Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

İş Sağlığı ve İş Güvenliği Temel Eğitimi

No description
by

ilyas öğretmek

on 14 October 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of İş Sağlığı ve İş Güvenliği Temel Eğitimi

İş Sağlığı ve Güvenliği Temel Eğitimi

İş sağlığı ve Güvenliği

İş sağlığı ve güvenliği; işin yapılması sırasında işyerindeki fiziki çevre şartları sebebiyle işçilerin maruz kaldıkları sağlık sorunları ve mesleki risklerin ortadan kaldırılması veya azaltılması ile ilgilenen bilim dalıdır. Bir kuruluşun gerçekleştirdiği faaliyetlerden etkilenen tüm insanların (çalışanların, geçici işçilerin, alt yüklenici çalışanlarının, ziyaretçilerin, müşterilerin ve işyerindeki herhangi bir kişinin) sağlığına ve güvenliğine etki eden faktörleri ve koşulları inceleyen bilim dalı olarak tanımlanmaktadır.
İş Kazalarının Analizi
Uluslararası Çalışma Örgütü ya da ILO (International Labour Organisation) verilerine göre;
Her
15
saniyede bir işçi hayatını kaybediyor.
Her
15
saniyede bir
160
iş kazası meydana geliyor.
Hergün
6300
insan iş kazası ya da meslek hastalığından ötürü hayatını kaybediyor. Bu da yılda
2.3
milyondan daha fazla insan demek!!!

İş Kazası Nedir?
Peki Ülkemizdeki Durum Nedir?
Türkiye

İş kazası ve mesl
ek hastalığı
sıralamasında Avrupa'da

1.
Dünya da ise
3
. sırada
yer alıyor.
Ülkemizde her
6
dakikada bir iş kazası olmakta her
6
saatte bir ise bir işçi hayatını kaybetmektedir.
İnsan Kaynaklı Nedenler
Makine Kaynaklı Nedenler
Psikolojik nedenler (unutkanlık, sıkıntı, üzüntü, keder v.s.)
Fiziksel nedenler (yorgunluk, uykusuzuluk, hastalık, alkol v.s.)
İşyeri nedenleri (insan ilişkileri, takım çalışması, iletişim v.s.)
Hatalı makina ve ekipman yerleşimi,
Eksik veya kusurlu koruyucular,
Yetersiz standardizasyon,
Yetersiz kontrol ve bakım,
Yetersiz mühendislik hizmetleri v.b
Ortam ve Çevreden Kaynaklanan Nedenler
Yetersiz çalışma bilgisi,
Uygun olmayan çalışma metodu,
Uygun olmayan çalışma yeri ve ortamı v.s
Yönetimden Kaynaklanan Nedenler
Yetersiz yönetim organizasyonu,
Tamamlanmamış kurallar ve talimatlar,
Yetersiz güvenlik yönetim planı,
Eğitim ve öğretim yetersizliği,
Uygun olmayan nezaret, yönetim ve rehberlik,
Uygun olmayan personel istihdamı,
Yetersiz sağlık kontrolleri v.s.
İş kazası; 5510 sayılı SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU 13üncü maddesinde yer alan iş kazası tanımında aşağı
daki hal
ve durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır:
Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısiyle, Sigortalının, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında
İş Güvenliğinin Amaçları Nedir?
İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir ortam temin etmek,
İş kazalarını ve meslek hastalıklarını azaltmak,
Çalışanları, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,
Çalışanlara, karşı karşıya bulundukları mesleki riskleri ve bu risklere karşı alınması gerekli tedbirleri öğretmek,
İş Sağlığı ve Güvenliği bilincini oluşturarak uygun davranış kazandırmak

İş güvenliğinin önemi
Dünyada ve Türkiye’de meydana gelen hızlı sanayileşme ve teknolojik gelişmeler ile doğru orantılı olarak özellikle iş yerlerinde çalışan kişilerin güvenliği ile ilgili bazı sorunlar da açığa çıkmıştır. Bu sebeple bir takım önlemleri önceden alarak iş yerlerini güvenli hale getirmek gerekmekte olduğundan iş güvenliği oldukça önem kazanmıştır.
Kanunî Dayanak:
İşçileri iş kazaları ve meslek hastalıklarından korumaya yönelik önlemleri almak ve onları bu konuda bilgilendirmek, İş Sağlığı ve Güvenliğinin temelini oluşturmaktadır. 4857 Sayılı İş Kanunu’nun Beşinci Bölüm’ü (m.77-89) İş Sağlığı ve Güvenliği’ne ayrılmıştır.
İş Kazalarının Nedenleri
İş Kazaları – Meslek Hastalığı
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 14üncü maddesinde “Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük
halleridir” şeklinde tanımlanmaktadır.
Meslek Hastalığı
Tehlike-Risk-Ramak Kala Kavramları
Tehlike:
İnsanların yaralanması veya sağlığının bozulması veya bunların birlikte gerçekleşmesine sebep olabilecek kaynak, durum veya işlem.
Risk:
Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimali. Tehlikenin bir fonksiyonudur
Ramak Kala:
Bir şeyin olmasına çok az kalma. Ciddi bir kazanın neredeyse gerçekleşecek olması. İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olay. Olayazma, kıl payı kaldı
%88 Tehlikeli Hareket
%10 Tehlikeli Durum
%2 Sebebi Bilinmeyen
İŞ KAZALARI NEDENLERİ (% ORANLARI)
Bird'ün kaza piramidine göre bir iş
yerinde her 600 ramak kala olaya
karşı 11 kaza gerçekleşmektedir.
Biyolojik Etmenler (Bakteri, Mantar, Virüs)
Fiziksel Etmenler
(Termal konfor, Aydınlatma, Gürültü, Titreşim)
Psiko-Sosyal (Stres,Mobbing vb)
Ergonomik
(İş yeri tasarımı, bedensel uyum)
Kimyasal Etmenler
(Gaz, Buhar, Katı-5 mikrondan küçük toz partiküller, Sıvı) Aşırı doz zehir etkisi yapar.
İSG ETMENLERİ
RİSK DEĞERLENDİRMESİ
Risk değerlendirmesi, bir kurumda İSG ile ilgili tehlikelerin belirlenmesi,kimlerin nasıl zarar görebileceğine karar verilmesi, risklerin analiz edilmesi, alınacak önlemlere karar verilmesi, bu önlemlerin uygulanması ile tehlikeler, riskler ve önlemlerin sürekli izlenerek gerekliyse değiştirilmesini içine alan bir süreçler bütünüdür
Risk=OlasılıkxŞiddet
Genel kabul gören tanım riskin olasılık
ve şiddet değerlerinin bir çarpımı olarak
ele alınmasıdır.
Risk kontrol hiyerarşisi;
Risklerin Azaltılması ya da
Ortadan Kaldırılması için alınacak
önlemler dizisi
Tehlikeleri ortadan kaldırmak,
Ortadan kaldırılamayan tehlikeleri değerlendirmelere tabi tutmak,
Tehlikeler ile kaynağında mücadele etmek,
İşleri kişilere uygun hale getirme, özellikle işyeri tasarımında, iş makinası, çalışma ve üretim yöntemi seçimlerinde, üretim temposunun sağlığa etkilerini düşünmek ve monotonluğunu azaltmak,
Teknik gelişmeleri adapte etmek,
Tehlikelerin yerine tehlikesizleri veya daha az tehlikelileri ikame etmek,
Çalışma ortamına ilişkin bütün şartları, teknolojiyi, iş organizasyonunu, çalışma şartlarını ve sosyal ilişkileri bir arada değerlendirerek birbirini destekler mahiyette tedbirler politikası geliştirmek,
Toplu korunma önlemlerine kişisel korunma önlemlerinden daha çok öncelik vermek,
İşçilere uygun talimatları vermek.
TEŞEKKÜRLER
KAYMA, TAKILMA VE BENZERİ NEDENLERLE DÜŞME
YÜKSEKTEN DÜŞME
ELLE TAŞIMA İŞLERİ
DEVRİLME VE DÜŞME
HİJYEN-TEMİZLİK VE KULLANILAN KİMYASAL MADDELER
YANGIN VE PATLAMA
ELEKTRİK
AYDINLATMA
EKRANLI ARAÇLARDA ÇALIŞMA
ÇALIŞMA ORTAMININ İKLİMİ
YETERSİZ EĞİTİM-BİLGİLENDİRME
ÖNLEM ÖRNEKLERİ
Ekranlı çalışmaya uygun mobilya kullanın,
Ekranı ışık kaynaklarına göre uygun yerleştirin,
Camlara gerektiği yerde perde veya ışık engeli uyarlayın,
İşinize uygun program kullanın,
Ekranda çalışmaya dinlenme veya başka işle uğraşmak için ara verin.
TEHLİKE ÖRNEKLERİ
Lambadan, parlak yüzeylerden gelen ışığın ekranda yansıması,
Uygun olmayan büro eşyaları,
Ekran rengi, karakter büyüklüğü gibi ayarlaması mümkün olmayan parametreler,
Programı kullanma hatası: yetersiz eğitim, oturmanın ergonomik olmaması, sürekli hata yapma
EKRANLI ARAÇLARDA ÇALIŞMALAR
ÖNLEM ÖRNEKLERİ
İş akışını düzenleyerek elle taşımayı kaldırın veya en aza indirin
Mekanik taşıma aletleri kullanın
Yükü kolayca tutulur hale getirin: Örneğin sap, tutamak, vs.
Çalışanları uygun taşıma şekli için eğitin
Gerekli kişisel korunma cihazları kullandırın:
eldiven, vs.
ELLE TAŞIMA İŞLERİ
TEHLİKE ÖRNEKLERİ
Yüksek ağırlıkta yük taşımak
Tekrarlanan ve hızlı bir şekilde yük taşımak
Taşıması zor yük çok büyük, sıcak, tutulması zor..
Taşımayı yanlış yapmak: iki büklüm olmak, ya da aşırı uzanmak
ÖNLEM ÖRNEKLERİ
Çalışanlarınızı iyi tanıyın,
Yeni işe alınanları, geçici olanları tesisin güvenlik kuralları ve çalışacağı yerin özellikleri hakkında eğitin,
Çalışanlarda yer değiştiren olursa yeni işi için güvenlik kuralları hakkında eğitin,
Çalışanların güvenlik konularındaki endişelerini, görüşlerini anlatabilecekleri ortam yaratın ve değerlendirin,
Yeterli sayıda ilk yardım ve kurtarıcı eğiterek kaza sonuçlarını asgariye indirmeye çalışın.
TEHLİKE ÖRNEKLERİ
Çalışanların, tesisin güvenlik talimatları, güvenli çalışma kuralları ve önlem kurallarını anlayacak düzeyde eğitim temeli olmaması,
Çalışanların yaptıkları işe göre yetersiz eğitim almaları,
Kaza halinde kazazedeye ilk yardımı yapacak eğitimli personelin olmaması,
YETERSİZ EĞİTİM-BİLGİLENDİRME
ÖNLEM ÖRNEKLERİ
Çalışanların fiziksel faaliyetlerine uygun ve mümkünse çalışanlarca ayarlanabilen ısıtma sistemi uygulayın,
Çalışma ortamının hava akımı ve nemini düzenleyebilecek sistem oluşturun,
TEHLİKE ÖRNEKLERİ
Uygun olmayan sıcaklık.
Örneğin büro, mağaza çalışmaları fiziki çalışmalardan daha yüksek sıcaklık gerektirir.
Kötü hava şartlarına maruz kalma, hava cereyanında kalma gibi.
Sıcak ortam: Sıcak malzemelerin yanında kalmak, güneş ışınına maruz kalmak
ÇALIŞMA ORTAMININ İKLİMİ
ÖNLEM ÖRNEKLERİ
Elektrik tesisatınızı, ehliyetli kişilere, uygun ekipmanla ve standartlara göre yaptırın,
Elektrik tesisatınızı periyodik olarak kontrol ettirin,
Çalışanları eğitin, elektriğin tehlikelerine karşı uyarın,
Gerekli kişisel korunma cihazlarını kullandırın.
TEHLİKE ÖRNEKLERİ
Çalışanların temas edebileceği açık devreler: Kapağı açık elektrik panosu veya havai elektrik hattı,
Arızalı materyal: Toprak hattı olmayan devreler, arızalı uzatmalar, kırık prizler, fişler,
Bakım sırasında elektrik devresinin kesilmemesi,
ELEKTRİK
ÖNLEM ÖRNEKLERİ
Farklı seviyeleri yok edin.
Gerekli emniyet tedbirleri alındı mı?
Örneğin merdiven korkulukları,
Çalışanları bu konuda eğitin
Gerekli kişisel korunma cihazlarını kullandırın
TEHLİKE ÖRNEKLERİ
Seviye farkı gösteren alanlar: Merdiven, çukur, set
Yüksek seviyelere ulaşma: Dolap, raf, üst üste konulmuş ambalajlar, sandıklar, koliler ...
Hareketli alet kullanma: Merdiven, iskele..
YÜKSEKTEN DÜŞME
ÖNLEM ÖRNEKLERİ
Çalışanların dolaşacağı alanları düzenleyin
Tehlikeli alanları düzeltin: kaymaz yüzeyler, düzgün yüzeyler, geçişlerin genişletilmesi
Yüzeylerin bakımını yapın: Düzenli temizlik, dökülenlerin derhal temizlenmesi,
Geçişlerin açık ve düzenli tutulması
TEHLİKE ÖRNEKLERİ
Kaygan yüzeyler :
Düzensiz yüzeyler, basamak, delik, yarık vs.
Dar geçişler,
Geçişlere konmuş atıklar, borular, sandıklar, koliler vs.
KAYMA, TAKILMA ve BENZERİ NEDENLERLE DÜŞME
ÖNLEM ÖRNEKLERİ
Çalışmaya uygun aydınlatma yapın,
Çalışanın kendine göre uygun ayarları yapmasına izin verin,
Yeterli bir doğal aydınlatmayı sağlayın,
Aydınlatma sisteminde düzenli bir bakım programı uygulayın: pencere camlarının temizliği, lambaların temizliği, bozuk lambaların değişmesi..
Acil durum lambaları yerleştirin.
TEHLİKE ÖRNEKLERİ
Çalışmaya uygun olmayan yetersiz aydınlatma,
Gözleri kamaştıran aydınlatma veya güneş ışınları,
Yetersiz veya aydınlatılmamış geçiş alanları.
AYDINLATMA
ÖNLEM ÖRNEKLERİ
Depolamayı organize edin: ayrılmış bölüm, ambalajların şekillerine uygun depolama, aralarında yeterli geçiş mesafeleri,v.s.
Ambalajın özelliğine göre yüksekliği sınırlayın
Düşmeye veya devrilmeye karşı koruyucu önlemler alın
Gerekli kişisel korunma cihazlarını kullandırın
TEHLİKE ÖRNEKLERİ
Yüksek seviyede yüklenmiş riskler: Örneğin raflarda, dolap üstlerinde,
Üst üste istiflenmiş yüksek seviyedeki yükler:
Farklı yükseklikte veya katlar arasında yapılan çalışmalar: Örneğin işletmede yüksekten yere, v.s.
DEVRİLME VE DÜŞME
ÖNLEM ÖRNEKLERİ
Tehlikeli maddeyi daha az tehlikeli bir madde ile değiştirin,
Tutuşturma kaynaklarını önleyin: sigara içmeyin, kaynak yapmayın, elektriğe dikkat edin,
Önleyici tesis oluşturun : ayrı depolama alanı, yangın önleme duvarları,..
Yangın algılama sistemleri yerleştirin,
Söndürme ve alarm sistemleri yerleştirin,
Acil durum müdahale ve tahliye planları oluşturun.
TEHLİKE ÖRNEKLERİ
Aşağıda şekli verilen semboller gibi etiket taşıyan maddelerin, doğal gazın, LPG’nin kullanılması
Patlayıcı ortam yaratılması: LPG, Doğalgaz, alevlenir maddelerin hava ile karışımı
Birbiriyle uyumsuz maddelerin bir arada veya yakında depolanması
YANGIN VE PATLAMA
ÖNLEM ÖRNEKLERİ
Yeterli sayıda tuvalet, lavabo ve giysi dolabı bulundurun,
Sağlık ve hijyenle ilgili araçların her zaman temiz olmasına özen gösterin,
Tehlikeli maddeyi tehlikesiz bir madde ile değiştirin,
Kullanılan miktarı sınırlayın,
Atıkların toplanmasını, depolanmasını ve bertaraf edilmesini organize edin,
Çalışanları bu maddelerin kullanımı, Güvenlik Bilgi Formu, önlemler v.s. hakkında eğitin,
TELİKE ÖRNEKLERİ
Çalışanların vücut hijyeni için gerekli şartların noksanlığı,
Aşağıda şekli verilen semboller gibi etiket taşıyan maddelerin kullanılması
Gaz, buhar yayılması,
Mikro organizmaların varlığı : mikrop bakteri, virüs, mantar v.s.
HİJYEN-TEMİZLİK VE KULLANILAN KİMYASAL MADDELER
DOMİNO KAVRAMI
Bu kuramı geliştiren W. H. Heinrich (1931)’e göre kazaların oluşmasına;
%88 oranında kişilerin güvensiz davranışlar,
%10 oranında güvensiz çalışma
neden olur.
Domino taşlarının birbirini devirmesi gibi biçimde, her
basam
ağın bir sonrakini harekete geçirdiği 5 aşamalı olaylar
zinciri
bu kuramın temelini oluşturur. Olaylar zinciri aşağıdaki biçimde tanımlanır:

1- Tabiat şartları karşısında İnsan bedeni zayıftır. Sınırları bellidir.
İnsanın tabiat şartları karşısında fiziki-bedeni kapasitesi belirlidir,
SÜPERMEN
değildir. Doğa üstü güçleri yoktur.

Eğer süper güçlerimiz olsaydı kazalar olmazdı. İnsan fiziksel kapasitesinin ötesine geçemez. İnsan bedeni kazanın başlangıcındaki ilk halkadır. Kaza zincirinin ilk halkasıdır.

2- İnsanlar
kişisel
hatalara neden olabilir. Kişisel kusurlar her an ortaya çıkabilir.
Dikkatsizlik, asabiyet, dalgınlık, önemsemezlik, laubalilik, pervasızlık ve ihmal gibi kişisel kusurlar kazaların ikinci temel sebebidir.
Bu kusurlar İnsan zayıflığının kişisel boyutu olup, şahsın yanlış ya da gereksiz hareket yapmasına neden olur. İnsanların bu kusurları eğitim ve disiplinle kısmen önlenirse de iş güvenliği bilimi kişisel kusurların psiko-sosyal ve çevresel etkiler nedeni ile de ne zaman ortaya çıkacağı bilinmeyeceği için bu konuda insanı kusurlu bir varlık olarak kabul eder. Kişisel davranışsal kusurlar kazalara sebep olan zincirin ikinci halkasıdır
3-Tehlikeli Hareket-Tehlikeli Durum :
İnsanın şahsi kusurlarının bir kazaya sebep olması için
TEHLİKELİ ŞEKİLDE HAREKET
etmesi gerekir. Ancak yalnız başına tehlikeli harekette bir kazaya sebep olmaz.
Kazanın meydana gelmesi için birde TEHLİKELİ DURUMUN bulunması şarttır. Kaza ancak bu 2 hususun aynı anda üst üste gelmesi hallerinde oluşur.
Tehlikeli Davranış x Tehlikeli Durum = Kaza

4 - Kaza Olayı :

Yukarıda belirtilen 3 unsurun arka arkaya gelmesi de önceden planlanmayan ve bilinmeyen, zarar vermesi muhtemel bir olayın meydana gelmesi için kafi değildir.
Kazanın bütün unsurları ile gerçekleşmesi, yaralanma veya ölüm meydana gelmesi
KAZA OLAYI
ile oluşur. Kaza oluşmazsa
RAMAK KALA
oluşmuştur.
KAZA OLAYI
kaza zincirinin 4.ncü halkasını teşkil eder.


5-Yaralanma / Ölüm (Zarar veya Hasar) :
Bir kaza olayının KAZA tanımındaki durumuna gelmesi için
YARALANMA/ÖLÜM
(ZARAR VEYA HASAR) safhasının da bulunması gereklidir.
YARALANMA durumu kaza zincirinin son halkasıdır.

ZİNCİRİN EN ZAYIF HALKASI

TEHLİKELİ HAREKET VE TEHLİKELİ DURUMU'
u asli faaliyet alanı olarak benimser. Kaza zincirinin 3.halkası olan tehlikeli hareket ve tehlikeli durum zincirin en zayıf halkasıdır.

Çünkü 1 ve 2. halkalar insan ile ilgili hususlardır, sonuç almak uzun zaman gerektirir, uzun süreli eğitim ve bilinçlendirme gerektirir ve insan faktörü ile uğraşmanın etkili sonuçları kısa sürede görülemez. Bu nedenle ilk yapılacak iş TEHLİKELİ HAREKET VE TEHLİKELİ DURUMLARI tespit ederek bunları ortadan kaldırmaya çalışmak olmalıdır.

İş Yerlerinde Karşılaşabileceğimiz Bazı Riskler
Full transcript