Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Монгол хэлний өгүүлбэр зүйн гишүүдийн хаяглалт

Part of Speech tagging in Mongolian
by

Erdenebileg Bat-Erdene

on 11 March 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Монгол хэлний өгүүлбэр зүйн гишүүдийн хаяглалт

Төслийн зорилго Судалгаа Шийдэл Ерөнхий дүгнэлт Ашигласан материал Судалгаа Монгол хэлний өгүүлбэрийн гишүүн хаяглалт гэж юу вэ? Монгол хэлний үг хаяглалт хийх Сонгосон арга
Монгол хэлний өгүүлбэрийн гишүүдийн хаяглалт
Энэхүү ажлаар дүрэмд суурилсан аргын дагуу монгол хэлний өгүүлбэрийг задалж англи хэлний үг хаяглалтаар хаяглалаа.
Англи хэлний өгүүлбэрийн хаягийг ашигласан нь Англи ба ижил төстэй хэлүүд үрүү машин орчуулга хийхэд илүү боломжтой гэж дүгнэж байна.
Төслийн хүрээнд хэл шинжлэлийн програмчлах технологи, аргууд болон Монгол хэлний өгүүлбэр зүйн мэдлэгээ тодорхой хэмжээгээр дээшлүүлж чадлаа.
Levent Altunyurt, Z. O. (2007). Towards Combining Rule-Based and Statistical Part of Speech Tagging in Agglutinative Languages.
Brill, E. (1995). Transformation-Based Error-Driven Learning and Natural Language Processing: A Case Study in Part of Speech Tagging.
Stanford. (n.d.). Retrieved from Part of Speech Tagger: http://nlp.stanford.edu/software/tagger.shtml
wikipedia. (n.d.). Retrieved from Natural Language Processing: http://en.wikipedia.org/wiki/Natural_Language_processing
wikipedia. (n.d.). Retrieved from Part of Speech Tagging: http://en.wikipedia.org/wiki/Part-of-speech_tagging
wikipedia. (n.d.). Retrieved from Prolog: http://en.wikipedia.org/wiki/Prolog
Б.Пүрэв-Очир. (2000). Монгол хэлний бүтэц, утга, үүрэг, хэрэглээ.
Б.Пүрэв-Очир. (2001). Монгол хэлний Өгүүлбэрзүй.
Сурах бичиг, С. (n.d.). Монгол хэл.
М.Базаррагчаа. (2006). Одоо үеийн Монгол хэл.
Ш.Лувсанвандан. (2001). Орчин цагийн Монгол хэл. Part of Speech Tagging Агуулга 1. Төслийн зорилт
2. Судалгаа
2.1 Монгол хэлний өгүүлбэрийн гишүүн
2.2 Өгүүлбэрийн гишүүдийг олох арга
3. Хаяглах арга
4. Шийдэл
5. Тоон үзүүлэлт
6. Ашигласан материал /References/
7. Ерөнхий дүгнэлт Зорилго Төслийн хүрээнд хийгдэх ажлууд 1.Монгол хэлний өгүүлбэрийн судалгаа
2.Англи хэлний үгийн хаягийн судалгаа
3.Монгол хэлний өгүүлбэрийн үгүүдийг салгах /Parser/
4.Монгол хэлний язгуур үгийг агуулах багахан хэмжээний толь бэлдэх
5.Монгол хэлний нөхцлийг агуулах толь бэлдэх
6.Нөхцөл болон язгуур үгүүдийн хоорондын холбоо хамаарлыг зааж өгөх
7.Тухайн өгүүлбэрийн англи орчуулга болон Өгүүлбэрийн гишүүний англи хаягийг гаргах Part of Speech Tagging Монгол хэлний өгүүлбэрийн гишүүдийг олоход тулгардаг асуудлууд 1. Монгол хэлний өгүүлбэрүүд нь тогтсон дараалал байдаггүй
2. Нэг үг нь маш олон янзын үүргийг тухайн өгүүлбэрт гүйцэтгэж болдог.
3. Чөлөөт бус холбоо үгс ба хоршоо үгс
4. Аялга үг болон аман зохиолуудыг ялгах логик цогц байдаггүй
5. Нэр үгийн ямар үүргээр өгүүлбэрт орж буйг олж тогтооход хүндрэлтэй
6. Монгол хэлний томоохон өгүүлбэрүүдийн цогц байдаггүй. /Corpus/
7. Монгол хэлний өгүүлбэрийн бүтэц бүрэн биш байдаг Дүрэмд Суурилсан Арга
Rule Based Approach Томоохон хэмжээний сургах өгүүлбэрийн цогц /corpus/ байхгүй

Залгамал хэл учир Салгах - Дээрээс доош
Parser - Top Down Англи хэлний гишүүдийн хаягуудаас бүрдсэн язгуур үгийн сан Харьцуулалт Ашиглах програмчлалын хэл Энэхүү хэл нь rule буюу дүрэм болон fact буюу нотолгооноос тогтсон логик хэл

DCG Tool - Definite Clause Grammar Англи хэлэн дэх хаягууд
ба Монгол хэлэн дэх хаягууд Хаяглах үйл ажиллагаа Б.Эрдэнэбилэг
SW09D030 Удирдагч багш
Б.Батзолбоо МОНГОЛ ХЭЛНИЙ ӨГҮҮЛБЭРИЙН ГИШҮҮДИЙН ХАЯГЛАЛТ Монгол хэлэн дэх өгүүлбэрийн гишүүд:
Өгүүлэгдэхүүн, өгүүлэхүүн, тусагдахуун, байц, тодотгол, орон цагийн байц, шууд бус тусагдахуун, үйл өгүүлэхүүн, нэр өгүүлэхүүн гэх мэт Англи хэлэн дэх өгүүлбэрийн гишүүд:
Noun, verb, adverb, adjective, transitive verb, conjunction, question particle, intransitive verb гэх мэт Rule Based Statistic Based adjective
adverb
determiner noun
conjunction
noun
name
hidden n noun
numeral
particle
pronoun
pronoun plural pronoun or numeral
preposition
punctuation
question particle
quantifier
transitive verb
reduced ditransitive
verb ditransitive
verb intransitive
verb modal
verb passive
verb auxiliary
verb Монгол хэлний өгүүлбэр дэх үгсийг англи хэлний өгүүлбэрийн гишүүдээр хаяглах
Цаашдын зорилго нь Эх хэлнээс аливаа нэгэн гадаад хэл үрүү ямар нэгэн шаардлагын хүрээнд орчуулгыг хямд хурдан аргаар хийх, эх хэлний дархлааг сайжруулах юм.

Дараагийн ажил нь Прологийн DCG ийн тусламжтай Монгол хэлний өгүүлбэрийг Англи хэл үрүү хөрвүүлэх болно. Одоогийн програм нь 1600 орчим язгуур үгийн тольтой

36 төрлийн 250 гаруй нөхцөл

14 багц нөхцлийн төрлүүдтэй байна 1600 * 36 *(0.2)* (2.1) ≈ 25000 Язгуур үгс Нөхцөл Тухайн нөхцөл тохирох Олон нөхцлөөр зэрэг хэлбэржих Машин орчуулга хийх үндэс Өгүүлэгдэхүүн
өгүүлэхүүн
тусагдахуун
тодотгол
байц АНХААРАЛ ТАВЬСАНД БАЯРЛАЛАА
Full transcript