаг, шанд, гол, горхи, худгийн уснаас хутган авдаггүй.
Булаг, шанд, рашааны тулах эхэнд айл буухыг хоргилно.
Рашаан булаг, шандны эхний мод, бутыг авах, гэмтээхийг цээрлэж хадаг яндар зүүн дархлана.
Аливаа усны эхийг ухаж төнхөхгүй.
Усаа хайрлан хамгаалдаг уламжлат ёс заншил, зан үйл

Нутаглаж байсан газраасаа нүүхдээ мод төмөр мэтийн зүйлийг газар шигтгэж үлдээдэггүй газар лус шархалдаг гэж үздэг.
Зэлний гадас, уяаны шон буюу түгжсэн модыг авахдаа нүхэнд нь будаа адууны баас, эсвэл шороо дүүргэн хийж бөглөдөг.
Ямар нэгэн газрыг хутга мэсээр ухдаггүй.
Тахьдаг овоон дээр бие засдаггүй.
Уул болон даваан дээр байдаг чулуун овоо дээр хүн бүр 3-н чулуу бэлээс
авчирч тавьдаг.
Лусын буулттай өдөр овоо тахьж лус аргаддаг.
Нүүдэл хийхдээ буурин дээрхи хогоо сайтар цэвэрлэж шатааж байж нүүдэг.
Уул овоо болон ургаа хадан дээр цус, түүхий мах тавьдаггүй.
Газар лусыг элдвээр харааж зүхдэггүй.
Уул овоо тахиж бйх болон худаг усан дээр хэрүүл хийдэггүй.
Газар устай догшин ширүүн харьцдаггүй.
Үнс хогыг энд тэнд тарааж асгадаггүй.
Гүү барихад нутаг орны газар лусыг нэрээр нь дуудаж цацал өргөдөг.
Хүмүүс орон нутгийн овоо хангайг маш их хүндэтгэн өөрийнх нь нэрийг цээрлэн хайрхан гэж нэрэлдэг.
Зарим уул овоонд ил мал гаргадаггүй.
Монголчуудын байгаль хамгаалдаг улмажлалт ёс заншил, зан үйл
Ардын тоглоом дахь сурган хүмүүжүүлэх ухаан
Монголчууд үндэсний тоглоомоор баялаг ард түмэн бөгөөд үндэсний тоглоом нь ард түмний цэнгэн наадах зан үйл дунд улам аривжан дэлгэрч ирсэн түүхтэй. Учир нь ардын тоглоом нь тэдний хойч үе хүүхэд багачуудыг өв тэгш мэдлэг зан үйл, үзэл санаагаар сурган хүмүүжүүлэхэд зориулагдсан байдагт оршиж байна.
Усаа хайрлан хамгаалдаг уламжлат ёс заншил, зан үйл

Монгол зан заншил
Full transcript