Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Wywiad psychologiczny

No description
by

Kalo :)

on 29 October 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Wywiad psychologiczny

Wywiad psychologiczny
CHARAKTERYSTYKA INFORMACJI DOSTĘPNYCH W WYWIADZIE
Obiektywne vs. subiektywne stany rzeczy

Realne vs. wyobrażone stany rzeczy

Perspektywa własna vs. perspektywa odzwierciedlona

Fakty, zdarzenia jednostkowe vs. uogólnione przeświadczenia, opinie i poglądy

Perspektywa teraźniejsza vs. przeszła i przyszła
Obserwacja swobodna:
Istota i przedmiot obserwacji swobodnej w czasie wywiadu.
TEMATYKA WYWIADU
Wartość diagnostyczna materiału uzyskanego w wywiadzie zależy nie tylko od umiejętności diagnosty i od jego biegłości w zadawaniu pytań, lecz także od tego, na ile poruszone zostaną w wywiadzie tematy ważne dla diagnosty.


PLANOWANIE TEMATYKI WYWIADU
Sformułowanie celu diagnozy.
Cel ma na ogół postać ogólną – zwłaszcza jeśli jest to pierwszy kontakt z człowiekiem.

W dalszych fazach procesu diagnostycznego cel może być sformułowany w postaci dość szczegółowego pytania lub hipotezy.
Tematyka wywiadu a osobowość diagnostycznych
Przebieg wywiadu zależy również od czynników pozaracjonalnych.

lęk diagnosty
indywidualne idiosynkrazje
znajomość siebie, „przepracowane własne problemy psychologiczne”
Elementy warte wnikliwej obserwacji w trakcie wywiadu:
1. Wygląd zewnętrzny.
2. Właściwości zachowania.
3. Odczucia i wrażenia diagnosty.
WYBÓR KATEGORII DIAGNOSTYCZNYCH

Kolejnym ważnym krokiem jest wybór lub opracowanie kategorii, w jakich formułowana ma być diagnoza.
Diagnosta musi odpowiedzieć sobie na pytania takie jak:
- w jakim języku opisywać będę problemy emocjonalne człowieka (w języku psychoanalizy, teorii komunikacji, teorii poznawczej)
- w jakim obszarze doświadczenia człowieka poszukiwać będę źródeł tych problemów (we wczesnym dzieciństwie, w doświadczeniach z rodzicami, w historii wzmocnień i ograniczeń, w aktualnej wizji świata i siebie w nim)
Metoda wywiadu nie jest związana z żadną określoną orientacją teoretyczną. Jest pewnym sposobem zbierania danych o człowieku, które mogą być analizowane i interpretowane z różnych perspektyw, dlatego też nie można przedstawić uniwersalnego zestawu ważnych tematów, które powinny stanowić przedmiot rozmowy diagnosty z osobą badaną.
Sformułowanie pytań lub hipotez diagnostycznych
Język w jakim ma być formułowana diagnoza, rozstrzyga o szczegółowych pytaniach lub hipotezach, które formułuje diagnosta przed przystąpieniem do planowania zawartości wywiadu. (przykłady)
Określenie zbioru niezbędnych informacji
Tego rodzaju pytania czy hipotezy diagnostyczne wyznaczają dość dokładnie zakres informacji, które diagnosta musi zdobyć w trakcie wywiadu.
Planowanie szczegółowej tematyki wywiadu
Nie należy mylić tego co chcę wiedzieć, z tym, jakie pytania zadawać.
PODSUMOWANIE:
Sekwencja pytań , na które powinien odpowiedzieć sobie diagnosta, planując tematykę wywiadu:
1. Po co prowadzę wywiad?
2. W jakich kategoriach będę formułował twierdzenia o człowieku?
2. Na jakie szczegółowe pytania dotyczące człowieka chcę znaleźć odpowiedzi?
4. Co muszę wiedzieć o człowieku, by taką odpowiedź sformułować?
5. O czym powinienem rozmawiać, by taką wiedzę o nim zdobyć?
Przykład planowania tematyki wywiadu

Wyjaśnić przyczyny trudności osoby X w nawiązywaniu trwałych kontaktów emocjonalnych z osobami przeciwnej płci.
Obserwacja jest bardzo ważnym elementem wywiadu, w którym to pełni zasadniczo trzy funkcje:
1. Modyfikacyjną i pomocniczą.
2. Kontrolną.
3. Uzupełniającą.

Analiza i interpretacja danych z wywiadu i obserwacji.
Analiza i interpretacja wywiadu są zadaniem bardzo złożonym, co więcej sposób wykonania tego zadania nie daje się ująć ani w formie zbioru algorytmów (jak w standardowych technikach diagnostycznych) ani chociażby w postaci reguł (jak w technikach projekcyjnych).

Należy przede wszystkim położyć nacisk na rozróżnienie między:
danymi z wywiadu (czy przesłankami diagnozy)
twierdzeniami diagnostycznymi budowanymi na ich podstawie
twierdzeniami opisowymi i interpretacyjnymi.
Dane z wywiadu – przesłanki dla budowania twierdzeń diagnostycznych.
Dane z wywiadu czyli treściowe i formalne właściwości zachowania badanego w kontakcie z psychologiem.
Treść wypowiedzi badanego.
Pierwsza klasa przesłanek, jakimi dysponuje psycholog prowadzący wywiad.
Przesłanki: „badany stwierdził, że...” - to, co obserwuje bezpośrednio psycholog, to stwierdzenia badanego, że nazywa się tak i tak i, że pracuje tu i tu, a nie, że nazywa się tak, a tak i, że pracuje tu i tu.
Treść wypowiedzi badanego w kontekście poprzedzającego ją pytania.
Jednoznaczna odpowiedź w kontekście dwóch różnych pytań niesie za sobą różny sens. (przykład)
Treść wypowiedzi w kontekście towarzyszących jej emocji.
Sens treści zmienia swoje znaczenie w zależności od tego, jakie emocje mu towarzyszą.
Jest to bardzo ważna przesłanka w momencie, gdy badany przekazuje za pomocą słów emocje niezgodne lub sprzeczne z emocjami wyrażanymi pozawerbalnie.
Formalne właściwości wypowiedzi badanego.
Koncentracja na pewnych elementach, a unikanie innych.
Brak opisu emocji.
Brak uszczegółowień, podawanie tylko ogólnych wiadomości.
Unikanie pewnych wątków tematycznych lub ciągłe powracanie do innych.
Wzrost napięcia i oporu badanego w odniesieniu do konkretnych tematów.
Cechy języka badanego: bogaty słownik, poprawność stylistyczna i gramatyczna, posługiwanie się gwarą lub żargonem, modulacja głosu
Pozawerbalne zachowanie osoby badanej i właściwości jej wyglądu.
Mimika i pantomimika badanego, dynamika pozawerbalnej ekspresji emocjonalnej. (przykłady)
Recypatia – wrażenie jakie osoba badana wywiera na diagnoście.
Obserwacja samego siebie przez diagnostę: swoich wrażeń w kontakcie z osobą badaną i reakcji emocjonalnych na zachowanie i wygląd.
Metodologiczna „natura” danych wywiadu.
Wieloznaczność danych.
Wypowiedź Kowalskiego: „Jestem cenionym pracownikiem”.

Każdy akt zachowania jest funkcją sytuacji i stałych właściwości człowieka
Ten sam akt zachowania może być wskaźnikiem wielu różnych zmiennych psychologicznych.
Moc przesłanek diagnostycznych w wywiadzie.
Przesłanki są tym mocniejsze, w im mniejszym stopniu zachowanie badanego jest zdeterminowane przez sytuację badania.
1. Mocniejsze przesłanki uzyskuje biegły diagnosta.
2. Deklaracje są słabszymi przesłankami niż relacje o pewnych faktach czy zachowaniach, zwłaszcza gdy dotyczą spraw mających związek z aprobatą społeczną.
Od danych do twierdzeń opisowych.
Nie należy budować twierdzeń diagnostycznych zbyt pochopnie, pojedyncze przesłanki mogą być jedynie źródłem hipotez, które należy weryfikować na podstawie innych przesłanek.
Ważne:
1. Umiejętność jasnego formułowania pytań diagnostycznych
2. Rozległy zakres wiedzy psychologicznej.
3. Wrażliwość diagnostyczna.

Bardzo często zadanie psychologa sprowadza się jedynie do wybrania wszystkich przesłanek, które odnoszą się do odpowiedniego obszaru i do zbudowania na ich podstawie uogólnionego opisu.
Od opisu do interpretacji.
Często jednak sam opis nie wystarcza, zwłaszcza gdy planowane jest jakieś oddziaływanie – terapia, reedukacja, rehabilitacja. Konieczne jest wtedy dla badacza „wyjście poza dane” i odwołanie się do teorii, która wyjaśnia dany opis.
Rola intuicji diagnosty.
Intuicja jako wrażliwość kliniczna, której nie da się sprowadzić do wiedzy psychologicznej typu podręcznikowego.
Analiza i interpretacja danych z wywiadu a osobowość diagnosty.
1. Emocje psychologa współdecydują o tym, co dostrzeże on w materiale wywiadu.
2. Na interpretację mają wpływ również określenia oceniające i wartościujące badanego.
Diagnosta powinien być:
kompetentny, o dużej wiedzy i umiejętnościach zawodowych
dobrze znający siebie
człowiek, który przynajmniej częściowo rozwiązał swoje ewentualne problemy psychiczne
Full transcript