Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Prezi Nectar Hoofdstuk 1 Gedrag

No description
by

Lieke Heijnemans

on 1 September 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Prezi Nectar Hoofdstuk 1 Gedrag

Nectar
Hoofdstuk 1: 'Gedrag'
Wat is gedrag?
Alle waarneembare activiteiten van een dier (dus ook de mens).
Is een reactie van een dier op prikkels.
Komt tot stand door de werking van spieren of klieren.
Ethologie = studie van gedrag
Hoe? --> middels ethogram & protocol!

Ethogram = een methode om het gedrag van een dier gedurende een bepaalde tijd objectief vast te leggen. Door middel van een ethogram inventariseer je de gedragshandelingen (gedragselementen) van een dier(soort).

Protocol = een lijst van geobserveerde handelingen met tijdsaanduiding.

Ook mogelijk via sequentietabel!
Objectief meten
Voorbeeld
Voorbeeld ethogram chimpansee:
Voorbeeld bijbehorend protocol:
seenheid
Ontstaan van gedrag
Door motiverende factoren!
2. Uitwendige prikkels
1. Inwendige prikkels
Een prikkel die in het eigen lichaam ontstaat
Vb's: honger, dorst & hormonen etc.
Een prikkel uit de omgeving
Vb's: geluid, temperatuur,
zoutgehalte, gedrag van een
soortgenoot etc.
Bepaling van het gedrag!
Let op:
Drempelwaarde!
Is de hoogte van de motivatie die nodig is om tot bepaald gedrag over te gaan.
Opbouw van gedrag
1. Gedragseenheden: afzonderlijke handelingen, komen vaak in een vaste volgorde voor.

2. Gedragsketen: een vaste volgorde van gedragseenheden die bij een bepaald gedragssysteem horen.

3. Gedragssysteem: alle gedragsketens en losse gedragseenheden die samen nodig zijn voor de vorming van het gedrag.
Gedrag bestaat uit verschillende niveau's
Concreet voorbeeld
Territoriaal gedrag wolf
Zo bevat bijvoorbeeld bij een wolf het gedragssysteem 'territoriaal gedrag' o.a. de gedragsketen 'dreiggedrag'. Deze gedragsketen bestaat o.a. uit de gedragselementen: het ontbloten van de tanden, het oprichten van de staart, oprichten van oren en nekharen, grommen, een (schijn-) aanval.


Onderzoek naar gedrag
Gedragsonderzoek
Ethologen onderzoeken diergedrag door observeren, tellen & meten --> Objectief!

Welke prikkels ontvangt het dier (input) --> welk gedrag treedt op (output)?

Een subjectieve benadering (= antropomorf!)
Onderzoek naar stekelbaarzen & zilvermeeuwen
Nico Tinbergen ontdekte in 1940 een essentiële prikkel, die steeds eenzelfde gedrag oproept --> de sleutelprikkel (is altijd een uitwendige prikkel).
Een versterkte sleutelprikel noemt men een supernormale prikkel!
Onderzoek naar ganzen(kuikens)
Konrad Lorenz ontdekte dat het aanleren van het 'moederbeeld' uitsluitend gebeurt in de gevoelige periode.
Dit is leren door inprenting!
Communicatie met soortgenoten
Communicatie
Elke diersoort heeft zijn eigen manier van communiceren --> d.mv. signalen

Wij mensen proberen deze signalen van andere diersoorten te begrijpen (vaak antropomorf).
Vormen van communicatie
Communicatie & gedrag
Rituelen
Ritueel gedrag
Rituelen bestaan uit een serie gedragseenheden die van tevoren vaststaan.


Doel: berust op het geven van signalen die als sleutelprikkels dienen.


Rituelen zijn belangrijk bij ontmoetingen van soortgenoten (herkenning, rangorde bepaling, vriend/vijand e.d.).
Ritueel gedrag wat leidt tot paringsgedrag heet balts!
Conflictgedrag
3 vormen van conflictgedrag!
1
2
Overspronggedrag
Gedrag wat niet bij de situatie past.
vb: krabben op je hoofd als je het even niet meer weet (lachen of kwaad worden?)
Ambivalent gedrag
Gedrag dat elementen van twee tegengestelde gedragssystemen afwisselt.
3
Omgericht gedrag
Bij omgericht gedrag is de agressie nog duideijk te herkennen, maar gericht op iets anders.

Bijvoorbeeld: het dichtsmijten van de kamerdeur na een flinke ruzie.
Treedt op bij een innerlijk conflict tussen twee gedragssystemen!
Miscommunicatie
Misverstanden in de communicatie
Ontstaan wanneer de zender een onjuist signaal afgeeft OF de ontvanger het signaal verkeerd interpreteert!
Aangeboren of aangeleerd?
Verschil
Aangeboren gedrag: het gedrag is al bij de geboorte aanwezig en het dier hoeft het niet te leren.
Voorbeelden: pikgedrag bij meeuwen, zuigreflex bij een baby en het slikreflex.
Aangeleerd gedrag: gedrag wat ontwikkeld door een leerproces.
Voorbeelden: leren door spelen, imiteren, associëren & combineren.
aangeboren & aangeleerd?
Voorbeeld: zangvogels (vink)
(basis) zangpatroon = aangeboren, door het imiteren van soortgenoten, breiden ze hun repertoire uit (= aangeleerd).
Dieren leren gedurende het leven
Aangeleerd gedrag
Inprenting
Leren door spelen
Doel:
Ontwikkelen sociaal gedrag (leren omgaan met groepsgenoten).
Rangorde bepaling (leren elkaars positie in de groep te kennen en respecteren).
Leren door associëren
Associatief leren
De rus Pavlov onderzocht rond 1900 deze manier van leren voor het speekselreflex van honden.
Het trainen van dieren met deze manier van associatief leren heet klassieke conditionering. Hierbij gaat het om het leggen van een verband tussen twee verschillende prikkels.
Leren door te combineren
Trial & error
= proefondervinderlijk leren. Gedrag dat per ongeluk het gewenste resultaat op kan leveren. Het gedrag wordt dan dus beloont en levert in een vergelijkbare situatie hetzelfde gedrag op.
De Amerikaan Skinner deed rond 1930 verscheidene laboratorium proeven om meer te weten te komen over het trial & error leren.
Operante conditionering
Bij operante conditionering krijgen dieren een beloning of straf voor hun handelingen. Een dier leert door beloning het gewenste gedrag aan, terwijl door straffen ongewenst gedag verdwijnt.
Het dier leert om twee opeenvolgende gebeurtenissen te koppelen.
Onderzoek naar primaten
Leren door gewenning
Leren door imitatie
Gewenning
Hierbij leren dieren om niet langer te reageren op een prikkel.
vb: vogels die niet meer bang zijn van een vogelverschikker
Imitatie
= nabootsing! Dus leren door het gedrag van soortgenoten na te doen!
Sequentietabel
Gedrag in kaart brengen kan ook op deze manier:
In bovenstaande sequentietabel is op overzichtelijke wijze aangegeven hoe vaak een handeling op een andere handeling volgde.
Legenda:
lopen (Lo), rennen (Re), tak pakken (Pa), aanvallen (Av), vluchten (Vl)
Harry Harlow
Harlow onderzocht in de jaren '60 van de vorige eeuw het gedrag van baby-resusaapjes.
Hij toonde met dit typen experimenten aan dan moederliefde belangrijk is voor de ontwikkeling van o.a. sociaal gedrag.
Jane Goodall
Deze Britse Ethologe (toen 26) bestudeerde rond 1960 chimpansees in hun natuurlijke omgeving in Afrika
Ze ontdekte dat IMITATIE een grote rol speelt bij het aanleren van gedrag!
Cultuur
Zowel mensen als mensapen kunnen goed leren door imiteren en beide leven ze in groepen: twee voorwaarden voor het ontstaan van cultuur!
Ontstaan van cultuur
Inzicht
Leren door inzicht
Dieren leggen nieuwe verbanden tussen gebeurtenissen of situaties. Hierbij kan er sprake zijn van toeval, maar is geen vereiste!
De omgeving biedt dieren prikkels om te leren en nieuwe gedrag te ontwikkelen. Daardoor vervelen ze zich minden=r en neemt hu welzijn toe.
Frans de Waal
Baanbrekend onderzoek naar mensapen en apen. Vooraanstaande Nederlandse bioloog (2013)!
http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1366784
Vr. 20 sept. te gast in 'College Tour'(klik op onderstaande link!
Actueel
Full transcript