Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

İZOKİNETİK EGZERSİZLER VE KULLANIM ALANLARI

No description
by

FATMA KIZILAY

on 1 March 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of İZOKİNETİK EGZERSİZLER VE KULLANIM ALANLARI

İZOKİNETİK EGZERSİZLER VE KULLANIM ALANLARI
FATMA KIZILAY


BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR A.D.
SEMİNER DERSİ

İÇERİK
İzokinetik Güç Kavramı ve Ölçüm Sistemi
Sabit hız, sabit hızlarda yapılan ölçümler
İzokinetik güç ise önceden hız derecesi sınırlandırılmış ve sabitlenmiş özel bir alete karşı kas veya kas gruplarının ortaya çıkardığı maksimum güçtür.

Normal bir ağırlıkla egzersiz sırasında kas üzerindeki direnç, eklem hareket açıklığının uçlarında maksimuma erişir.


İzokinetik kasılmada ise tüm açısal hareket boyunca her derecede kas dışarıya maksimum gücünü verebilir.



İzokinetik Ölçüm Sistemine Ait Terimler
1.TORK
2.KUVVET
3.MOMENT
Nm
Newton
Newton
4.MAKSİMAL TORK
(PEAK TORK)


5.AÇISAL HIZ
Nm
derece/sn
6.AÇISAL SPESİFİK TORK

7.TOTAL VE MAKSİMUM İŞ

8.AZAMİ İŞ

9.DAYANIKLILIK ENDEKSİ

10.ORT. VE MAX. GÜÇ


Nm
Joule
Joule
%
Joule/sn
İzokinetik Dinamometreyi Oluşturan Temel Parçalar
Dinamometre:
Kasılma tipi,
Açı sınırlama, sabitleme seçenekleri,
Tork (döndürme momenti)

Koltuk ve yardımcı aparatlar:
Koltuk,
Çeşitli eklemlerin test ve egzersizi için yerleştirilmesini sağlayan parçalardır

Bilgisayar:İzokinetik yapılan tüm işlemlerin başlatılıp sonlandırılması,
Hız seçimi,
Hareket açıları,
Çeşitli değişkenlerin hesaplanması,
Karşılaştırılması ve oranlanması bu sistem ile yapılmaktır.
İzokinetik Sistemlerde Kas Kasılma Terimleri
Kasta kuvvet oluşumu ile dış yüklerin etkileşimi statik veya dinamik kasılmalara neden olmaktadır.

Statik kasılmalarda;
kasların boyunda ve
bağlı oldukları eklemlerin açılarında bir değişiklik meydana gelmezken,
Dinamik kasılmalarda; değişim olmaktadır.

Statik kasılmalar (izometrik kasılmalar)
Dinamik kasılmalar izotonik ve izokinetik kasılmalar

İzokinetik Test Cihazıyla Yapılan Ölçümlerde Kullanılan Değişkenler
1. Test Hızları (Açısal hız)

2. Tekrar Sayısı: Kas gücü değerlendirilecekse daha az tekrar (<10), kas enduransı değerlendirilecekse daha çok tekrar (>20) yaptırılmalıdır.

3. Eklem Açısı- ROM: Tam ROM veya belirli aralık

4. Teste Uygun Pozisyon

5. Etkin Uyaran: Sözlü veya görsel

6.Tork Limitleri: Üst limit ayarlanmalıdır. Üst limit test esnasında ulaşılabilecek tork değerlerinden mutlaka yüksek olmalıdır.

7. Dinlenme Süresi: 30 saniye - 3 dakika

8. Testi Yapan Kişinin Deneyim ve Becerisi: Pozisyonlama, sabitleme, değişik bilgisayar ayarları ve kişiye verilen komutlar
İZOKİNETİK ALETLERİN KULLANIM AMAÇLARI VE ÖNEMİ
En tanınmışları Cybex, Biodex, Nautilus, Kincom, Mini-Gym ve Isothron’dur.

Kasın zayıf olduğu hareket aralığının saptanarak bu açığın kapatılması için kasın çalıştırılması sağlanır.
Günümüzde izokinetik aletler kas dengesi ve kuvvetini belirlemenin yanında kasların antrenmanı ve rehabilitasyonu amacıyla da kullanılmaktadır.

İzokinetik sistemde seçilen farklı açısal hızlar sayesinde kasın performansı değerlendirilebilmektedir.

Açısal hızlar;
10-60 der/sn yavaş,
60-180 der/sn orta
180-400 der/sn yüksek olan değerlerdir.

0 der/s hız ise izometrik olarak yapılan ölçümlerdir
.


İzokinetik Ölçümün Avantajları- I
İstenen kas ya da kas grupları izole olarak değerlendirilebilir.
Kapalı kinetik zincirde zayıf kaslar güçlü kaslar tarafından kompanse edildiği için fonksiyonel kapasite tam olarak değerlendirilebilir.
Ölçümler tekrarlanabilir ve karşılaştırılabilir.
Hareket hızı değiştirilebilir.
Kinematik analiz yapılabilir.
Güvenilir ve objektif sonuçlar elde edilip dökümante edilebilir.
Kullanılan cihazın güvenirliliği ve geçerliliği vardır.

Avantajlar- II
Kişi hiçbir zaman kendi verdiği dirençten daha fazla bir dirençle karşılaşmaz. Çünkü karşı direnç kişinin uyguladığı güce eşittir.
Kişinin kas kasılması miktarını bilgisayar ekranından takip edebilmesi, maksimal yüklenebilmesine olanak sağlar.
Kasların agonist/ antagonist oranlarının belirlenmesine olanak sağlar.
Avantajlar- III
Pediatrik aparatları da mevcut olduğu için çocuklarda da güvenle kullanılabilir.
Sporcuların performanslarını ve kas grupları arasındaki dengesizliklerini, dolayısıyla yaralanma risklerini tespit etmede yararlanılır.
Yaralanma sonrasında ise spora dönüş için hazır olup olmadığının belirlenmesinde objektif karşılaştırma imkanı sağlar.

İzokinetik Ölçümün Dezavantajları
Pahalı bir yöntemdir ve laboratuvar koşullarında çalışılır.
Test sonuçlarını yorumlamak için cihazı tanıyan eğitimli personele ihtiyaç vardır.
Farklı eklem bölgeleri için aletin değişik pozisyonlara ayarlanması sırasında vakit kaybı yaşanır.
Kişinin gerçek performasını göstermemesi ölçümlerin doğru sonuç vermemesine neden olur.

İzokinetik Egzersizlerin Sporda Yeri ve Önemi
Spor bilimlerinde dinamik nöromuskuler performansın değerlendirilmesi ve sonuçlarının nicel olarak ortaya konması en önemli konulardan biridir.

Dinamik kas kontraksiyonu süresince ortaya konan performansın belirlenebilmesi için belli bir açısal hızda üretilen güç ve kuvvetin ölçümü gereklidir. Bu değerler izokinetik dinamometre ile sayısal olarak ortaya konmaktadır.

Spor yaralanmalarını engellemek için performans ve kas gücü değerlendirmesi yapılıp dengesizlik ve eşitsizliklerin ortadan kaldırılıması için antrenman programının başlangıcında mutlaka izokinetik test yapılmalıdır.

Spor yaralanmaları sonrası spora dönüşte defisit oranındaki düzelme izokinetik sistemle ölçülüp karşılaştırılmalıdır.

Kuvvet geliştirmede izokinetik egzersizler diğer egzersizlere göre daha üstündür. Bu nedenle sporcunun kuvvet gelişiminde oluşturulan antrenman programları izokinetik egzersizleri de içermelidir.

Özellikle eksantrik kontraksiyon kullanılarak yapılan direnç egzersizleri kuvvet gelişiminde tercih edilmelidir.

Konsantrik- Eksantrik Egzersizlerin Etkilerinin Karşılaştırılması
Eksantrik izokinetik egzersizler diğer kas kontraksiyon tiplerine göre kas hasarı oluşturmaya daha yatkındır.

Bu hasarın oluşma riskinin ortadan kaldırılması için de yine eksantrik egzersiz antrenmanları önerilmektedir.

Antrenmanda kullanılan egzersiz yükünden daha fazla ve daha uzun süreli eksantrik egzersiz kas hasarına yol açar.

Bu nedenle eksantrik egzersizin hem kuvvetlendirici hem koruyucu etkisinden yararlanmak için kişi mutlaka önceden eksantrik egzersizle tedrici antrene edilmelidir.

Eston ve ark.(1995) yoğun kullanıma bağlı kas ağrısını (CK birikimine bağlı) azaltmada da eksantrik egzersiz antrenmanlarının etkili olduğu bildirmişlerdir (7).

Eksantrik kas momenti tekrarlı diz ve dirsek fleksiyon-ekstansiyon konsantrik momentinden daha yüksektir.

Bir çalışmada eksantrik egzersizler yüksek açısal hızda kas hipertrofisi oluşturmada ve kas gücü geliştirmede konsantrik egzersizlerden daha etkili bulunmuştur. Ancak düşük açısal hızda konsantrik egzersiz, düşük açısal hızda eksantrik egzersizden daha etkili bulunmuştur (8).



Tekrarlı egzersizler sonrasında egzersize cevaben oluşan kas hasarı ve inflamasyon eksantrik egzersizde daha yoğun olmakta, ama bu etkiyi azaltmada da eksantrik egzersiz serileri uygulamak sonraki ölçümlerde daha etkili olmaktadır.

Farthing ve ark. (2003) araştırmalarında konsantrik egzersiz sonrası ağrı duyumunun eksantrik egzersize göre daha düşük düzeylerde olduğunu tesbit etmişlerdir (8).


İzokinetik Test Verisinin Yorumlanması
Bilateral Karşılaşılaştırma:
%10-15’i aşan farklar asimetri olarak kabul edilir.


UnilateralOranlar (Agonist/Antagonist Oranlar)


Konsentrik / Eksentrik Oranlar:

Aynı kasın konsentrik ve eksentrik kasılmaları karşılaştırılacak olursa eksentrik kasılmanın, konsentrik kasılmadan % 30 daha fazla olması beklenir.

Toplam Bacak veya Kol Kuvveti:
Toplam kinetik zincir ünitesi olarak bacak veya kol kuvvetinin tamamı da değerlendirilebilir.

DİKKAT! zayıf kaslara ait fonksiyon kaybı agonist diğer kaslar tarafından kompanse edilebildiğinden, ekstremite kuvvetinin bilateral karşılaştırmasında herhangi bir patoloji saptanmayabilir.

Endurans Oranları:
Kas yorgunluğu ve toparlanması

Tanımlayıcı Normal Verilerle Karşılaştırma:
Özgül nüfusa ait normal değerlerin kullanımı testlerde veya rehabilitasyon programlarında yol gösterici olabilir.

LİTERATÜRDE İZOKİNETİK TEST VE EGZERSİLER

İzokinetik egzersiz kavramı James Perrine tarafından geliştirilmiş ve bilimsel literatürde tanıtımı 1967 de Hislop ve Perrine (1) tarafından yapılmıştır. Daha sonra Thistle ve ark. tanımı genişleterek literatüre sunmuşlardır (2).

İzokinetik egzersizlerin ilk protokol uygulama çalışması 1969’da Moffroid ve ark. tarafından yapılmıştır (3).

İlk güvenilirlik çalışmaları;

1978’de Johnson ve Siegel tarafından diz ekstansiyonu üzerine (4).
1982’te Murray ve ark. tarafından Cybex dinamometre geçerlilik ve güvenilirliği üzerine (5),
1986’da Perrin tarafından izokinetik ölçümler üzerine (6) yapılmıştır.


1967-1980 yılları arasında 418 çalışma;

İzokinetik dinamometrelerde ölçülebilen parametrelerle ilgili tanımlayıcı çalışmalar,
Özellikle diz fleksiyon-ekstansiyon kas gücü geliştirme ve biyomekaniği üzerine karşılaştırmalı çalışmalar,
İzokinetik egzersizlerin makro-fizyolojik (antropometre, ağırlık, BMI…vb) etkileri üzerine çalışmalar,
İzotonik ve izometrik egzersiz programlarıyla karşılaştırma çalışmaları üzerinde yoğunlaşılmıştır.

1980-1990 yılları arasında 2690 çalışma;
Agonist-antagonist kas gücü oranları,
Serebral palsy, bazı kas hastalıkları (DMD), hemofili, SVO gibi spesifik hastalıklarda izokinetik egzersiz etkileri,
Kas hiprtrofisi üzerine etkileri,
Mikro-fizyolojik parametreler (myoglobin, glikoz, laktat, kan gazları vb.) üzerine etkileri,
Hız seçenekleri karılaştırmaları, tork, velocity kavramlarını kullanan ilk çalışmalar,
Konsantrik-eksantrik tipi izokinetik egzerizlerin güvenilirlik çalışmaları,
Bazı hastalıklarda maksimum egzersiz toleransı değerlendirme konuları incelenmiştir.

1990-2000 yılları arasında; 8170 çalışma
İlk derleme çalışmalar (klinikle kullanılabilirliği, rehabilitasyondaki yeri),
Kan basıncı, kalp atım hızı, kardiyorespiratuar stres, kardiyak output üzerine çalışmalar,
Egzersiz kaynaklı kas hasarı üzerine ilk çalışmalar (konsantrik- egsantrik karşılaştırmalı),
Eklem yüklenmesi üzerine etkisini inceleyen çalışmalar,
Maksimal-submaksimal egzersiz etkilerinin karşılaştırılması (O2 harcaması, pulmoner fonksiyonlar üzerine etkileri),
Patellofemoral ağrı,kas yorgunluğu üzerinde fazlaca çalışmalar yapılmıştır.

2000-2014 yılları arasında 19600 çalışma;

Kas ve kas gruplarına spesifik ölçümler,
Konsantrik-eksantrik egzersizlerin karşılaştırmalı kardiyovasküler etkileri ile ilgili çok sayıda çalışmalar,
Multipl skleroz, SVO gibi nörolojik hastalıklarda kas gücü ve yorgunluk üzerine etkileri ile ilgili araştırmalar,
Post-op vakalar üzerinde egzersiz protokollerinin etkileri ile ilgili çalışmalar,
Bazı hastalıklarda fonksiyonel kapasite ve ağrı üzerine etkisini inceleyen araştırmalar,
Rehabilitasyonda diğer tedavi protokolleri ile karşılaştırmaların yapıldığı çalışmalar,
Hastalıklarda kullanımını inceleyen derleme çalışmalar yapılmıştır.

İZOKİNETİK EGZERSİZLERİN BİLİME,EKONOMİYE VE SPORA KATKISI
ÖNERİLER
YAŞLILARDA VE ÇOCUKLARDA KULLANIMI
İzokinetik test ve egzersiz hekim tarafından tanısı konmuş endike hastaya uygulanabilir.
Yüksek açısal hızlarda test tercih edilmelidir.
Konsantrik egzersiz tercih edilmelidir.
Test öncesi 3 tekrarlı alıştırma seti uygulanmalıdır.
Yaşlılarda en az 30 saniye dinlenme aralığı bir sonraki teste başlamak için yeterlidir.

YAŞLILARDA;
ÇOCUKLARDA;
Kapalı kinetik halka egzersizleri antrenman amaçlı tercih edilmelidir.
Konsantrik egzersiz veya test tercih edilmelidir.
Test protokolü en az 3 tekrarlı bir set uygulanarak öğretilmeli görsel ve işitsel feedbackler kullanılmalıdır.

Manuel kas testi, manuel dinamometreler izokinetik sistem kullanılmaya başlamadan önce kas gücü ölçümünde kullanılmakta idi. İzokinetik sistemle birlikte bu ölçümler objektif karşılaştırmalı olarak yapılmaya başlanmıştır.

Sporcu rehabilitasyonu ve değerlendirilmesinde de amaca yönelik açı-hız seçenekleri mevcut olduğundan yaralanmalar sonrası daha güvenli toparlanma ve spora dönüş sürecine katkı sağlamaktadır. Bu süreçte yeni bir yaralanmayı engelleyebilecek doğru ve güvenilir test yapma imkanı sağlamaktadır.



Sporcunun kuvvet performansını değerlendirmede, spor bilimleriyle uğraşan araştırmacıların işini kolaylaştırmaktadır.
Ortopedik ve nörolojik birçok hastalığın rehabilitasyon sürecinde de harcanan süre ve enerjiden önemli oranda tasarruf sağlamakta hızlı bir süreç yürütülmesine katkı sunmaktadır.
Spor alanında kullanımı yaygınlaştırılmalıdır.
İzokinetik test mantığını ve yöntemini kavramış uzman personel yetiştirilmelidir.
Test sonuçlarının doğru okunup yorumlanmasını sağlamak için ölçümler teste uygun pozisyonda ve mümkünse bilateral karşılaştırmalı yapılmalıdır.
Test edilen kişinin gerçek performansını elde edebilmek için sözlü veya görsel uyaranlardan faydalanılmalıdır.
Bir tedavi veya uygulanacak protokol öncesi ve sonrası ölçümler kaydedilerek kıyaslanmalıdır.



TEŞEKKÜRLER
KISA TARİHÇE
Kısa Traihçe
İzokinetik egzersizlerin bilime,ekonomiye ve spora katkısı
İzokinetik güç kavramı ve ölçüm sistemi
İzokinetik ölçüm sistemine ait terimler
İzokinetik dinamometreyi oluşturan temel parçalar
İzometrik sistemlerde kas kasılma terimleri
İzokinetik test cihazıyla yapılan ölçümlerde kullanılan değişkenler
İzokinetik ölçümün avantaj-dezavantajları
İzokinetik aletlerin kullanım amaçları ve önemi
İzokinetik egzersizlerin sporda yeri ve önemi
Yaşlılarda ve çocuklarda kullanımı
Konsantrik-eksantrik egzersizlerin etkilerinin karşılaştırılması
İzokinetik test versinin yorumlanması
Literatürde izokinetik test ve egzersizler
Öneriler

Referanslar
1. Hislop HJ, Perrine JJ. The isokinetic concept of exercise. Phys Ther. 1967; 47(2): 114-7.
2. Thistle HG, Hislop HJ, Moffroid M, Lowman EW. Isokinetic contraction: a new concept of resistive exercise. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation. 1967; 48(6): 279-282.
3. Moffroid MT, Whipple R, Hofkosh J, et al: A study of isokinetic exercise. Phys Ther. 1969; 49:735-746,.
4. Johnson J, Siegel D. Reliability of an Isokinetic Movement of the Knee Extensors. Research Quarterly. American Alliance for Health, Physical Education and Recreation. 1978; 49(1).
5. Barbee J, Landis D: Reliability of cybex computer measures.Physical Therapy. 1984; 64(5): 737.
6. Perrin, D.H. Reliability of isokinetic measures. Athletic Training. 1986; 21, 319-321.
7. Eston R, Finney S, Baker S, Baltzopoulos V. Muscle tenderness and peak torque change after downhill running following a prior bout of eccentric exercise. J. Sports Sciences. 1995; 14: 291-299.
8. Farthing J.P., Chilibeck P.D. The effects of eccentric and concentric training at different velocities on muscle hypertrophy. European Journal of Applied Physiology. 2003; 89(6), 578-586.
9. Paddon-Jones D, Makii M, Jenkins D. The effects of a repeated bout of eccentric exercise on indices of muscle damage and delayed onset muscle soreness. Journal of Science and Medicine in Sport.2000; 3(1) :35-4.
Full transcript