Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Środki stylistyczne

No description
by

Nina Ulanowska

on 2 December 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Środki stylistyczne

Środki
stylistyczne

to elementy języka, które mają na celu pobudzenie wyobraźni odbiorcy i wywołanie określonych emocji;

pozwalają w sposób sugestywny i oryginalny wyrażać myśli i uczucia nadawcy;

rzadko występują w języku codziennym;

spotyka się je najczęściej w literaturze, głównie w poezji.

Co to są
środki stylistyczne?
Środki stylistyczne
środki artystyczne
środki poetyckie
środki artystycznego wyrazu

Środki stylistyczne – inne określenia
Podział środków stylistycznych
leksykalne składniowe słowotwórcze fonetyczne

Epitet

Oksymoron
Peryfraza
Porównanie
Metafora
Alegoria
Animizacja
Personifikacja
Hiperbola
Symbol

leksykalne
składniowe
Apostrofa
Pytanie retoryczne
Przerzutnia
Powtórzenie
Anakolut
Parenteza

Wykrzyknienie
Metonimia

słowotwórcze
fonetyczne

instrumentacja
głoskowa:

onomatopeja

aliteracja

eufonia
zdrobnienie
zgrubienie
neologizm
Oksymoron – zestawienie wyrazów o sprzecznych znaczeniach

Np. Idzie węglarz zgarbiony, pod koszem kłoni,
Przez czarny,
czarny śnieg

I znaczy
węglem białym
, jak kwiaty jabłoni,
Biały na śniegu ścieg
(M. Pawlikowska – Jasnorzewska)

Porównanie – zestawienie dwóch przedmiotów, zjawisk, pojęć ze względu na łączące je podobieństwo. Człony porównania powiązane są wyrażeniami: jak, jakby, jak gdyby, jako, niby, na kształt

Obłoki
leżą w szklance

Jak płatki
w szklance wody
(J. Tuwim)

Metafora (przenośnia) – wyrażenie, które przez nietypowe połączenie wyrazów uzyskuje nowe (metaforyczne) znaczenie.

Dusza moja zaściela ziemię
Tam, gdzie nagi czerni się las
(K. Iłłakowiczówna)

Peryfraza – to zastąpienie nazwy przedmiotu jego opisem (omówieniem). Wskazuje na cechy przedmiotu, wzbogaca styl.

Ponad płaszczami borów, ściśnięte zaporą
Ścian olbrzymich, co w koło ze sobą się zwarły,
Ciemne wody rozlewa posępne jezioro
A.Asnyk
nadanie przedmiotom, zjawiskom, pojęciom cech istot żywych

nadanie przedmiotom, zjawiskom, pojęciom cech ludzkich.

Np. Czeremchy, ukwiecone szarym jak pył kwiatem,
Kłaniały się ręką do ziemi

(M. Pawlikowska – Jasnorzewska)

wyraz, występujący najczęściej w formie przymiotnika, określający rzeczownik. Uwydatnia cechy przedmiotu, ujawnia stosunek osoby mówiącej do wyrazu określanego





Np.
Widziałem we śnie
ciemne, poszarpane turnie
(L. Staff)

przedstawienie za pomocą motywów, postaci, roślin, zwierząt, zjawisk jakiejś myśli, idei. W odróżnieniu od symbolu należy ją rozumieć jednoznacznie.

Np.
w bajkach
Ignacego Krasickiego

przedstawienie jakiegoś przedmiotu, zjawiska, osoby w sposób przesadny, wyolbrzymiony. Cel: wywarcie wrażenia na odbiorcach, ukazanie stosunku autora do przedstawianych treści

Mocarz, rojący twórczo gwiezdne zawieruchy
Geniusz, huragan ducha, potworna potęga
(J. Tuwim)

Dziękuję za uwagę
znak, pojęcie, motyw użyty w celu oznaczenia innego przedmiotu. To ukrywanie głębszych treści i znaczeń za pomocą obrazów i znaków. Odczytywanie symbolu dopuszcza wieloznaczność.

W ciemnosmreczyńskich skał zwaliska,
Gdzie pawiookie drzemią stawy,

Krzak dzikiej róży
pąs swój krwawy
Na plamy szarych złomów ciska

(J. Kasprowicz)

bezpośredni zwrot do osoby, pojęcia, przedmiotu, zjawiska, utrzymany w podniosłym tonie. Odmianą jest inwokacja (rozbudowana apostrofa na początku eposu)

Np. Litwo! Ojczyzno moja!

A. Mickiewicz
wyrażenie, w którym właściwy zwrot zostaje pominięty; rodzaj skrótu myślowego.

Np. Czytam Norwida; sala biła brawo

wypowiedzenie nawiasowe, wtrącone, dopowiedzenie, dygresja, odautorski komentarz. Może nie być powiązane z tekstem, ale może go też w istotny sposób dopełniać, podkreślać jakąś treść bądź pełnić rolę kompozycyjną.

Np. (A lato było piękne tego roku...)

K.I.Gałczyński
wyraźna różnica między długością zdania, a długością wersu. Powszechnie stosowana w wierszu sylabicznym

pytanie postawione w utworze, niewymagające odpowiedzi. Skupia uwagę czytelników, urozmaica styl wypowiedzi, skłania do refleksji

zdanie niegramatyczne, charakterystyczne dla mowy potocznej.
Cel: uzyskanie odpowiedniej ekspresji wypowiedzi

Zderzają się, obijają o siebie. Wracają. „Szafa” ucicha. Śpią. Dopóki znów. Za godzinę.
(M. Białoszewski)

co najmniej dwukrotne wystąpienie tego samego elementu językowego w obrębie fragmentu wypowiedzi.
Służy rytmizacji i ozdobieniu stylu, zwraca uwagę na pewne fragmenty tekstu.

Odejdź, odejdź, ale nie po lądzie.
Odpłyń, odpłyń, ale nie po morzu

(W. Szymborska)

Rodzajem powtórzenia jest
anafora
, czyli powtórzenie tych samych wyrazów na początku kolejnych wersów

jak powój
, co pragnie się wić,
jak zieleń
rozhukana w maju (…)

(W. Broniewski)

Rodzajem powtórzenia jest
epifora
, czyli powtórzenie tych samych wyrazów na początku kolejnych wersów

zdanie wykrzyknikowe, czasami niepełne, wtrącone w tok wypowiedzi.
Jest wyrazem uczuciowego zaangażowania osoby mówiącej.
Czasem przybiera postać apostrofy. Ożywia styl.

To za mało! Za mało! Za mało!
Twoje słowa tumanią i kłamią!

(W. Broniewski)

naśladowanie dźwięków otaczającej nas rzeczywistości za pomocą środków językowych

A na dębie dwa gołębie
Na zielonym rajskim dębie.
Gru – gru – gru
.
(T. Kubiak)

Plusk, kukuryku, szum, skrzypieć, łopotać, ćwierkać, huk

powtarzanie tych samych głosek w sąsiadujących ze sobą wyrazach


I szła muzyka coraz szersza, coraz dalsza,
Coraz cichsza i coraz czystsza, doskonalsza

(A. Mickiewicz)

takie zestawienie głosek, dzięki któremu uzyskuje się brzmienie przyjemne dla ucha

A gdzie pod lasem podlasina,
Tam gęsta wiklina – szeleścina.

(J. Tuwim)

wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego przyrostka, wyrażający najczęściej czułość, pieszczotliwość, czyli uczucia pozytywne
Czym kochanki godzien
rączki
?
Powiedz, niebieska
Marylko
!

(A. Mickiewicz)

wyraz utworzony za pomocą odp. przyrostka, mający zwykle negatywne zabarwienie uczuciowe

Król skinął palcem, zaczęto igrzysko,
spadły wrzeciądze; ogromne
lwisko
z wolna się toczy
(A. Mickiewicz)

nowo utworzony wyraz;
w poezji funkcjonują tzw.
neologizmy artystyczne

Ogród pana Błyszczyńskiego zielenieje na
wymroczu
B. Leśmian

Antyteza
w literaturze - zestawienie 2 elementów znaczeniowo przeciwstawnych w jedną całość treściową dla uzyskania wyższej ekspresji (np: "gromobicie ciszy", "lepiej z mądrym zgubić, niż z głupim znaleźć").
Full transcript