Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Interpunctie

No description
by

Jacqueline Molenaar

on 22 January 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Interpunctie

Interpunctie
Het juiste gebruik van interpunctie kan je verhaal maken of breken. Het is dus belangrijk om te weten hoe en wanneer je leestekens correct toepast en hoe je daarmee het beoogde effect bereikt. Hieronder kun je per leesteken nagaan waar je die wel of niet moet gebruiken. Punt, uitroepteken, vraagteken

In elke zin van de tekst drukt de schrijver een afgeronde gedachte uit. Een zin eindigt met een punt, een uitroepteken of een vraagteken. Punt

Een punt geeft het einde van de zin aan. Schrijf geen extra punt als de zin eindigt met de punt van een afkorting of puntenreeks of na een volledig citaat.

De e-mail dateert van 21 augustus jl.

De manager zei: ‘Geef mij dat water eens even aan.' Uitroepteken

Met een uitroepteken druk je emotie uit. Wees spaarzaam met dit leesteken, zeker in niet-commerciële teksten als beleidsteksten, journalistieke teksten en werkstukken of verslagen. Een tekst die veel uitroeptekens bevat, kan schreeuwerig overkomen op de lezer.

Wel: Bestel de iPhone!

Niet: De enquêteresultaten wijzen uit dat het merendeel van de respondenten geen prijs stelt op telemarketing! Vraagteken

Na een vraag of verzoek volgt een vraagteken, ook als de schrijver op de vraag geen antwoord verwacht (bijvoorbeeld bij een retorische vraag).

Welke producten uit ons assortiment spreken u aan?

Wilt u meer weten over dit onderwerp?

De zin eindigt echter niet op een vraagteken na een indirecte vraag.

De onderwijzeres vroeg hoeveel leerlingen zij volgend jaar in haar klas zou krijgen. Dubbele punt
Gebruik een dubbele punt om een opsomming, verklaring, toelichting of omschrijving aan te kondigen, of een citaat in te leiden. De tekst na de dubbele punt begint meestal met een kleine letter. Schrijf alleen een hoofdletter als na het leesteken een eigennaam of een geciteerde zin volgt, of als er meerdere zinnen volgen.

Het boek belicht de volgende aspecten van intellectueel eigendom: auteursrecht, naburige rechten, merkenrecht, handelsnaamrecht, tekeningen- en modellenrecht, octrooirecht en databankenrecht.

Voor een kamermeisje zijn er twee soorten gasten: zij die vertrekken en zij die blijven.

De AFM adviseert: ‘Vraag je bank of tussenpersoon hoeveel financieel risico je loopt bij de aanschaf van de beleggingsproducten.' Puntkomma
Met de puntkomma laat de schrijver zien dat twee zinnen inhoudelijk nauw met elkaar samenhangen. Op deze plek zou ook een punt geschreven kunnen worden. De relatie tussen de zinnen voor en na de puntkomma kan variëren. Zo kan de tweede zin extra informatie geven, een uitwerking geven of tegenstellingsrelatie verduidelijken.

Zij heeft geen cent te makken; toch gaat zij op vakantie.

Gebruik het leesteken ook om langere opsommingsdelen te scheiden - zeker bij een opsomming waarvan een of meer delen al een komma bevat.

Om te beoordelen of u recht heeft op reisaftrek, verzoek ik u mij de volgende informatie te sturen: een kopie van uw openbaarvervoerverklaring of een kopie van uw reisverklaring en de plaatsbewijzen; een opgave van de enkelereisafstand die is afgelegd met het openbaar vervoer; betalingsbewijzen waaruit blijkt dat u de plaatsbewijzen voor het openbaar vervoer heeft betaald; een opgave van het bedrag van de reiskostenvergoeding die u van uw werkgever heeft ontvangen.

Zo'n lange opsomming maak je overigens veel overzichtelijker als je de delen van de opsomming typografisch onderscheidt. Zorg er dan wel voor, dat alle onderdelen eindigen met een puntkomma, maar het laatste deel met een punt.

Om te beoordelen of u recht heeft op reisaftrek, verzoek ik u mij de volgende informatie te sturen:

een kopie van uw openbaarvervoerverklaring of een kopie van uw reisverklaring en de plaatsbewijzen;
een opgave van de enkelereisafstand die is afgelegd met het openbaar vervoer;
betalingsbewijzen waaruit blijkt dat u de plaatsbewijzen voor het openbaar vervoer heeft betaald;
een opgave van het bedrag van de reiskostenvergoeding die u van uw werkgever heeft ontvangen. Komma
Het gebruik van de komma levert schrijvers nogal eens hoofdbrekens op. Het gebruik ervan is in het algemeen niet aan vastomlijnde regels gebonden: plaats een komma als je bij hardop lezen een kleine pauze hoort.

Het leesteken kan de lezer van dienst zijn om een zin goed te begrijpen. Plaats daarom een komma:

tussen een hoofdzin en een bijzin als er geen voegwoord is gebruikt;
- Toen ik een studie moest gaan kiezen, was ik niet goed voorbereid.
in zinnen waar twee persoonsvormen naast elkaar staan;
- Hoewel ik het een goed idee vind, weet ik niet of ik erachter sta.
in een samengestelde zin die onduidelijkheid kan opleveren;
- Dat zij geen zin had in de excursie, was me al eerder duidelijk geworden.
voor en/of na een verklarende toevoeging bij een zelfstandig naamwoord of eigennaam;
- Shakira, de Columbiaanse zangeres met een IQ van 140, komt op voor de straatkinderen in haar geboorteland.
tussen korte hoofdzinnen die zonder voegwoord aan elkaar zijn gekoppeld en tussen delen van een opsomming;
- Hij kwam, hij zag, hij overwon.
- De vier pilaren van het marketingbeleid bestaan uit het product, de prijs, de distributie en de promotie.
aan het eind van een beperkende bijvoeglijke bijzin en aan het begin en eind van een uitbreidende bijvoeglijke bijzin;
- Werknemers die goed presteren, ontvangen aan het eind van het jaar een bonus.
- De organisatie, die twintig jaar geleden is opgericht, kent een platte organisatiestructuur.

In de beperkende bijvoeglijke bijzin gaat het om een specificatie, in de voorbeeldzin om een bepaalde groep werknemers. In de uitbreidende zin geeft de schrijver extra informatie die ook weggelaten zou kunnen worden.

tussen bijvoeglijke bepalingen. Doe dit alleen als deze van plaats kunnen veranderen.
- "As it is in heaven" is een mooie, ontroerende film.
Maar: dat is een erg aantrekkelijk aanbod. Weglatingsstreepje
Gebruik het weglatingsstreepje om aan te geven dat een deel van het woord is weggelaten.

De voor- en nadelen van het besluit worden tegen elkaar afgewogen.

Maar:

In Nederland wordt onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden.

In dit laatste voorbeeld is een heel woord weggelaten. In dat geval gebruik je het streepje niet. Het juiste gebruik van interpunctie

Het juiste gebruik van interpunctie kan je verhaal maken of breken. Het is dus belangrijk om te weten hoe en wanneer je leestekens correct toepast en hoe je daarmee het beoogde effect bereikt. Hieronder kun je per leesteken nagaan waar je die wel of niet moet gebruiken.

1. Punt, uitroepteken, vraagteken
2. Dubbele punt
3. Puntkomma
4. Komma
5. Weglatingsstreepje
6. Haakjes
7. Gedachtestreepjes
8. Gedachtepuntjes
9. Aanhalingstekens
10. Hoofdletters Dubbele punt
Gebruik een dubbele punt om een opsomming, verklaring, toelichting of omschrijving aan te kondigen, of een citaat in te leiden. De tekst na de dubbele punt begint meestal met een kleine letter. Schrijf alleen een hoofdletter als na het leesteken een eigennaam of een geciteerde zin volgt, of als er meerdere zinnen volgen.

Het boek belicht de volgende aspecten van intellectueel eigendom: auteursrecht, naburige rechten, merkenrecht, handelsnaamrecht, tekeningen- en modellenrecht, octrooirecht en databankenrecht.

Voor een kamermeisje zijn er twee soorten gasten: zij die vertrekken en zij die blijven.

De AFM adviseert: ‘Vraag je bank of tussenpersoon hoeveel financieel risico je loopt bij de aanschaf van de beleggingsproducten.' Uitroepteken

Met een uitroepteken druk je emotie uit. Wees spaarzaam met dit leesteken, zeker in niet-commerciële teksten als beleidsteksten, journalistieke teksten en werkstukken of verslagen. Een tekst die veel uitroeptekens bevat, kan schreeuwerig overkomen op de lezer.

Wel: Bestel de iPhone!

Niet: De enquêteresultaten wijzen uit dat het merendeel van de respondenten geen prijs stelt op telemarketing! Punt, uitroepteken, vraagteken
In elke zin van de tekst drukt de schrijver een afgeronde gedachte uit. Een zin eindigt met een punt, een uitroepteken of een vraagteken.

Punt

Een punt geeft het einde van de zin aan. Schrijf geen extra punt als de zin eindigt met de punt van een afkorting of puntenreeks of na een volledig citaat.

De e-mail dateert van 21 augustus jl.

De manager zei: ‘Geef mij dat water eens even aan.' Weglatingsstreepje
Gebruik het weglatingsstreepje om aan te geven dat een deel van het woord is weggelaten.

De voor- en nadelen van het besluit worden tegen elkaar afgewogen.

Maar:

In Nederland wordt onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden.

In dit laatste voorbeeld is een heel woord weggelaten. In dat geval gebruik je het streepje niet. Haakjes
Als in een zin een gedeelte tussen haakjes staat, is dat vaak omdat de schrijver de lezer extra informatie of een extra verklaring wil geven die voor het verhaal zelf niet direct noodzakelijk is. Zet alleen korte zinsdelen tussen haakjes. Als er veel tekst tussen de haakjes staat, raakt de lezer al snel de draad van het verhaal zelf kwijt. Veel mensen slaan de tekst tussen haakjes over. Zet dus geen essentiële informatie op die plek.

De koningin (die onlangs voor het eerst oma werd) had deze Koninginnedag meer belangstelling voor baby's dan andere jaren. Gedachtestreepjes
Gedachtestreepjes worden gebruikt om een tussenzin duidelijk af te scheiden van de rest van de zin. Een tussenzin kan ook tussen komma's gezet worden, maar krijgt dan minder nadruk. De tussenzin lijkt daardoor minder belangrijk dan als hij tussen gedachtestreepjes staat.

Het omstreden wetsvoorstel wordt - in afwachting van de verkiezingsuitslag - pas volgend jaar in de Tweede Kamer behandeld.


Gebruik een spatie voor en na het gedachtestreepje om verwarring met een koppelteken te voorkomen. Gedachtepuntjes
Met gedachtepuntjes - het zijn er altijd drie - wordt een onderbreking in de tekst aangegeven. Er kunnen verschillende redenen voor die onderbreking zijn. De eerste mogelijkheid is het inlassen van een pauze in de tekst, bijvoorbeeld om de spanning op te voeren.

De schone jonkvrouw draaide zich om... en stond plotseling tegenover het monster.

Met gedachtepuntjes kun je ook aangegeven dat een deel van een opsomming of citaat is weggelaten. Je plaatst bij een citaat vierkante haakjes

De bloemen in het boeket hadden alle kleuren van de regenboog: rood, oranje, geel...

'Het hele idee van een inburgeringscursus is belachelijk [...]'

Als de lezer zelf de zin of de gedachte in de zin moet aanvullen, worden de gedachtepuntjes aan het einde van de zin gezet.

Er valt over deze zaak heel wat te speculeren...


Gebruik gedachtepuntjes met mate. Ze geven een onderbreking in de tekst aan en als er teveel onderbrekingen zijn, leest het verhaal niet meer vlot weg. Als schrijver loop je het risico dat de lezer je tekst niet uitleest. Aanhalingstekens
Aanhalingstekens gebruik je:

als je één of meer woorden letterlijk citeert;
‘Wat doet u hier?' vraagt mijn collega. ‘U zou op reis gaan.'

om (vak)termen, zelfbedachte woorden of nieuwe woorden te markeren;
Wanneer een rechtspersoon wordt opgericht - bijvoorbeeld een BV - dan wordt een een nieuw ‘rechtssubject' geschapen.

om aan te geven dat er sprake is van een afwijkende betekenis, als het woord bijvoorbeeld niet in de letterlijke betekenis wordt gebruikt of het woord zelf wordt bedoeld en niet de betekenis ervan.
Ik denk niet dat er een ‘groot goochelboek' is voor schrijven.

Van Kooten en De Bie bedachten eind jaren zeventig het woord ‘regelneef'.

TIP
Gebruik consequent hetzelfde soort enkele aanhalingstekens in je tekst. Reserveer dubbele aanhalingstekens voor citaten in citaten. Top tien van interpunctiefouten
1 Met alleen zo'n zwart gat redden we het niet om een quasar te maken er is ook nog een energiebron nodig.
2 Onderzoek kan nog steeds gedaan worden met behulp van de Hubble-telescoop. Want de quasars zijn na bijna een halve eeuw onderzoek nog steeds een bron van mysterie.
3 Als een planeet tussen een ster en CHZ ligt zal al het water verdampen.
4 De supernovaexplosie is zo energierijk dat het tijdens de explosie net zoveel licht uitstraalt als een geheel sterrenstelsel bij elkaar!
5 Door absorptie en emissie bij elkaar op te tellen krijg je emissiebanden te zien, het verkregen profiel heet het p-Cygni-profiel.
6 Het is nog steeds onduidelijk hoe groot de omvang van de crisis is?
7 Mars lijkt de meest reële optie: Er is zelfs licht bewijs.
8 De grachten zijn van binnen naar buiten in de volgende volgorde aangelegd; Herengracht, Keizersgracht en Prinsengracht.
9 Rembrandt, Frans Hals, Johannes Vermeer, en Jan Steen rekent men tot de grootste schilders van de Gouden Eeuw.
10 Is het waar dat er in Nederlanse bodem bewegende aardschollen zijn waargenomen. Uitleg bij interpunctiefouten
1 Met alleen zo'n zwart gat redden we het niet om een quasar te maken. Er is ook nog een energiebron nodig.
Dit zijn twee losse hoofdzinnen dus moet je een punt tussen de zinnen zetten. De oorspronkelijke zin loopt te lang door.
2 Onderzoek kan nog steeds gedaan worden met behulp van de Hubble-telescoop want de quasars zijn na bijna een halve eeuw onderzoek nog steeds een bron vamysterie. Het voegwoord 'want' wordt gebruikt om zinnen samen te voegen, en kan dus niet als begin van een aparte zin worden gebruikt.
3 Als een planeet tussen een ster en CHZ ligt, zal al het water verdampen. Om verwarring te voorkomen wordt er tussen de persoonsvormen van verschillende zinnen een komma gezet.
4 De supernovaexplosie is zo energierijk dat die tijdens de explosie net zoveel licht uitstraalt als een geheel sterrenstelsel bij elkaar. In zakelijke en wetenschappelijke teksten maak je zo min mogelijk gebruik van het uitroepteken.
5 Door absorptie en emissie bij elkaar op te tellen krijg je emissiebanden te zien. Het verkregen profiel heet het p-Cygni-profiel. Dit zijn twee hoofdzinnen. Die moet je scheiden met een punt, niet met een komma.
6 Het is nog steeds onduidelijk hoe groot de omvang van de crisis is. Bij een indirecte vraag zet je geen vraagteken aan het eind van de zin.
7 Mars lijkt de meest reële optie: er is zelfs licht bewijs. Schrijf geen hoofdletter na een dubbele punt, tenzij het woord met een hoofdletter begint.
8 De grachten zijn van binnen naar buiten in de volgende volgorde aangelegd: Herengracht, Keizersgracht en Prinsengracht. Een opsomming begint met een dubbele punt, niet met een puntkomma.
9 Rembrandt, Frans Hals, Johannes Vermeer en Jan Steen rekent men tot de grootste schilders van de Gouden Eeuw. Als je 'en' voor het laatste deel van een opsomming gebruikt, hoef je geen komma meer te gebruiken.
10 Is het waar dat er in Nederlanse bodem bewegende aardschollen zijn waargenomen? Een directe vraagzin sluit je altijd af met een vraagteken. 1.
Vraagteken


Het is een oproep van mijn moeder. Kan ze mij dan geen ogenblik missen?
Het is een oproep van mijn moeder. Kan ze mij dan geen ogenblik missen. 2.
Komma


Terwijl ik de voetbalwedstrijd probeer te volgen komen er twee mannen naast me zitten.
Terwijl ik de voetbalwedstrijd probeer te volgen, komen er twee mannen naast me zitten. 3.
Gedachtestreepje


De mens, en dat is het grote verschil tussen mij en Popper, is niet een vraag stellend wezen, maar een antwoord gevend wezen.
De mens - en dat is het grote verschil tussen mij en Popper - is niet een vraag stellend wezen, maar een antwoord gevend wezen. 4.
Gedachtepuntjes


De spanning stijgt. Een voet komt over de drempel ...
De spanning stijgt. Een voet komt over de drempel! 5.
Uitroepteken


Naar het buitenland? Pincode mee!
Naar het buitenland? Pincode mee... 6.
Dubbele punt


De moderne mens neemt drie dingen mee als hij de deur uitgaat; sleutels, portemonnee en mobieltje.
De moderne mens neemt drie dingen mee als hij de deur uitgaat: sleutels, portemonnee en mobieltje. 7.
Komma


Mensen, die niet in hun behoefte kunnen voorzien, hebben recht op een uitkering.
Mensen die niet in hun behoefte kunnen voorzien, hebben recht op een uitkering. 8.
Aanhalingstekens


Telemarketeers zouden een bel me niet-register moeten raadplegen voordat ze mensen ongevraagd gaan bellen.
Telemarketeers zouden een 'bel me niet-register' moeten raadplegen voordat ze mensen ongevraagd gaan bellen. 9.
Punt


Bij de vennootschap onder firma wordt onderscheid gemaakt tussen het vennootschapsvermogen en de privé-vermogens van de firmanten.
Bij de vennootschap onder firma wordt onderscheid gemaakt tussen het vennootschapsvermogen en de privé-vermogens van de firmanten? 10.
Puntkomma


De consument koopt niet alleen op lekker; ook andere motieven spelen een rol.
De consument koopt niet alleen op lekker: ook andere motieven spelen een rol. Antwoorden:

1.
Vraagteken
Het is een oproep van mijn moeder. Kan ze mij dan geen ogenblik missen?
Het is een oproep van mijn moeder. Kan ze mij dan geen ogenblik missen.
2.
Komma
Terwijl ik de voetbalwedstrijd probeer te volgen komen er twee mannen naast me zitten.
Terwijl ik de voetbalwedstrijd probeer te volgen, komen er twee mannen naast me zitten. 3.
Gedachtestreepje
De mens, en dat is het grote verschil tussen mij en Popper, is niet een vraag stellend wezen, maar een antwoord gevend wezen.
De mens - en dat is het grote verschil tussen mij en Popper - is niet een vraag stellend wezen, maar een antwoord gevend wezen.
4.
Gedachtepuntjes
De spanning stijgt. Een voet komt over de drempel ...
De spanning stijgt. Een voet komt over de drempel! 5.
Uitroepteken
Naar het buitenland? Pincode mee!
Naar het buitenland? Pincode mee...
6.
Dubbele punt
De moderne mens neemt drie dingen mee als hij de deur uitgaat; sleutels, portemonnee en mobieltje.
De moderne mens neemt drie dingen mee als hij de deur uitgaat: sleutels, portemonnee en mobieltje. 7.
Komma
Mensen, die niet in hun behoefte kunnen voorzien, hebben recht op een uitkering.
VMensen die niet in hun behoefte kunnen voorzien, hebben recht op een uitkering.
8.
Aanhalingstekens
Telemarketeers zouden een bel me niet-register moeten raadplegen voordat ze mensen ongevraagd gaan bellen.
Telemarketeers zouden een 'bel me niet-register' moeten raadplegen voordat ze mensen ongevraagd gaan bellen. 9.
Punt
Bij de vennootschap onder firma wordt onderscheid gemaakt tussen het vennootschapsvermogen en de privé-vermogens van de firmanten.
Bij de vennootschap onder firma wordt onderscheid gemaakt tussen het vennootschapsvermogen en de privé-vermogens van de firmanten?
10.
Puntkomma
De consument koopt niet alleen op lekker; ook andere motieven spelen een rol.
De consument koopt niet alleen op lekker: ook andere motieven spelen een rol.
Full transcript