Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

хүрэл зэвсгийн үе

No description
by

mr ashley

on 8 September 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of хүрэл зэвсгийн үе

Анхаарал тавьсанд баярлалаа
МЭӨ 3000-1000
хүрэл зэвсгийн үе
Хүрэлийг гаргаж авж чадсанаар хүмүүсийн эдийн засаг болон аж ахуйд томоохон ѳѳрчлѳлт гарсан.
Эцгийн эрхт ёс үүссэн
Ѳмч үүссэн
Эрх мэдлийн ялгаа үүссэн
Овгууд хоорондоо тэмцэлдэх болсоноор аймаг үүсэх их суурь тавигдсан

ДАвуу талууд

Дөрвөлжин булш жижиг толгодын орой шил, даваа хөтөл дээр ганц нэг, хоёр гурваараа тохиолдохоос гадна тэднийг гол төлөв уулын энгэр бэл, аманд мөн тэгш талын дунд нэг дор арваас хэдэн арав хүртэл тоотой хэсэг бүлгээр нь барьж байгуулсан байдаг.

Дөрвөлжин булшийг оршуулгын зан үйл, ёслолын зориулалтаар нь
Оршуулгын байгууламж
Тахилгын байгууламж гэж ерөнхийд нь хоёр ангилан авч үздэг.

Хүний толгойг ихэвчлэн нар мандах зүг буюу зүүн зүг харуулан цэх байдалтайгаар дээш харуулан 50-150 см-ийн гүнд оршуулж,
зарим цахиур зэвсгийн зүйл,
хүрэл хутга
сумны зэв хүрэл товч
товруу
морь малын дүрстэй хүрэл чимэг
хагас товгор хүрэн чимгүүд
модоор сийлсэн шувууны толгой
үсний алтан сүлбээр
шавар ваар
зэс
хүрэл хайлуулдаг чулуун шанага
малын толгой чөмөг дал болон бусад зүйлсийг тавьсан байдаг.

Гол төлөв хүний толгой дор дэр болгон хавтгай чулуу тавьдаг байжээ. Дөрвөлжин булшыг гаднах ерөнхий хэмжээ дунджаар 1,5*2,5м-с 2,5*4,5м байдаг.
Харин монгол орны төвийн бүс нутагт энэхүү дунджаас харьцангуй том булш ч тааралддаг байна.

Хүрэл зэвсгийн үеийн дөрвөлжин булшнаас илрэн олдож буй эд өлгийн зүйлийг ерөнхийд нь зэр зэвсэг, байлдааны хэрэгсэл, аж ахуй, хөдөлмөрийн багаж хэрэгсэл, гоёл чимэглэлийн зүйл хэмээх төрөлжүүлэн хуваан авч үздэг.

Монгол орны төв болон баруун бүс нутаг даруй гуч гаруй төрлийн хиргисүүр байдаг. Гэхдээ энэ бүгдэд зохион байгуулалтын нэг арга хэлбэр ажиглагддаг.

Энэ нь бүх хиргисүүрүүд том хэмжээний дугуй овгор чулуун дараастай байдаг.

Уг дараасаа тойруулан чулуу эгнүүлэн зоож дугуй, дөрвөлжин хүрээ татсан байдаг бөгөөд энэ хүрээний дотор болон гадна талаар чулуу овоолон шигтгэсэн олон тооны дөрвөлжин, дугуй жижиг байгууламжуудыг байгуулсан байдаг.


Зарим буган хөшөөнд огт амьтны дүрс байхгүй зөвхөн бүс, хүзүүний зүүлт, зэр зэвсэг, сүйх зэргийг дүрсэлсэн нь бий.

Буган хөшөө нь утга зүй, зориулалтаараа оршуулга, тахилгын зан үйл бүхий хиргисүүртэй хамт орших цогцолбор дурсгал бөгөөд дийлэнх судлаачид хөшөөний илэрхийллийг хүнтэй холбоотой хөшөө дурсгал гэдэг үзлийг баримталж байдаг.


90 %
10%
МЭѲ 3000-1000 жил
хүрэл
Зэсийг бодвол бага хэмийн халуунд хайлдаг.
Зэсээр хийсэн багаж зэвсэг хурдан мохож мөлийж элэгддэг бол хүрэл зэвсгүүд харьцангуй удаан элэгддэг

ӨНӨӨДӨР....
Дѳрвѳлжин булш
Хиргисүүр



Хадны сүг зураг

Буган чулуун хѳшѳѳ
Өдгөөгийн хилийн чандад орших Байгал нуурын зүүн ба баруун өмнөд нутгаар
Өвөр монголын зарим хэсгээр тархсан байдаг.

Энэхүү булшийг үлдээгсэдийг бүхэл бүтэн нэгдмэл соёлд хамруулан авч үзсэн нь ч байдаг. Дөрвөлжин булшийг гаднах зохион байгуулалтын хувьд үндсэн 4 хэлбэрт хуваан авч үздэг.

Дөрвөн буландаа өндөр чулуутай, дөрвөн өнцөг хүрээтэй булш
Дөрвөн талын хүрээ нь намхавтар хавтгай чулуун дараас бүхий булш
Онцгой өндөр ханатай булш
Дөрвөн тал нь дотогшоо хоёр ханатай булш

Хүрлийн үеийн зэвсэг болон бусад хэрэгсэл. Эдгээр сумны зэвүүд нь хоорондоо нэг нь ч адилхан биш өөр өөр хийц хэлбэртэй, мөн ээмэг болон хүзүүнд зүүдэг гоёл, цэргийн хуягт бэхэлдэг бөөрөнхий хэлбэртэй хүрэл эдлэлүүд

Хүрлээр хийгдсэн хадаас. Энэ хадааснаас орчин үеийн хадаасны бүхий л онцлогийг харж болно. Жишээ нь үзүүр хэсгийг нь давтаж иртэй болгосон, дахиж сугарахгүй байх зорилготой эрчлээстэй.

Хиргисүүр нь хүрэл ба төмөр зэвсгийн түрүү үеийн өвөрмөц дурсгал юм.

Манай орны нутаг дэвсгэрт хиргисүүр маш өргөн хэмжээгээр тархсан байдаг.

Хиргисүүрийг үйлдэгчид нь хүрэл төмөр зэвсгйин түрүү үеийн нүүдэлчид байсан гэдэг нь түүний дөрвөлжин булш, буган хөшөөтэй нэг дор нэгэн цогцолбор болон оршин байдгаас илэрхий

Манай орны нутаг дэвсгэр дээр байгаа хиргисүүрүүд нь гаднах хэлбэр төрх зохион байгуулалтын хувьд янз бүр байдаг.

хиргисүүр
Судлаачид хиргисүүрийг МЭӨ 2000 жилийн төгсгөл МЭӨ 1000 жилийн эхэн үед холбогдуулан авч үздэг бөгөөд бүтэц зохион байгуулалтыг нь авч үзвэл нас барагсадаа гол төлөв баруун болон баруун хойд зүгрүү чиглүүлэн тавьдаг байсан нь тодорхой байна.

Мөн ихэнх тохиолдолд булшны нүх ухалгүй газрын хөрсөн дээр хүнээ тавин чулуугаар дарж оршуулдаг байсан нь тогтоогдсон.

Буган хөшөө бол Төв ази болон Европын зарим нэг бүс нутагт тархсан, хүрэл ба төмөр зэвсгийн түрүү үед оршин суугч нүүдэлч ард түмний түүх, соёлын гайхамшигтай дурсгалын нэг билээ.

Гонзгой чулууг засч ихэнхдээ сүрлэг бугыг уран гоёмсгоор, загварчлан дүрсэлдэг учраас "буган хөшөө" хэмээн нэрлэдэг.

Бугын чулуун хөшөө
Ази, Европ тивийн хээр талын бүс нутагт хүрэл, төмөр зэвсгийн түрүү үед өргөн тархсан түүх, соёлын гайхамшигтай дурсгал болох буган хөшөөг эрдэмтэд 100 орчим жилийн тэртээгээс судалж 700 орчим буган хөшөө олдоод байна.

Энэхүү дурсгалын үүсэл тархалтын төв нь болох Монгол улсын нутагт 550 орчим нь байдаг бол үүний 168 ширхэг буган хөшөө нь Архангай аймгийн нутагт байна. Буган хөшөө нь тал хөндий, уулын бэлд юмуу жижиг уул толгойн орой дээр ганц нэгээрээ эсхүүл нэг доор хэд хэдээрээ тохиолддог.

Хүн тѳрѳлхтѳн хадны сүг зургийг хуучин чулуун зэвсгийн үеэс зурж эхэлсэн байдаг.
Хадны сүг зурагыг зосон болон сийлмэл хэмээн 2 ангилдаг.
Зосон зураг нь МЭѲ 2р зуунаас МЭѲ 3р зуунд хамаарагддаг.
Хадны сүг зураг нь хүн төрөлхтний балар үеийг өөртөө агуулсан хадмал түүх юм.



Хадны сүг зургаас:
 
Уг дурсгалыг хэдийд ямар багаж зэмсэгээр бүтээсэн
Тухайн үед ямар амьтад зонхилж байсан
Хүн төрөлхтөн хэдийд адгуус малыг гаршуулсан
Ямар багаж зэвсэг, эд хэрэглэл буй болсон
Нийгмийн байгуулал, зохион байгуулалтыг судлан тогтоож болно 
Full transcript