Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

STILET E PERCEPTUARA TË PRINDËRIMIT, PERSONALITETI DHE SHËNDETI MENDOR

No description
by

Rovi Grishaj

on 3 December 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of STILET E PERCEPTUARA TË PRINDËRIMIT, PERSONALITETI DHE SHËNDETI MENDOR

-shfaqin probleme me vetëvlerësimin, vetëbesimin, kanë kuriozitet dhe vetëkontroll më të ulët.
-probleme në kontrollin e impulseve dhe në njohjen e vlerave ose antivlerave (Baumarind, 1971; Burn, 2002).
MARRËDHËNIA NDËRMJET STILEVE TË PERCEPTUARA TË PRINDËRIMIT, PERSONALITETIT DHE SHËNDETIT MENDOR TEK ADOLESHENTËT
Punuan
Rovena GRISHAJ
Nerënxa ALIA

Udhëheqës shkencor
M.Sc Ornela GJERGJI
TIRANË, 2016
Kërkesshmëria/Kontrolli
Përgjigjshmëria/Ngrohtësia
Neglizhues
Autoritar
Autoritariv
Autoritar
Liberal
Neglizhues
-Argumentojnë
-Dëgjojnë
-Negociojnë
-Disiplinë strikte
-Stil ndëshkues
-Rregulla të
panegociushme
-Ngrohtësi e emocionale
-Nuk thonë "jo"
-Tolerues
-Të pakujdesshëm
-Indiferentë
-Refuzues
Adoleshenca
Ndryshimet
-Fizike
-Emocionale
-Konjitive
Autoritativ
Liberal
Neuroticizmi
I lartë
I ulët
Pajtueshmëria
Ndërgjegjshmëria
Hapja ndaj eksperiencave
Ekstraversioni
Personaliteti sipas Big Five
I lartë
E lartë
E lartë
E lartë
I ulët
E ulët
E ulët
E ulët
Qëllimet
1. Të evidentohet marrëdhënia ndërmjet katër stileve të prindërimit, pesë dimensioneve të personalitetit dhe shëndetit psikologjik tek adoleshentët.
2. Të evidentohet stili i prindërimit më frekuent në kampionin e përzgjedhur dhe difrencat në perceptimin e stileve të prindërimit në bazë të qyteteve.
3. Të kuptohet se sa mund të parashikohet personaliteti dhe shëndeti mendor nga stili i perceptuar i prindërimit dhe shëndeti mendor nga personaliteti.
4. Të kuptohet se cili nga stilet e prindërimit është parashikues më i fortë për shëndetin mendor dhe personalitetin e adoleshentëve
.
(Baumrind, 1971)
Nivelin e:
-përkujdesjes,
- dashurisë,
-përforcimit pozitiv të opinionit të fëmijës
-njohjes së individualitetit të fëmijëve (Maddahi et al, 2012 ).
- aplikimit të metodave të kontrollit

- kërkesave që kanë prindërit

- pritshmëritve ndaj fëmijëve
(Baumrind, 1971).
Diferencat individuale në tendencën për të përjetuar distres
i tensionuar, nervoz, i paqëndrueshëm, vetëndëshkues, i dëshpëruar etj.
i qëndrueshëm, i qetë, i kënaqur, jo emocional etj
Nevoja për aktivitete të shumta, gjetja e energjisë në aktivitete të jashtme, bashkëveprimi i lartë me të tjerët, marrja e kënaqësisë nga bashkëpunime në grupe.
asertiv, aktiv, energjetik, i fortë, entuziast, social etj.
i qetë, i rezervuar, i turpshëm, i heshtur, i tërhequr, i veçuar etj
Diferencat individuale në harmoninë sociale, kompromisi me njerëzit dhe nivelin e optimizmit për natyren njerëzore
i sjellshëm, vlerësues, afektiv, miqësor, bashkëpunues etj.
i fohtë, jo miqësor, grindavec, i pasjellshëm, i vrazhdë etj.
Kujdesi për të mbajtur në mbikëqyrje sjelljet impulsive dhe vullneti për të nxënë dhe arrirë
i organizuar, i efektshëm, i përgjegjshëm, i ndërgjegjshëm etj.
i pakujdesshëm, i çrregullt, mendjelehtë, i papërgjegjshëm, veçues etj.
Nevoja për ndryshime dhe eksperienca.
i rëndomtë, i kufizuar, i cekët etj.
interesa të gjerë, imagjinativ, produktiv, artistik, krijues etj.
Shëndeti Mendor
Mirëqenia subjektive
Funksionimi jetësor
Rreziku ndaj vetes/të tjerëve
Problemet/simptomat
Gjëndje e plotë e mirëqenies fizike, mendore dhe sociale dhe jo thjeshtë mungesën një sëmundje (WHO, 2001).
Aftësia për tu përballur me stresin normal të jetës, produktiviteti,frytshmëria dhe aftësia për të dhënë kontribut në komunitet (World Health Organisation, 2003).
-Sa mirë është ndjerë personi me veten

-nëse i ka ardhur për të qarë

-si është ndjerë përballë problemeve

-optimizmin që ka ndjerë për të ardhmen
- vetminë
-izolimin
-funksionimin social,
-pakënaqësinë ndaj arritjeve personale
-Ideacionet suicidale

-mendimet se do kishte qenë më mirë të kishte vdekur

-mendime për të dëmtuar, përdorur dhunë fizike dhe kërcënuar të tjerët
-të ndjerit i tensionuar,
-nervoz,
-somatizimin ( dhimbjen),
-mendimet e padëshiruara,
-depresionin
-ankthin (Bodinaku, 2014)

Shëndeti mendor/psikologjik
1. Modeli psikodinamik
Prespektiva rreth marrëdhënies
stil prindërimi-personalitet
2. Modeli i të mësuarit
3. Stili i prindërimit si kontext
Hipotezat e studimit
Hipoteza 1:
Stili i prindërimit i perceptuar si autoritar dhe neglizhues parashikon pozitivisht problemet/simptomat, rrezikun ndaj vetes/të tjerëve dhe neuroticizmin.
Hipoteza 2:
Kontrolli i perceptuar prindëror lidhet pozitivisht me neuroticizmin dhe negativisht me ekstraversionin, hapjen ndaj eksperiencave, ndërgjegjshmërinë dhe pajtueshmërinë
Hipteza 3:
Ekstraversioni, ndërgjegjshmëria dhe pajtueshmëria janë të lidhura pozitivisht me mirëqenien subjektive.

Hipoteza 4:
Pikët e larta në dimensionin e neuroticizmit janë të lidhura pozitivisht me simptomatologjinë dhe rrezikun ndaj vetes/të tjerëve, ndërsa me mirëqenien subjektive lidhet negativisht.

Metodologjia e Studimit
Dizajni i studimit
-Korrelacional me karakter empirik.
Kampionimi
-Metoda e konveniences.
300 Adoleshentë
Kampioni përfundimtar 269
M moshës=17.6, DS=.57
3 Qytete: Shkoder, Tepelenë, Tiranë
Instrumentat
1. NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI)
Neuroticizmi (12 pohime), Cronach's alpha=.524
(Costa & McCrae,1992).
Ekstraversioni (12 pohime) Cronach's alpha=.618
Ndërgjegjshmëria ( 12 pohime) Cronach's alpha=.571
Pajtueshmëria (12 pohime) Cronach's alpha=. 490
Hapja ndaj eksperiencave (12 pohime) Cronach's alpha=. 400
3. Scale Of Parenting Style (SPS) ( Gafoor & Kurukan, 2014).
Kontrolli/Nëna (19 pohime), Cronach's alpha=. 837
Përgjigjshmëria/Nëna ( 19 pohime) Cronach's alpha=.796
Kontrolli/Babai ( 19 pohime), Cronach's alpha=.886
Përgjigjshmëria/Babai (19 pojime), Cronach's alpha=. 884
PPSB Cronach's alpha=.912
PPSN Cronach's alpha=.889
2. CORE-OM ( Clinical Outcome in Routine Evaluations-Outcome Measure) (Bodinaku, 2014)
Problemet/simptomat ( 12 pohime) Cronach's alpha=. 838
Funksionimi jetësor ( 12 pohime), Cronach's alpha=. 699
Mirëqenia subjektive (4 pohime) Cronach's alpha=. 653
Rreziku ( 6 pohime) Cronach's alpha=. 796
Limitet e studimit
1. Kampioni në numër të vogël dhe përzgjedhja e pjesëmarrësve në mënyrë konveniente ulë mundësinë e përgjithësimit të rezultateve tek popullata e adoleshentëve
2. Instrumenti i stileve të prindërimit dhe NEO-FF nuk janë instrumentë të standardizuar në kulturën shqiptare.
Rezultatet e studimit
Konkluzione
1. Stili më prevalent i perceptuar si tek nëna ashtu edhe tek babai është stili neglizhues ( 40.5%)
2. Dy stilet më prevalente që parashikonin dimensionet e personalitetit janë stili i perceptuar si neglizhues tek nëna dhe stili autoritar tek babai
3.Stilet që parashikonin shëndetin mendor ishin stili liberal i perceptuar tek nëna parashikon mirëqenien subjektive dhe problemet, stili neglizhues tek babai parashikon rrezikun dhe stili i perceptuar si autoritar i cili parashikon funksionimin e përgjithshëm
Hipoteza 2:
Kontrolli i perceptuar prindëror lidhet pozitivisht me neuroticizmin dhe negativisht me ekstraversionin, hapjen ndaj eksperiencave, ndërgjegjshmërinë dhe pajtueshmërinë
Hipoteza 4:
Pikët e larta në dimensionin e neuroticizmit janë të lidhura pozitivisht me simptomatologjinë dhe rrezikun ndaj vetes/të tjerëve, ndërsa me mirëqenien subjektive lidhet negativisht.
Hipoteza 3:
Ekstraversioni, ndërgjegjshmëria dhe pajtueshmëria janë të lidhura pozitivisht me mirëqenien subjektive.
Rekomandime
Të zhvillohen studime longitudinale
Të përzgjidhet një kampion përfaqësuses për popullatën e adoleshentëve në Shqipëri
Të njëjtat variabla të studiohen në mënyrë të anasjelltë
Të rritet ndërgjegjësimi i prindërve në lidhje me stilet e prindërimit që praktikojnë me adoleshentët
Psikologët shkollorë dhe mësuesit duhet të marrin parasysh jo vetëm ndryshimet psikologjike dhe fizike tek adoleshentët, por edhe faktin që ata rriten nga prindër me stile të ndryshme
"Your children know you love them by your presence not by your presents"
Faleminderit për vëmendjen !!!
"I cannot think of any need in childhood as strong as the need for a father's protection"-Sigmund Freud

"We cannot say that if a child is badly nourished he will become a criminal. We must see what conclusion the child has drawn "
Alfred Adler


Adoleshentët e rritur nga prindër autoritar:


- janë të pabindur dhe shfaqin sjellje agresive, të nënshtruarit bëhen të varur nga prindërit (Jackson et al., 1998).
- shfaqin më shumë simptoma depresioni, kanë vetëvlerësim dhe lumturi të perceptuar të ulët dhe janë më pak kompetent në shoqëri (Kopko, 2007 ).
Adoleshentët që rriten me prindër me stil autoritativ:

- shfaqin një zhvillim socio-emocional më të mirë (Desjardines et al., 2009).

-janë më të organizuar dhe racional (Hill, 1995)
-janë më kompetentë, shfaqin më pak sjellje neglizhuese dhe simptoma fizike (Stinburgh et al, 1994).
- shfaqin shënja të ankthit ( Kaushit & Rani, 2005)
Adoleshentët e rritur nga prindër liberal :

- e kanë të vështirë të vetëkontrollohen, demostrojnë tendenca egocentrike që ndikojnë në zhvillimin e marrdhënieve shoqërore, kanë probleme me autoritetin, përfundojnë me rezultate të ulta (Halpenny, Nixon.,& Watson, 2010).
Kërkesat e larta prindërore lidhen pozitivisht me neuroticizmin dhe negativisht me ndërgjegjshmërinë, vetë-orjentimin ( Reti, etl al, 2002;Maddahi, Javidi, Samadzadeh, & Amini, 2012).
Ekziston një marrëdhënie statistikisht e rëndësishme ndërmjet tipareve të personalitetit dhe shëndetit mendor (Haslam et al, 2009; Aboaja, Duggan, & Park, 2011; Chan & Joseph, 2000; Wood & Tarrier, 2010.
Nivelet e larta të ndërgjegjshmërisë, pajtueshmërinë dhe ekstraversionit ulin mundësinë për të shfaqur probleme të shendetit psikologjik.
Niveli i lartë i neuroticizmit kontribuon në mënyrë domethënëse në problemet e shëndetit mendor (Goodwin, & Friedman, 2006)
Mungesa e ngrohtësisë, praktikat e ashpra disiplinuese nga nëna dhe kujdesi i ulët nga babai janë të lidhura me idetë suicidale tek adoleshentët dhe të rinjtë (Wagner & Cohen, 1994).
Nivelin e përkujdesjes/ ngrohtësisë dhe nivelit të pranueshmërisë lidhet me shqetësimin e përgjithshëm që shfaqin adoleshentët (Muris et al, 2000)
Në kulturat perëndimore kontrolli i prindërve mund të shikohet si negativ dhe si një mënyrë për të kufizuar autonominë e fëmijës, ndërsa në kulturat Aziatike kontrolli i prindërve perceptohet si kujdes dhe shqetësim i prindërve për fëmijët (Chao, 1994).
Në kulturat perëndimore stili autoritar perceptohet si strikt, me praktika disiplinuese të ashpra ndërsa në kulturat Aziatike stili autoritar perceptohet si shfaqje e dashurisë, kujdesit dhe shqetësimit për fëmijët Nelson, Hart, Yang, Olsen dhe Jin ( 2006) (cituar në Ijaz, 2009)
1. Neuroticizmi

S.P Liberal/N
S. P. Autoritar/N

2. Pajtueshmëria

S.P. Neglizhues/N
S.P. Autoritar/B


3. Ekstraversioni

S.P. Autoritar/B,
S.P. Autoritativ/N,

5. Ndërgjegjshmëria

S.P.Neglizhues/N

Mirëqenia subjektive


S.P.Autoritativ/N,
S.P.Liberal/N,

Problemet

S.P Autoritativ/N
& S.P Liberal/N


Funksionimi jetësor

S.P Autoritar/B,


Rreziku ndaj vetes/të tjerëve


S.P Neglizhues/B

Hipoteza 1:
Stili i prindërimit i perceptuar si autoritar dhe neglizhues parashikon pozitivisht problemet/simptomat, rrezikun ndaj vetes/të tjerëve, keqfunksionimin dhe neuroticizmin.
S.P. Autoritar/N->Neuroticizmin
S.P.Neglizhues/B -> Rreziku
S.P.Autoritar/B -> Funksionimi
S.P.Autoritativ/N -> Mirëqenia Subjektive
Problemet -> Nuk parashikohen nga stili i perceptuar si autoritar dhe neglizhues.
Ndërgjegjshmëria dhe pajtueshmëria nuk parashikohen nga stili autoritativ.
4. Stili liberal i perceptuar tek nëna është parashikuesi më i fortë për dimenisonin e personalitetit/neuroticizmi dhe stili i perceptuar si neglizhues tek babai është parashikuesi më i fortë për shëndetin mendor, dimensionin e rrezikut ndaj vetes/të tjerëve.
4. Hapja ndaj eksperiencave

S.P. Neglizhues/N

Diskutime
1. Stili i perceptuar si neglizhues
2. Kontrolli i perceptuar pozitivisht
4. Faktori kulturor
3. Diferencat gjinore
5. Parashikueshmëria e personalitetit
6. Parashikueshmëria e shëndetit mendor
&
Nuk u evidentuan diferenca statistikisht të rëndësishme midis qyteteve dhe përsa i përket:


-stileve të perceptuara të prindërimit,
-personalitetit;
-shëndetit psikologjik.

Shëndeti mendor parashikuar nga personaliteti
Mirëqenia subjektive

Neuroticizmi me
Ekstraversioni
Ndërgjegjshmëria




Problemet/simptomat

Neuroticizmi me me
Ndërgjegjshmëria
Ekstraversioni me
.

Funksionimi jetësor

Ekstraversioni ,
Neuroticizmi
Pajtueshmëria
Hapja ndaj eksperiencave
Ndërgjegjshmëria
.


Rreziku ndaj vetes/të tjerëve

Pajtueshmëria
1

?
Problemet e shëndetitmendor si depresioni dhe ankthi, janë t; lidhura me abuzimin dhe neglishimin sidomos për adoleshentët (Brown, Cohen, Johnson, & Smailes, 1999; Gilbert et al., 2009; Harkness & Lumley, 2008; Kaufman, 1991).
Neglizhimi rrit në mënyrë domethënëse riskun e ideacioneve suicidale dhe tentativat për vetëvrasje tek adoleshentët (Brodsky & Stanley, 2008; Evans, Hawton, & Rodham, 2005; Miller, Esposito-Smythers, Weismoore, & Renshaw, 2013; Thompson et al., 2012)
Në Pakistan stili autoritar shikohet si stili i shëndetshëm ku vajzat duhet tu binden nënave dhe djemtë duhet të ndjekin babain.

Kontrolli nga ana e prindërve shikohet si pozitiv dhe i pranueshme ( Stewart et al, 1999) ( cituar në Ijaz, 2009).
Simptomat e depresioni ka një lidhje të fortë pozitive me stilin autoritar nga nëna dhe lidhje të dobët me stilin autoritar nga babai (Van Brakel, 2007).
Ekziston marrëdhënie statistikisht e rëndësishme ndërmjet stilit liberal të perceptuar tek babai dhe simptomave të ankthit dhe depresionit (Ijaz & Mahmood, 2009)
Adoleshentët të rritur nga prindër me stil autoritar kanë më shumë probleme me sjelljet internalizues, janë më pak optimist dhe të fokusuar në marrjen e aprovimit të jashtëm (Baumrind, 1991).
Hipoteza 5:S
tili autoritativ parashikon pozitivisht mirëqenien subjektive, ndërgjegjshmërinë dhe pajtueshmërinë
Personaliteti i Parashikuar nga Stilet e Prindërimit
Shëndeti Mendor i parashikuar nga stilet e prindërimit
Full transcript