Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Kryzys i upadek komunizmu w Europie

No description
by

Mateusz Zapora

on 7 April 2017

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Kryzys i upadek komunizmu w Europie

Konflikt afgański
ZSRR w latach 80.
1.25
1989-1991
Vol XCIII, No. 311
Kryzys wewnętrzny ZSRR
Kryzys i upadek komunizmu w Europie
Co przyczyniło się do kryzysu?
Nieodpowiedzialne eksperymenty gospodarcze m.in. odwracanie brzegu rzek czy stosowanie dużych ilości nawozów sztucznych, spowodowało katastrofy ekologiczne
Centralnie sterowana gospodarka oraz nieomal równe płace dla wszystkich pracowników skutkowały pogłębianiem się kryzysu ekonomicznego w państwie.
Powszechnym problemem stał się alkoholizm
Propaganda używała coraz to zmyślniejszych kłamstw by zatajać brutalną prawdę. Mimo widocznych niepowodzeń i powolnej klęski głoszono, że kraj odnosi liczne sukcesy ekonomiczne.
Obniżenie nakładów
na naukę przyczyniło się do spadku poziomu nauczania oraz zmniejszenia jakości opieki medycznej.
Pomimo zakrojonej na
szeroką skalę propagandy, społeczeństwo zaczęło tracić wiarę w komunizm i głoszone
przez niego ideały
Jesień ludów
Leonid Breżniew i Nikita Siergiejewicz Chruszczow
1978
1979
1989
25 grudnia 1979r.
lata 70
Obalenie monarchii, rządy sprawuje armia.
Przejęcie władzy przez komunistów
Wojska radzieckie wkroczyły na terytorium Afganistanu.
Władcą został komunista
Babrak Karmal

Wkrótce Stany Zjednoczone zaczęły wspierać finansowo i militarnie mudżahedinów, czyli bojowników islamskich.
Walki toczyły się do lutego 1989 r. kiedy to wojska sowieckie musiały się wycofać.
W wyniku późniejszych walk władzę w Afganistanie zdobyli radykalni muzułmanie.

Nur Mohammed Tarak
Wybuch powstania. Zamordowano dotychczasowego przywódcę Afganistanu Nura
Mohammada Tarakiego, a władzę przejął Hafizullah Amin
Hafizullah Amin
Katastrofa w Czarnobylu
Igrzyska olimpijskie w Moskwie
1980 rok
Z udziału w Olimpiadzie
w Moskwie wycofały się reprezentacje 63 państw. Niektóre państwa zrezygnowały z własnych barw narodowych i wystąpiły pod flagą olimpijską.
26 kwietnia 1986
W wyniku wybuchu reaktora skażeniu promieniotwórczemu uległ obszar o powierzchni 120 tys. km². Ponadto nad Europę wzbiła się chmura radioaktywnego pyłu. Informacja ta została początkowo utajniona przez władze ZSRR. Katastrofa w Czarnobylu pokazała, że partia manipulowała informacjami i nadal sprawowała niepodzielną władzę. Awaria ujawniła też prawdziwy stan kraju.
Rozpad ZSRR
Zjednoczenie Niemiec
12 września 1990 r.
W Moskwie podpisano traktat w sprawie Niemiec, który po 45 latach od zakończenia II wojny światowej ostatecznie regulował status tego państwa.
Ważne postacie
Konstantin Czernienko
Przejął kraj będący w słabej kondycji po rządach Leonida Breżniewa. Nie zdążył wprowadzić planowanych zmian.

Michaił
Gorbaczow
Przywódca KPZR. Walczył z opozycją, wzmocnił kampanię antyreligijną oraz rusyfikację. Rządził przez rok do śmierci w marcu 1985 r. kiedy to nowym sekretarzem generalnym został Michaił Gorbaczow.

Jego hasłami przewodnimi były pierestrojka (przebudowa), głasnost (jawność) i uskorienie (przyspieszenie). Przeprowadził on wymianę kadr państwowych na młodsze. W ramach głasnosti ludzie dowiedzieli się o nadużyciach
w warstwie rządzącej.

Państwa bloku wschodniego podpisały w 1975 r. akt końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie zobowiązującego do respektowania praw człowieka.
Na Węgrzech powołano komitety helsińskie monitorujące przypadki naruszania praw człowieka
W Polsce proces przemian zakończył się w czerwcu 1989 r. kiedy to zorganizowano wybory, w których wystartować mogła opozycja. Symbolem tych przemian była działalność NSZZ ,,Solidarność".
W Czechosłowacji nie zezwalano na działalność opozycji. Do zmian doprowadziły manifestacje rozpoczęte w listopadzie 1989 r. Po 10 dniach powołano nowy rząd a prezydentem został Vaclav Havel.

Obywatele NRD zaczęli masowo emigrować na Zachód.
18 października 1989 r. ze stanowiska ustąpił sekretarz generalny Erich Honecker.
9 listopada ogłoszono otwarcie granic. Nie dopracowano jednak szczegółów, przez co tysiące ludzi ruszyło niszczyć mur berliński. Zdezorientowani strażnicy nie otrzymali wytycznych, przez co zezwolili na usunięcie muru.
W październiku 1990 r. wszedł traktat jednoczący NRD z RFN.

Rok 1989 przyniósł Europie i Światu downo
wyczekiwane zmiany. Strefa wpływów ZSRR, odgrodzona od reszty świata żelazną
kurtyną zaczęła się nagle rozpadać.
Negocjacje prowadzono wiosną 1989 roku znane jako Rozmowy przy Okrągłym Stole. Ustalono tam m.in. termin pierwszych częściowo wolnych wyborów na 4 czerwca tego roku. W ich wyniku totalną klęskę poniosła Polska Zjednoczona Partia Robotnicza i jej satelickie stronnictwa (SD i ZSL), a praktycznie wszystkie dostępne w wyniku częściowo tylko wolnej ordynacji wyborczej miejsca w Sejmie i Senacie uzyskał związany z Lechem Wałęsą Komitet Obywatelski "Solidarność". Po kilku miesiącach nieudanych prób skonstruowania rządu w oparciu o PZPR przez powołanych przez prezydenta Jaruzelskiego premierów, w sierpniu 1989 pierwszym premierem w tzw. demoludach, niezwiązanym z rządzącą do tej pory partią komunistyczną – PZPR – został Tadeusz Mazowiecki, i to on powołał pierwszy rząd w powojennej Polsce, w skład którego weszli działacze opozycji antykomunistycznej
POLSKA
16 czerwca odbył się powtórny pogrzeb Imre Nagya,bohatera rewolucji węgierskiej z 1956 r.Hołd złożyli mu również członkowie partii komunistycznej.Był to konieczny warunek do tego, by rozpocząć dialog ze społeczeństwem i opozycją.Tuż przed pogrzebem, dnia 13 czerwca rozpoczęły się obrady węgierskiego Okrągłego Stołu.
WĘGRY
Bunt w kierownictwie partii komunistycznej zaczął się od ministra spraw zagranicznych Petyra Mładenowa, który odmówił podpisania oświadczenia o mieszaniu się USA w sprawy wewnętrzne Bułgarii
7 grudnia 1989 r. powstał Związek Sił Demokratycznych (ZSD) jako koalicja dziesięciu ugrupowań opozycyjnych. Na czele Krajowej Rady Koordynacyjnej ZSD stanął Żeliu Żelew. W połowie stycznia 1990 r. parlament dokonał zmian w konstytucji, znosząc zapis o kierowniczej roli partii, a wkrótce potem rozpoczęły się rozmowy bułgarskiego „okrągłego stołu"
BUŁGARIA
Igrzyska w Los Angeles stały się dla "bloku wschodniego" okazją do rewanżu za bojkot moskiewskiej olimpiady ze strony państw zachodnich. ZSRR i 14 państw socjalistycznych (poza Rumunią) powstrzymały się od wysłania swych ekip do "Miasta Aniołów". Oficjalnym, zadeklarowanym powodem tej absencji była obawa o bezpieczeństwo sportowców w "mieście bezprawia" i smog...
Bojkotujące kraje zorganizowały swoją własną imprezę - Igrzyska Przyjaźni. Z innych powodów nie wzięły udziału w igrzyskach Iran, uznający USA za "wielkiego szatana" i Libia, przez USA określana "matecznikiem terroryzmu".
Igrzyska olimpijskie w Los Angeles
1984 rok
W Czechosłowacji wyłoniono w wyniku "aksamitnej rewolucji" niezależny rząd.
CZECHOSŁOWACJA
NRD
Październik 1989: Demonstracje w Berlinie, Dreźnie, Lipsku na rzecz demokratyzacji NRD i zjednoczenia z RFN.Setki obywateli NRD codziennie uciekały do sąsiedniej RFN, przez sąsiednią Czechosłowację, przez Węgry do Austrii, a nawet przez Polskę - legalnie i nielegalnie (poprzez Nysę) do Warszawy, gdzie otrzymywali pomoc w Ambasadzie RFN oraz od Obywatelskiego Koła Parlamentarnego (OKP) Wkrótce potem podział Niemiec na NRD i RFN – za zgodą czterech państw, pomiędzy które podzielono po wojnie strefy okupacyjne Niemiec wyrażoną na konferencji "dwa plus cztery" 12 stycznia 1990 – przestał obowiązywać i 3 października 1990 dokonało się zjednoczenie Niemiec.
RUMUNIA
W Rumunii obalono dyktaturę Nicolae Ceauşescu, a samego satrapę wraz z żoną – po krótkim i dalekim od legalności "procesie sądowym" – skazano na śmierć i niezwłocznie rozstrzelano
ZSRR
Marzec 1990 prezydentem ZSRR zostaje Michaił Gorbaczow
· Czerwiec 1991 Borys Jelcyn prezydentem Federacji Rosyjskiej
· 28 czerwca 1991 – rozwiązanie RWPG
· Konflikty między Gorbaczowem a Borysem Jelcynem
· 1 lipca 1991 – rozwiązanie Układu Warszawskiego
· 19-21 sierpnia 1991 „pucz moskiewski” dokonany przez współpracowników Gorbaczowa ( G. Janajew – wiceprezydent ZSRR, W. Pawłow – premier)
- Gorbaczow internowany
- Republiki do tej pory niezależne, ale pozostające w federacji ogłosiły niepodległość - 29 sierpnia zawieszenie działalności KPZR
- 25 grudnia 1991 – oficjalne rozwiązanie ZSRR
Rozpad Związku Radzieckiego – proces trwający w latach 1988-1991, podczas którego wszystkie republiki związkowe uzyskały autonomię w obrębie państwa radzieckiego, a następnie oderwały się od ZSRR i stały się niepodległymi państwami. W ten sposób Związek Radziecki zniknął z mapy świata, a za datę jego upadku oficjalnie uważa się 26 grudnia 1991 roku.
Leonid Iljicz Breżniew (ros. Леонид Ильич Брежнев; ur. 19 grudnia 1906/1 stycznia 1907 w Kamienskoje, zm. 10 listopada 1982 w Moskwie) – działacz Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego i polityk ZSRR.W 1964 roku stanął na czele pałacowego przewrotu, w wyniku którego Chruszczow został odsunięty od władzy. Funkcję tę pełnił do śmierci w 1982 roku. Współspiskowcy stanęli na czele rządu (Aleksiej Kosygin), dyplomacji (Andriej Gromyko) i ideologii (Michaił Susłow). W polityce wewnętrznej jego rządy charakteryzowało zatrzymanie destalinizacji, rezygnacja z eksperymentów gospodarczych i ustrojowych ery Chruszczowa, walka z antykomunistycznymi dysydentami z użyciem wszystkich środków (rygorystyczna cenzura, powszechna inwigilacja, skrytobójstwa, szpitale psychiatryczne dla opozycjonistów), ukrywanie niepowodzeń i narastających trudności poprzez propagandę. Ideologowie ZSRR nazywali państwo Breżniewa takimi określeniami jak „rozwinięte społeczeństwo socjalistyczne” czy „realny socjalizm”. Później zaczęto je określać mianem „epoka zastoju”.
Nikita Siergiejewicz Chruszczow (ros. Ники́та Серге́евич Хрущёв, ukr. Микита Сергійович Хрущов; ur. 3 kwietnia?/15 kwietnia 1894 w Kalinówce, zm. 11 września 1971 w Moskwie) – radziecki polityk, działacz partyjny i państwowy, I sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) w latach 1953-1964 i premier ZSRR w latach 1958-1964. Jako członek Rady Wojennej Kijowskiego Specjalnego Okręgu Wojskowego brał udział w planowaniu „wyzwalania Zachodniej Ukrainy” w czasie radzieckiego ataku na Polskę 17 września 1939, następnie jako szef partii na Ukrainie kierował jej sowietyzacją (w tym wywózkami Polaków). W latach 1941-1945 był również członkiem rad wojennych wielu frontów.
W 1949 roku ponownie został pierwszym sekretarzem komitetu moskiewskiego partii, a także sekretarzem KC. Chruszczow, jako typowy przedstawiciel stalinowskich kadr nigdy nie sprzeciwiał się terrorowi zarządzanemu przez Stalina.
Jurij Andropow
Joanna Szczepkowska ogłasza koniec PRL
Full transcript