Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Удамшил ба хувьсал

No description
by

11yo angi

on 7 January 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Удамшил ба хувьсал

Мутацийн ангилал
Мутацийг үүсэх шалтгаанаар нь зөнгөөрөө үүсэх нөлөөлөлөөр үүсэх мутаци гэж ялгадаг.
Гадны ямар нэгэн үйлчлэлийн улмаас эсвэл зориудаар үүсгэх мутацийг нөлөөллөөр үүсэх мутаци гэнэ.
Мутацийн ангилал
Гадны ямар нэгэн үйлчлэлгүйгээр бие махбодийн физиологийн хэвийн нөхцөлд үүсэх мутацийг зөнгөөрөө үүсэх мутаци гэнэ. Бодисын солилцооны удамших эмгэгүүд голдуу ийм маягаар үүсдэг.

Conclusion
Байгалийн нэг популяцид буюу нэг зүйлд хамаарах бүлэг амьтан, ургамал өөр хоорондоо ялгаатай байдаг бөгөөд энэ ялгаат байдлыг хувьсал гэнэ.
Удамшлын шинж тухайн биеийн амьдарч хөгжих орчныхоо нөхцлөөс хамаарч тодорхой хэмжээнд хэлбэлзэн өөрчлөгдөх чадвартай.
Үүнийг генотипийн урвалын норм гэнэ.
Удамшлыг удамшдаг ба удамшдаггүй хувьсал гэж ангилна.
Бие махбодийн генотип өөрчлөгдөхгүй хувьсах үзэгдлийг үл удамших буюу модификаци хувьсал гэнэ.
Модификаци хувьсал нь үргэлжид хувьсан өөрчлөгдөж байдаг гадаад орчны нөлөөнд дасан зохицоход чиглэгдсэн байдаг
Геномын мутаци
хромосомын тооны өөрчлөлтөөр үүсэх мутацийг геномын мутаци гэнэ.
Хромосомын үл салалтын улмаас гомолог хромосомууд цугтаа нэг эс рүү орох
Анафазын үед нэг юмуу хэдэн хромосом хоцорч улмаар шинэ эс үүсэх эсдээ очиж чадахгүй үлдэх.
Делец: бүтэн ген эсвэл генийн тодорхой нэг хэсэг тасарч алга болох.
Дупликац: хромосомын тодорхой нэг хэсэг хоёрчлогдох.
Транслокац: хромосомын тодорхой нэг хэсэг тасраад өөр газар байрлах.
Инверс: хромосомын нэг хэсэг тасраад 1800 эргээд буцаж залгагдах.
Инсерц: генийн хооронд ямар нэг хэсэг чихэж орох.
Гадны ямар нэгэн үйлчлэлгүйгээр бие махбодийн физиологийн хэвийн нөхцөлд үүсэх мутацийг зөнгөөрөө үүсэх мутаци гэнэ. Бодисын солилцооны удамших эмгэгүүд голдуу ийм маягаар үүсдэг.
Аль эст мутаци үүсэж байгаагаар нь бэлгийн ба биеийн эсийн мутаци гэнэ ангилна.
Биеийн эсийн мутаци нь нэгэн биеийн хөгжлийн тодорхой шатанд үүсэж митоз хуваагдлаар өсөж олшрох боловч биеийн бүх эсийг нэлд нь хамрахгүй тухайн эд эрхтний хэсэг эсийг хамарсан шинжтэй байдаг. Иймээс энэ мутаци нь дараа үедээ удамшдаггүй.
Динамик буюу экспансив мутаци: нэг үеэс дараагийн үед шилжих тусам тодорхой нэг дараалал уртсаж байх.
Микроделеци: 1-2 нуклеотид тасарч алга болох.
Кодын хүрээний шилжилт: аль нэг нуклеотид алдагдах эсвэл нэмэгдсэнээс кодын бүтцэд өөрчлөлт орж өөр амин хүчил, улмаар буруу уураг үүсэх.

Физикийн мутагенд цацраг туяа, цахилгаан соронзон орон, температурын нөлөөг хамааруулна.
Химийн мутагенүүдэд байгалийн органик ба органик бус нэгдлүүд, байгалийн нэгдлүүдийг боловсруулах үйлдвэрийн бүтээгдэхүүнүүд, урьд өмнө байгальд байгаагүй нийлэг бодисууд , эмийн зүйлс


Удамшил ба хувьсал
Генийн бүтэц өөрчлөгдөхгүй боловч хромосом ба генүүдийн шинэ найрал хоршлоор үүсэх өөрчлөлтийг комбинатив буюу сэлгээн хувьсал гэнэ. Үүний үр дүнд олон генүүд гетерозигот байдалд шилжиж бие махбодийн янз бүрийн уураг өсөн нэмэгдэж улмаар хувьсан өөрчлөгдөх гадаад орчны нөхцөлд дасан зохицох чадвар сайжирдаг.
Гадаад ба дотоод орчны нөлөөгөөр генетикийн материалд гарах гэнэтийн өөрчлөлтийг мутаци гэнэ. Мутаци үүсэх явцыг мутагенез, үүсгэж байгаа хүчин зүйлийг мутаген гэнэ. Мутагенийг экзомутаген (гадаад орчны нөлөө) ба (уг биеийн бодисын солилцооны бүтээгдэхүүн) гэж ангилна. Мөн физикийн, химийн, биологийн мутаген гэж ангилна.
Харин бэлгийн эсийн мутаци удамшдаг. Мутаци үүссэн бэлгийн эсээр үр тогтоход мутант эвсэл үр үүсэх бөгөөд түүнээс эх авч бий болох бүх эд эрхтний эс мөн тэр мутацийг агуулж агуулж байдаг.
Мутацийн ангилал
Мутацийг генотипын өөрчлөлтийг харгалзан удамшлын бүтцийг ямар түвшинд үүсэж байгаагаар геномын, хромосомын, генийн мутаци гэж ангилна.
Генийн мутаци: генийн бүтцийн өөрчлөлттэй холбоотой бөгөөд энэ өөрчлөлтийн улмаас бүтцийн болоод үйл ажиллагааны генийн эмгэг үүсдэг. Генийн мутацийг трансгенеци гэнэ.
Энэ нь хромосомын бүтцэд гарах өөрчлөлт юм.
Хромосомын аль нэг хэсэг тасарч гээгдэхийг делеци
Хромосомын тодорхой хэсэг хоёр болж олшрохыг дупликаци
Хромосомын мутаци
Хромосомын аль нэг хэсэг байрандаа 180 эргэж байрласанаас генүүдийн байршил дараалал алдагдахыг инверси
Нэг хромосомын тодорхой хэсэг тасраад өөр хромосомд шилжин байрлахыг транслокаци гэнэ.

11ё анги
Б.Дамбадаржаа
11ё анги
Б.Дамбадаржаа
Full transcript