Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Лингвистикалық мектептер

No description
by

Murat Suindyk

on 12 December 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Лингвистикалық мектептер

Москва лингвистикалық мектебі
Зат пен оның атауы арасындағы қарым-қатынасқа ерекше мән береді.


Г. Шухардт
“Заттар мен сөздер” деген еңбегінде: ... зат жоқ болса, сөз де жоқ, тілдегі әр сөздің өзіндік тарихыбар, оны тек лингвистикалық талдау арқылы ғана емес, заттар тарихы арқылы да зерттеуге болады...


Сөздер мен Заттар
Лингвистикалық мектептер
Гуго Шухардт
Эстетизм (Эстетикалық лингвистика)
Карл Фосслер
Неолингвизм
Қазан лингвистикалық мектебі
И.В.Бодуэн де Куртенэ

Лингвистикалық мектептер
Тіл білімі тарихында жас грамматикалық бағыттан біржола және үзілді-кесілді бас тарту ұранын тұңғыш көтерген мектептер:

Сөздер мен заттар
Эстетизм
Социологизм
Лингвистикалық мектептер
ХХ ғасыр лингвистикалық ой-пікірлер дамуының жаңа кезеңі.

Өздерінің алдында өмір
сүрген жас грамматикалық бағыттың концепцияларына жан-жақты талдау жасай отырып, өз бағыт-бағдарламаларын белгіледі

1909 жылдан оның басқаруымен
шыға бастаған “Сөздер және заттар” деп аталатын журнал төңірегіне топтасқандықтан мектептің атын солай атаған

Өкілдері:


Рудольф Мернгер
Гуго Шухардт
Вильгельм Мейер-Любке

Г. Шухардт “Заттар мен сөздер” деген еңбегі
Тілдерді туыстық жақындықтарына қарай жіктеудің дәлдігіне, ата тіл болды дегенге күмән келтіреді. Генеологиялық классификация орнына – географиялық ыңғайына қарай қарау
Тіл – жеке сөйлеушінің (индивидуумның) жемісі
“Фонетикалық заң туралы” деген мақалада жас грамматистердің тілде “бұлжымайтын фонетикалық заң” дейтін негізгі принципіне қарсы.

ХІХ ғасырдың 70-80-жылдарында Москва университетінің ғалымдары қалыптастырды
Бұлар тілдің фонетикалық заңын өз зерттеулерінде әрдайым есепке алып отыруға ерекше мән берді

Бұлар сөз формалары, сөздер табы, сөздер тіркесі, сөйлем мәселелерінде құнды пікірлер айтты.
Бұлардың концепциялары психологизм принципіне негізделді
Бұлар да индивидуалдық психологизмді өздерінің методикалық негізгі принципі деп санады
Ф. Ф. Фортунатов
Германияда, Францияда, Англияда
жас грамматикалық бағыттағы көрнекті ғалымдардың лекциясын тыңдаған, өзі де осы бағытты қуаттаған.
Үнді-европа тілдерінің фонетикасын, морфологиясын зерттеген:
«Салыстырмалы тіл білімі» (1898);
«Үнді - европа тілдерінің салыстырма фонетикасы» (1902);
«Көне славян тілі фонетикасынан лекция» (1919 );
«Салыстырмалы морфология» (1901 ).

А.А.Шахматов
Ежелгі орыс мәдениетінің, тілінің тарихшысы, тіл, әдебиет мәселесімен де айналысқан:

« ХІІІ – ХIV ғасырдағы Новгород грамоталары туралы зерттеу» (1886);
« XV ғасырдағы двин грамоталары туралы зерттеу» (1903);
« XIV – XV ғасырдағы Песков ескерткіштері туралы бірнеше ескертпелер» (1909) ;
«Орыс тілі тарихы ежелгі дәуірінің очеркі» (1915);
« Қазіргі орыс әдеби тілінің очеркі» (1913);
«Орыс тілі синтаксисі» (1925 – 1927), т.б.


А.М.Пешковский
Орыс әдеби тілінің грамматикасы мәселелерін және мектептерде орыс тілін оқытудың әдістерін зерттеген.

«Орыс тілінің ғылыми синтаксисі» (1914);
«Ғылыми және мектеп грамматикалары» (1914);
«Ана тілі, лингвистика, стилистика, поэтика методикалары» (1925) т.б.

ХІХ ғасырдың аяқ кезінде қалыптасты

Өкілдері:
И.В.Бодуэн де Куртенэ
В.А. Богородицкий
Н.В. Крушевский


Жас грамматикалық бағыт концепциясы
Индивидуалдық психологизм, ақиқат бар тіл – индивидуумдар тілі, зерттеудің негізгі объектісі индивидуумдар тілі, индивидуумдар психологиясы дейді.
Психологизмі индивидуальдық қана емес, әлеуметтік те психологизм болып шығады. Бұл – бүкіл Қазан лингвистикалық мектебіне тән тұжырым.
Тілдің статикалық және динамикалық күйі деген мәселе
Фонема

Қалыптастырушылары - неміс ғалымы Карл Фосслер, Е.Лерх, Л.Шпитцер
ХХ ғ бас кезінде Батыс Еуропада жас грамматизм бағытына қарсы пайда болған мектеп.
Эстетизм аталу себебі - мектеп өкілдері тілді эстетикалық тұлға, эстетикалық көрсеткіш дейді де, оны зерттейті ғылым лингвистика эстетиканың бір саласы.
Тіл білімі - стилистика. Стилистика - эстетиканың бір саласы.
Тіл - жеке адамның рухани табысы.
Тілдің коммуникативтік ролін әлсіретіп, 1-орынға оның экспрессивтік қызметін қояды.
Логика мен лингвистика байланыспайды.
Зерттеулерінің көпшілігі әдебиеттану ғылымына жатады.
"Лингвистикадағы позитивизм мен идеализм" еңбегінде:
позитивистер - жас грамматистер
идеалистер - өзі, өзінің жолын қуушылар
К.Фослер: Егер адамдар тіл арқылы өзара қатынас жасай болатын болса, ол тілдік заңның, тілдік материалдардың, немесе тілдік құрылымның жалпылығынан емес, тілдік дарындылықтың, қабілеттіліктің жалпылығынан, ортақтығынан болады.
грек. "жаңа" деген мағынада
Италияда қалыптасты
Негізін салушылар:
Маттео Бартоли, Джулиано Бонфант, Джулиано Бартони, В.Пизани
1925 ж ДЖ. Бартони, М.Бартолидің "Неолингвистиканың қосымша очеркі" кітабы

1947 ж ДЖ. Бонфант "Неолингвистиканың ұстаған жолы" еңбегі
Жас грамматистерді сынға алады.
Full transcript