Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Pigmenty i barwniki

No description
by

Katarzyna Jankowiak

on 6 April 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Pigmenty i barwniki

Pigmenty i barwniki (łac. pigmentum)
to kryjąca substancja barwiąca.

Drobno zmielona substancja stała, nierozpuszczalna i najczęściej nieprzezroczysta, zabarwiająca sobą powierzchnię pokrywanej substancji.

Zazwyczaj są to rozdrobnione minerały.
W farbach dla oszczędności stosuje się pigmenty
razem z wypełniaczami. Pigment jest substancją przepuszczającą światło i zabarwiającą sobą ośrodek, w którym jest rozpuszczona lub stopiona. Może również reagować z tym ośrodkiem.

W odróżnieniu od pigmentów, wśród barwników występuje również wiele substancji organicznych. Barwnik kilka słów o historii Czasy prehistoryczne Już wtedy wykorzystywane były naturalnie występujące barwniki takie, jak ochry czy tlenki żelaza.

Nawet 40 tys. lat p.n.e używano ich do wykonywania malunków na ciele i malarstwa jaskiniowego. Antyk Egipscy artyści bazują na sześciu podstawowych kolorach, m.in.: ochrze czerwonej, żółtej, umbrze, czy zieleni malachitowej.
Oprócz tego do barwienia tkanin używa się laku krapowego i indygo.
Egipcjanie używaja również nowego pigmentu- błękitu egipskiego. Wkładem Greków do malarstwa była produkcja bieli ołowiowej, która pozostała najczęściej używanym białym pigmentem do dyspozycji artystów, aż do XIX wieku. Rzymianie wykorzystywali pigmenty opracowane przez Egipcjan i Greków. Vermilion (cynober) wydobywany w Almaden w Hiszpanii wykorzystywany był przez
Rzymian do dekoracji ścian w domach bogaczy i gladiatorów, do malowania posągów oraz jako szminka. Szeroko stosowany do dzięki sile koloru do XIX wieku. Średniowiecze i wczesny renesans Pigmenty mineralne takie, jak czerwona ochra, żółta ochra, czy umbra nadal były wykorzystywane przez malarzy w całym średniowieczu.

Do oddania zieleni używano dostępnej od starożytności zielonej ziemi, malachitu i verdigrisu (zieleń miedziana).

Oprócz azurytu, zdecydowanie najbardziej pożadanym niebieskim pigmentem w średniowieczu była ultramaryna.
Produkowana z półszlachetnego kamienia lapis lazuli była synonimem bogactwa.
Najczęściej używano jej do malowania błękitnych szat Matki Boskiej, by pokreślić czystość i rangę osoby malowanej.
Jeśli zamawiajacy decydował się na użycie tego pigmentu w obrazie, musiał zapłacić więcej. Lochner - Madonna w ogrodzie różanym Renesans i barok Chociaż w renesansie nastapił rozwój technik malarskich, paleta renesansowch twórców jest podobna do średniowiecznej.

Oprócz już znanych pigmentów używa się także nowych: neapolitańskiej żółci i karminu (koszenila).
Karmin - barwnik i pigment pochodzący z pasożytniczego owada osiągnął wielką wartość w Europie i stał się drugim, po srebrze, najcenniejszym towarem eksportowym Ameryki Środkowej.

Wśród niebieskich w użyciu sa azuryt, ultramaryna i smalt; wsród zieleni używa się patyny, zielonej ziemi i malachitu; pigmenty zółte to żółć neapolitańska i żółć ołowiowo-cynowa, tzw. żółć dawnych mistrzów; by uzyskać brązy wykorzystywano umbry. Albrecht Dürer - The Madonna with the Iris Nowoczesność Wiek XVIII był przełomem pomiędzy tradycyjną paletą renesansu i nową paletą ery nowożytnej.
Badania nad wynalezieniem sposobu wytwarzania pigmentów i barwników syntetycznych nadal trwają, dlatego malarze barokowi, rokoka, czy klasycystyczni wciąż korzystają z palety kolorów epoki renesansu. Nowymi odkryciami były jedynie: błękit pruski i zieleń kobaltowa.
Błękit pruski, jako pierwszy nowożytny syntetyczny pigment z gamy niebieskiego zrewolucjonizował rynek. Malarze mogli zrezygnować z wartej majątek ultramaryny z lapis lazuli i zastąpić ją czymś znacznie tańszym. Rewolucja przemysłowa Na przełomie wieków wprowadzono kilka nowych
pigmentów, takich jak czerwień marsowa
(syntetyczny odcień ochry czerwonej),
czy żółtć chromowa.

XIX wiek jest w istocie początkiem sztuki współczesne -
to okres ogromnych zmian zarówno dla malarzy
olejnych, jak i akwarelowych.

Nowe kolory i ulepszone wersje już znanych pigmentów pojawiały się regularnie.
1807 - kobaltowy niebieski,
1838 - viridian,
1820 - żółć kadmowa,
1860 - ceruleum,
a za nimi tania, francuska ultramaryna, biel cynkowa i fiolet kobaltowy.

Główny powód wprowadzania nowych rodzajów pigmentów syntetycznych nie miał nic wspólnego ze sztuką. Wynalazek zostawał natychmiast wykorzystany w przemyśle tekstylnym do barwienia odzieży na szeroką skalę. Claude Monet Eduard Manet - The Railway Czasy najnowsze Spośród pigmentów wynalezionych w XX wieku najważniejszym jest biel tytanowa- najczystrza i najjaśniejsza biel w całej historii sztuki. Andy Warhol Pigmenty syntetyczne są łatwo dostępne, nietrujące, stosunkowo tanie, a ich skład jest ściśle kontrolowany, co oznacza wysoką jakość. Hieronim Bosch - Sąd oastateczny Caravaggio - Zwycięski Eros Rembrantd - The Stone Bridge BIEL CYNKOWA (ang. zink oxide lub chinese white; fr. blanc de zinc; nm. Zincweiss; ros. cynkowyje bieliła)
Tlenek cynku, chłodny intensywny pigment, w oleju schnie bardzo powoli (nawet kilka tygodni). Kryje średnio, nie sprawia problemów. Często stosuje się ją jako składnik gruntów, zwanych także zaprawami. Przydatna w technikach wodnych. BIEL OŁOWIOWA, zwana też BIELĄ KREMSKĄ
(ang. flake white; fr. blanc d'argent; nm. Kremserweiss; ros. kremskije bieliła)
Zasadowy węglan ołowiowy. Silnie trująca, od dawnych czasów podstawowa biel w malarstwie olejnym. Doskonale kryje i jest intensywna, ale niestety reaguje z pigmentami zawierającymi siarkę (cynober, kadmy, ultramaryna) i ciemnieje pod wpływem siarkowodoru. BIEL TYTANOWA (ang. titanium white; fr. blanc de titan; nm .Titanweiss; ros. titanowyje bieliła)
Dwutlenek tytanu. Ciepłobiały pigment pozbawiony wszelkich wad. Doskonale kryje, odporny na światło i atmosferę, w oleju schnie przyzwoicie, nieaktywny chemicznie, nietrujący. Do wszystkich technik. CZERŃ SŁONIOWA (ang. ivory black, bone black; fr. noir d'ivoire, noir d'os; nm. Elfenbeimschwarz, Kölnerchwarz; ros. słonowaja kost, zżonaja kost)
Zwana także czernią kostną. Dawniej otrzymywana ze spalonych kłów słoniowych, obecnie z lepszych gatunków kości, zwęglonych bez dostępu powietrza. Zawiera fosforany wapnia i 10 - 15% węgla. Czysta, głęboka czerń z ciepłym odcieniem, trwała, kryjąca, odporna, schnie powoli. CZERŃ Z WINOROŚLI (ang. vine black; fr. noir de vigne; nm. Rebensschwarz; ros. winogradnaja czornaja)
Otrzymywany ze zwęglenia tkanki roślinnej - winorośli, korka, pestek, ewentualnie w procesie suchej destylacji drewna lipowego, lub bukowego. Zawiera ok. 90% węgla. Ma odcień szaro - niebieskawy. Trwały chemicznie, kryje średnio. SADZA (ang. lamp black; fr. noir de bougie; nm. Lampenschwarz; ros. saża)
Czysty, bardzo drobny pył węglowy. Otrzymuje się go z kopcia spalanych bez dostępu powietrza olejów, nafty, smoły i podobnych substancji. Trwały chemicznie. Głównie stosowany do produkcji tuszu chińskiego i farb drukarskich. SIENA NATURALNA (ang. raw sienna; fr. terre de Sienne; nm. Siennaerde; ros. sienskaja ziemla)
Naturalna glinka zabarwiona tlenkiem żelaza. Ma żółto brunatną barwę, występuje w kilku odcieniach. Pigment trwały, odporny, półkryjący. Niektórzy producenci zastępują go sztucznie wytwarzanym tlenkiem żelaza o podobnym tonie. SIENA PALONA (ang. burnt sienna; fr.terre de sienne brulee; nm. gebrante Terra di Sienna; ros. sienskaja ziemla zżonaja) Prażona ziemia sienejska, naturalna lub sztuczna, ma piękną ceglasto-brązową intensywną barwę. Półkryjący, bardzo trwały pigment. UMBRA NATURALNA (ang.raw umber; fr. terre d'ombre naturelle; nm. Umbrabraun; ros. umbra naturalnaja)
Naturalna ziemia, pochodząca z Włoch albo Cypru. Pigment ten ma kolor jasnobrunatny, lub zielonkawy. Jest trwały, odporny na światło i powietrze, kryje dobrze. UMBRA PALONA (ang. burnt umber; fr. terre d'umbre brulee; nm. gebrannte Umbra; ros. umbra zżonaja) Prażona umbra naturalna. Ma ciepły, ciemnobrunatny kolor. Cechy techniczne takie same jak w przypadku umbry naturalnej. SEPIA Półprzezroczysty, ciemnobrunatny płyn wydzielany przez różne głowonogi, zwłaszcza przez mątwy. Niezupełnie wytrzymały na światło. CZERWONY UGIER PALONY (ang. red earth; fr. ocre rouge; nm. Gebrante Ocker; ros. zżonaja krasnaja ochra)
Pigment uzyskany przez prażenie naturalnych ugrów (glinokrzemianów zawierających tlenki żelaza). Żywa, ceglasta czerwień, wszechstronnie odporna, dobrze kryjąca. PUCOLA Naturalny tuf wulkaniczny, wydobywany od starożytności w miejscowości Puzzola w Italii. Wyrabia się z niego pigment o barwie chłodnej, zgaszonej czerwieni, który jest szczególnie przydatny we fresku i do barwienia tynków. Doskonale wiąże się z zaprawą wapienną, nadając jej cechy wodoodporności. Bardzo trwały. CZERWONE TLENKI ŻELAZOWE NATURALNE, CZERWIENIE MARSOWE (ang. red iron oxide; mars red; fr. rouge oxide; rouge de Mars; nm. Marsrot; ros. marsowaja krasnaja;) Pigmenty czerwone, składające się głównie z tlenków żelaza, które otrzymuje się przez prażenie żółtych tlenków żelazowych. Występują w różnych odcieniach, od żółto-pomarańczowych do fioletowo-brązowych. Pigmenty te są wszechstronnie odporne, bardzo wydajne i trwałe. Doskonałe do wszystkich technik, sprzedawane pod wieloma nazwami. CYNOBER (ang. vermilion; fr. vermillon; nm. Zinnober; ros. kinowar;)
Siarczek rtęciowy. Znany od starożytności barwnik w kolorze sygnałowej czerwieni. Wytrzymały na wpływy atmosferyczne, ciemnieje z wiekiem pod wpływem światła słonecznego. Wchodzi w reakcje z bielą ołowiową i żółcieniami chromowymi. KRAPLAK (ang. madder lake),
KARMIN (ang. crimson lake),
SMOCZA KREW (ang. dragon blood) to grupa laserunkowych czerwieni uzyskiwanych niegdyś z barwników organicznych. Obecnie zastępowane są przez farby alizarynowe, które dobrze naśladują ich odcień barwny, a są trwalsze i łatwiejsze do uzyskania. Nie nadają się do fresku. ŻÓŁTE UGRY, OCHRY (ang. yellow ochre; fr. ocre jaune; nm. gelber Ocker; ros. żołtaja ochra)
Ziemie naturalne, glinokrzemiany zabarwione wodorotlenkami żelaza. Stosowane od czasów prehistorycznych. Wśród różniących się składem i kolorem złoży najbardziej znane są francuskie, angielskie i bogate w odmiany - rosyjskie. Mają odcień brązowo żółty, występują w tonacji jasnej, średniej lub ciemnej. Niektóre odmiany są złociste lub oranżowe. Pigment trwały, kryjący, wszechstronnie odporny, odpowiedni do wszystkich technik. Pigment zwany ugrem złotym jest zazwyczaj mieszaniną ochry i żółcieni chromowej - dlatego nie jest tak samo trwały. ŻÓŁCIEŃ KADMOWA (ang. cadmium yellow; fr. jaune de cadmium; nm. Cadmiumgelb; ros żołtyj kadmij)
Dawniej czysty siarczek kadmowy, obecnie produkowany z dodatkiem siarczanu baru. Ma żywą świetlistą barwę od jasnej cytrynowej do ciemnożółtej. Odporne na światło, kryjące. Mieszanka żółtej kadmowej i bieli ołowiowej zwana jest żółtą brylantową. ŻÓŁCIEŃ NEAPOLITAŃSKA (ang. Naple's yellow; fr. jaune de Naples; nm. Neapelgelb; ros neapolitańskaja żołtaja)
Antymonian ołowiu. Ma kolor jasnej, mlecznej żółcieni. Dobrze kryje, jest wydajny i odporny na światło. Jest bardzo trujący. Bardzo popularny od XVI wieku, obecnie pod tą nazwą sprzedawane są zastępcze mieszanki, nie dorównujące jakością barwy oryginalnej farbie. ŻÓŁCIEŃ INDYJSKA (ang. indian yelow, monghyr piuri; fr. jaune indien; nm. Indischgelb; ros. farblak, indijskaja żołtaja)
Organiczny barwnik, otrzymywany w Bengalu z moczu krów karmionych liśćmi mango. Pigment laserunkowy koloru złotożółtego, trwały, ale obecnie nie produkowany. Zastępczo wytwarza się lak organiczny, zwany żółcienią indantrenową, który jest wytrzymały na światło i wpływy atmosferyczne. J. Vermeer - Mleczarka ZIEMIA ZIELONA (ang. green earth; fr. terre verte naturelle; nm. grüne Erde; ros. zielonaja ziemla) Krzemian glino - magnezowy, zawierający wodorotlenki żelaza. Występuje w naturalnych złożach w pobliżu Werony i na Cyprze. Pigment ten jest trwały i wszechstronnie odporny. Stosowany w temperach do światłocieniowej podmalówki twarzy. ZIELEŃ SZMARAGDOWA
(ang. viridian; fr. vert émeradue; nm. Smaragdgrün; ros. izumrudnaja zieleń)
Wodorotlenek chromu. Pigment o odcieniu ciemnej, zimnej, intensywnej zieleni. Bardzo odporny na światło i wpływy atmosferyczne, półlaserunkowy, o średniej wydajności. ŚNIEDŹ MIEDZIOWA, ZIELEŃ HISZPAŃSKA (ang. verdigris; fr. vert de Hongrie; nm. Grünspan; ros. jar-miedzianka) Zasadowy octan miedzi. Znany od wieków pigment o barwie jaskrawej zimnej zieleni, nietrwały chemicznie (łatwo czernieje pod wpływem siarkowodoru), wrażliwy na alkalia, reaguje z pigmentami zawierającymi siarkę i ołów (ultramaryna, kadmy, cynober, biel ołowiowa, żółcień neapolitańska, żółcienie chromowe). Używany w przeszłości do malowania kopuł cerkiewnych w Rosji. Bardzo silnie trujący, wycofywany z użycia. ZIELEŃ SOCZYSTA (ang. sap-green, bladder green; fr. vert de vessie; nm. Saftgrün; ros. sokowaja zieleń) Produkowana z naturalnych soków roślinnych. Żółtozielone laki barwne uzyskiwano w owych dawnych czasach z różnych roślin - sasanki, ślazu, psianki, przywrotnika, soku czarnego bzu, i przechowywano w pęcherzach. Nazwę zieleni soczystej nosiła mieszanka laku wytworzonego z szakłaku, oraz indyga. Niestety wszystkie omawiane laki płowieją, i dlatego nie są dziś stosowane. ULTRAMARYNA BŁĘKITNA (ang. ultramarine blue, French blue; fr. outremer; nm. Ultramarin; ros. ultramarin)
Kolor, o niezapomnianym, czystym, intensywnym odcieniu.

W średniowieczu uzyskiwany z lapis lazuli - kosztownego minerału sprowadzanego z dalekich stron. Dlatego błękit ten nazwano zamorskim (wł. oltra marina). Od 1826 r. produkowany sztucznie w trzech odmianach kolorystycznych. Ma dużą intensywność, dobrze kryje, jest odporny na światło słoneczne i ługi, nie reaguje z innymi pigmentami z wyjątkiem tych, które zawierają związki miedziowe.
Pigment odpowiedni do wszystkich technik - do fresku zaleca się specjalną odmianę produkowaną w Niemczech. Istnieje odmiana zielonkawa i fioletowa. Mieszania ultramaryny z bielą ołowiową to BŁĘKIT KRÓLEWSKI, niewątpliwie godny swojej nazwy. BŁĘKIT PRUSKI, PARYSKI, BERLIŃSKI (ang. prussian blue; fr. bleu de Paris; nm. Prussian blau; ros. pariżiskaja siń)
Składa się głównie z żelazocyjanku żelazowego. Znany od 1704 roku. Jest ciemnoniebieski, niezwykle intensywny, nieco zielonawy w odcieniu. Dobrze kryje, odporny na światło i kwasy, brunatnieje w środowisku zasadowym - z tej przyczyny nie nadaje się do technik wapiennych. SMALTA (ang. smalt; fr. email bleu - już wiadomo, czemu linki są niebieskie; nm. blauer Audam; ros. kobaltowoje stiekło)
Krzemian kobaltowo - potasowy (zmielone szkło kobaltowe). Pigment jest mało intensywny, słabo kryje i daje nikły efekt barwny. Jest odporny na światło, powietrze, kwasy i zasady. Stosowano go powszechnie do czasu wprowadzenia sztucznie produkowanej ultramaryny. INDYGO (ang. indigo; fr. indigo; nm. Indigoblau; ros. indigo) Znany od bardzo dawna barwnik wyrabiany z uprawianej w Indiach rośliny Indigofera tinctoria. Jest nietrwały, płowieje na słońcu, zmienia się w spoiwach organicznych (olej, klej), nie toleruje łączenia z ugrami, bielą ołowiową i bielą cynową. W obecnych czasach produkowany syntetycznie. FIOLET KOBALTOWY CIEMNY (ang. cobalt violet; fr. violet de cobalt; nm. Kobaltviolet) Fosforan lub arsenian (w tej wersji trujący) kobaltu. Ciepły, ciemnofioltowy, półkryjący, mało intensywny. Trwały i odporny na światło.
FIOLET KOBALTOWY RÓŻOWY to amonowy fosforan kobaltu, różowawy, odporny na światło, półlaserunkowy.
Natomiast FIOLET KOBALTOWY JASNY został wycofany z produkcji jako trujący i nietrwały. FIOLET MANGANOWY (ang. manganese violet; fr. violet de mangan)
Jego głównym składnikiem jest fosforan manganu. Pigment intensywnie fioletowy, kryjący, odporny na światło, dobrze schnący w oleju. Nie nadaje się tylko do technik wapiennych z powodu braku odporności na alkalia. Bibliografia Doerner Max, "Materiały malarskie i ich zastosowanie", Arkady, Stuttgard 1971
Hopliński Jan, "Farby i spoiwa malarskie", Ossolineum, W-wa 1990
http://www.klub.tworcowsztuki.pl/
http://www.webexhibits.org
www.wikipedia.pl
www.art-paints.com Ilustracje:
http://3.bp.blogspot.com/-BuEsNJeWrtU/UQi8RABoSFI/AAAAAAAAP48/5b_hjDrVXbY/s1600/Spotted+horses.jpg
http://www.webexhibits.org/pigments/i/intro/timeline/01_prehistory_carbon_black.jpg
http://pittkyle123.files.wordpress.com/2011/02/lascaux-cave-painting.jpg
http://judecowell.files.wordpress.com/2009/11/tyrian-purple-yarn-nov-09.jpg
http://www.webexhibits.org/pigments/i/intro/timeline/02_egypt01Z.jpg
http://www.brightsideofnews.com/Data/2009_11_22/Will-Big-Blue-change-its-color-with-discovery-of-a-new-pigment/BigBlue_Ramses_III_Egyptian_Blue_350.jpg
http://www.webexhibits.org/pigments/i/intro/timeline/02_roman01Z.jpg
http://www.gemstonebuzz.com/files/gemstone/raw-lapis-lazuli.jpg
http://www.write-aholic.com/wp-content/uploads/2012/10/The_Garden_of_Earthly_Delights_by_Bosch_High_Resolution.jpg
http://wellreadweare.files.wordpress.com/2012/08/caravaggio2.jpg
http://uploads5.wikipaintings.org/images/rembrandt/the-stone-bridge.jpg
http://www.cornelissen.com/media/catalog/product/cache/1/image/600x600/9df78eab33525d08d6e5fb8d27136e95/1/8/188-16.jpg
http://www.webexhibits.org/pigments/intro/renaissance.html
http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/workshop-of-albrecht-durer-the-virgin-and-child-the-madonna-with-the-iris
http://cdn.dickblick.com/items/015/95/swatches/01595_Viridian-l.jpg
http://www.reuels.com/reuels/media/gb/gb-170.jpg
http://images.fineartamerica.com/images-medium-large/andy-warhol-timothe-winstead.jpg
www.google.com - Grafika Dostęp do wszystkich adresów internetowych uzyskano w marcu 2013. podsumowanie Dziękuję za uwagę! :) Od zarania cywilizacji człowiek korzystał z barwników i pigmentów dostępnych w najbliższym mu otoczeniu, pozyskiwanych z ziemi, roślin, czy zwierząt. Najczęściej używane były ochry i ugry.
Służyły one przede wszystkim do barwienia tkanin, rytualnych malunków na ciele, ale także do działalności artystycznej. Od XIX-wiecznej rewolucji przemysłowej większość pigmentów i barwników dostępnych na rynku wytwarzana jest sztucznie, co wpływa na ich próbę. Skład syntetycznych pigmentów jest w 100% kontrolowany, co zapewnia ich czystość i wysoką jakość, ułatwia pracę, a także umożliwia dowolne mieszanie. Ten proces wpływa jednak na obniżenie wartości, szlachetności pigmentu, jako surowca dla artysty. Sprawia także, że młodzi twórcy często zapominają o wadze strony technologicznej malarstwa i konserwacji dzieł sztuki. Przez wieki substancje barwiace były towarem wartościowym, a często luksusowym, sprowadzanym z najdalszych zakątków świata. Oprócz tego naturalne pigmenty często wchodziły w reakcję z innymi, co wymuszało na twórcy doskonałą znajomość materiału tak, by malowidło zachowało swój blask i trwałość przez długi czas. 1. 2. 3. Prezentację przygotowała Katarzyna Jankowiak
EA Gr. 2.2 RA 2012/2013 Michał Anioł - Sąd Ostateczny J. Vermeer - Dziewczyna z perłą Rembrandt - Żydowska Narzeczona Monet - Ogród Picasso - Panny z Awinionu Talent to tylko dopełnienie "Wydaje się, iż całe malarstwo - od pompejańskiego, które jest rodem z Grecji, poprzez Poussina, aż po Corota - wywodzi się z jednej palety.
Ów sposób malowania pozyskiwano ongi przez naukę u mistrzów; jeżeli ktoś miał talent, było to jego dobro dodatkowe. Do czasów Cenniniego malarz kształcił się tak długo, jak każdy rękodzielnik. W pracowni nie tylko rysował, uczył się także posługiwać pędzlem, ucierać farby, przygotowywać scianę lub płótno. Wprowadzał się stopniowo w tajniki rzemiosła, z doświadczenia pokoleń czerpiąc trudną sztukę stosowania farb.
Rygorystycznie narzucany młodym malarzom okres terminowania nigdy nie hamował rozwoju ich własnej indywidualności.
Rafael był uczniem Perugina, a przecież był boskim Rafaelem."
Auguste Renoir, 1910 4.
Full transcript