Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

İnce Memed Romanında Eşkıyalık Teması

Bu Prezi içeriği, İnce Memed romanı odaklı bir Bireysel Sözlü Sunum için hazırlanmıştır.
by

Mehmet Deniz Akdoğan

on 10 December 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of İnce Memed Romanında Eşkıyalık Teması

İnce Memed Romanında Eşkıyalık Teması
Bu sunumda neler dinleyeceksiniz?
1. Eşkıyalığın dönemde toplumsal olarak algılanış şekli:
Eşkıya ile bağdaşlaştırılan özellikler
Halk - eşkıya ilişkisi
İyi eşkıya - kötü eşkıya ayrımı
Sosyal hayatın dinamik parçaları olarak eşkıyalar
2. Sosyal eşkıyalık ve İnce Memed
3. Evrensel tema olarak eşkıyalığın ele alınışı
Eşkıyalığın Toplumsal Olarak Algılanış Şekli
Toplumun eşkıyalık hakkındaki düşünceleri ve ön kabulleri romanda çizilen eşkıya resminin en önemli unsurlarını yansıtıyor. Bunun dışındaki izlenimleri ise anlatıcının eşkıya yaşamına odaklandığı sahnelerden ediniyoruz.
Eşkıyalığın Oluşumu
Yaşar Kemal, herkes gibi hayatlar süren insanların karşılaştıkları çeşitli durumları takip eden hareketleri sonucunda eşkıya oldukları önerisini ortaya sürer.
İyi Eşkıya ve Kötü Eşkıya
Etkinlik:
Aşağıdaki ifadelerin ne tür bir eşkıya ile eşleştiğini bulun. Tespitinizi bir örnekle destekleyin.
Evrensel Tema Olarak Eşkıyalık
Wung Su
Jesse James
Robin Hood
Schinderhannes
Araştırma sorusu
Yaşar Kemal, yazdığı ilk roman olan "İnce Memed" adlı eserinde eşkıyalık temasını nasıl ele almıştır?
İnsanüstülük
Sayfa 71-72, 179-180
"... böyle adamlar Koca Ahmet olacak olsaydı, dünya Koca Ahmetlerle dolardı."
Kanun Kaçağı
ama kimin "kanunu"?
Askeri Beceriler
sayfa 70, 133, 161-170, 316
Üstün savaş yeteneği, eşkıyalar ile özdeşleştirilen özellikler arasında.
Nitelik olarak bakıldığında ideal bir eşkıyayı yansıtan Recep Çavuş'un adı bunun altını çizmek için kullanılmış bir tercih.
Aykırılık
Sosyal düzene karşı çıkan figürler olarak yansıtılan eşkıyalar, kendi düzenlerini yaratırlarmış gibi görünürler. Fakat aslında büyük resme bakıldığında yalnızca düzen içerisindeki konumları değişmiştir.
15. Bölümde (sayfa 289) Eski Çukurova tasvirinde eşkıya figürü doğrudan resmin bir parçası olarak konumlandırılıyor, resimle çatışan bir öge olarak değil.
Soygunculuk
sayfa 69, 139, 375
Eşkıyalığın maddi anlamda sürdürebilirliğinin bağlı olduğu unsur olarak konumlandırılmış.
Soru: İnce Memed ne tarz bir soygunculuk benimsemiş olabilir?
Gelenekselleşme
Eşkıyalık hakkında dogma boyutlarına varan ve ideal eşkıya figürlerinin özellikleri göz önünde bulundurularak oluşturulmuş bir figür var ve bu figürün özellikleri halk için "Eşkıya nasıl olur?" sorusunun cevabı niteliğinde.
Bu fikir Süleyman karakteri üzerinden yansıtılıyor.
sayfa 122, 126
Şaki?
sayfa 400
Dolayısıyla eşkıyaların genel karakterlerinin büyük ölçüde eşkıya olmadan önce yaşadıkları ile belirlendiğini önerir.
sayfa 69, 116-120, 185-186
Koca Ahmet, İnce Memed, Recep Çavuş ve kısmi bir ölçüde Deli Durdu'nun hikayeleri bunun kanıtı niteliğindedir.
Kendi benliğinden daha büyük bir şeyin parçası olduğunun farkındadır ve gücünü bu büyük resimdeki yanlışları düzeltmek için kullanır.
Halk onu düşman olarak görür ve ortadan kaldırmak için her fırsatı değerlendirir.
Halkın beklentilerini takip eder, bazı durumlarda bu kendi istediklerini yapamamak anlamına gelse bile halk onun için bir önceliktir.
Adil olma ve adaleti sağlama halk tarafından onun görevi olarak tanımlanmıştır.
Halk tarafından sevilir, korunur; halktan yardım alır. Varoluşu halka bağlıdır. Efsaneleşir ve ölümsüzleşir.
Ben merkezlilik vardır. Kendi çıkarları doğrultusunda gerektiğinde halkla, gerektiğinde siyasi, gerektiğinde de ekonomik otorite ile çatışırlar.
Halkın yanındadır, zulüm etmez, zulüm edenin karşısında durur.
Halka zulüm eder, bu zulüm bir sınır tanımaksızın devam eder.
İyi Eşkıya
Kötü Eşkıya
Yaşar Kemal'in Eşkıyalığa Yaklaşımı
İnce Memed gibi bir figürü romanın odak noktasına koyuyor olması, Yaşar Kemal'in eşkıyalık hakkındaki görüşünü bize sezdirmektedir. Oluşturduğu bu tezli romanda eşkıyalık kavramını işlerken merkeze İnce Memed'i koyup diğer figürleri yalnızca İnce Memed'e olan etkileri ve/veya İnce Memed'le olan benzerlik ve farklılıklarını ortaya çıkartmak için kullanıyor olması da bu durumu destekler.
SOSYAL EŞKIYALIK (Social Banditry)
Bu kavram 1959 yılında tarihçi Eric Hobsbawm tarafından tanıtılmıştır.
Sosyal eşkıyanın ortaya çıkışında ve faaliyet göstermesinde halkın etkisi çok büyüktür. (İnce Memed ve Koca Ahmet örnekleri)
Romanında sosyal eşkıyanın yanı sıra Türk Dil Kurumu'nun yaptığı eşkıya tanımına uyan ve bizim kötü eşkıya olarak nitelendirdiğimiz eşkıyanında tasvirini yapmasına rağmen, Yaşar Kemal fikir olarak hangisini tasvip ettiğini ve eşkıyanın gerçek anlamının kendisince hangisi olduğunu yarattığı olay örgüsü ile net bir şekilde göstermiştir.
İnce Memed ve Koca Ahmet Figürleri Üzerinden Sosyal Eşkıya ve Toplum Arasındaki İlişki
Sosyal eşkıya, sosyal düzenden kaynaklanan adaletsizliklere karşı olması ve bunların son bulması için çaba göstermesi ile sıradan eşkıyadan farklılaşır. İnce Memed figürü açısından bakıldığında bu karakterin kişisel olarak etkilendiği adaletsizliği ve sosyal problemi, kendi ve bütün toplumun iyiliği için ortadan kaldırmaya çalıştığını görüyoruz. (çakırdikeni sembolü)
Halkla arasında bu tür bir ilişkinin varlığı sosyal eşkıyanın bazı nitelikler özdeşleşmesine yol açar. Bu nitelikler Eric Hobsbawn tarafından şöyle sıralanır:
Erdemli eşkıya suç işleyerek değil, adaletsizliğin kurbanı olarak kanun dışına düşer. Ya da halk tarafından değil, otoritelerce suç kabul edilen bazı eylemlerden ötürü hüküm giyer.
Adaletsizliğe karşı çıkar.
Zenginlerden alıp fakirlere verir.
Nefsi müdafa ve öç alma dışında adam öldürmez.
Şayet yaşarsa, kendi halkına, şerefli bir adam ve topluluğun saygı duyulan bir öğesi olarak geri döner.
Ona hayran olunur, yardım edilir ve desteklenir.
Topluluğun hiçbir üyesi ona karşı olan otoritelere yardımcı olmayacağından, ancak ihanete uğrayarak öldürülür.
Ele geçmez, kurşun işlemez bir insan olarak kabul edilir.
Adil olan yöneticilerin değil, baskı yapanların düşmanıdır.
Eric Hobsbawn'ın Önerilerinin İnce Memed Romanında Karşılığı
sayfa 420: Asım Çavuş'un İnce Memed'i tutuklamaması.
sayfa 351: İnce Memed Çiçeklideresi'nde.
sayfa 69: Koca Ahmet'in zenginlerden alıp fakirlere verişi.
Koca Ahmet'in Hüseyin Ağa dışında adam öldürmemesi.
sayfa 344: "İnce Memed destanlaşıverdi"
sayfa 355: Sevilen eşkıyanın yerini vermeme.
sayfa 400: "İnce Memed'e kurşun geçmiyormuş."
İNCE MEMED
Soru: Bu pasajların hangi önerilerle eşleştiğini tespit ediniz.
Full transcript