Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Muzyka w prehistorii i starożytności

No description
by

Aleksandra Loska

on 17 March 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Muzyka w prehistorii i starożytności

50 000 lat temu
Muzyka w prehistorii i starożytności
Muzyka prehistoryczna
Podczas prac wykopaliskowych archeolodzy często trafiają na pozostałości instrumentów muzycznych. Naukowcy podejrzewają, że w okresie pomiędzy 60000 lat p.n.e. a 30000 lat p.n.e., w czasie, kiedy ludzie zaczęli tworzyć sztukę (malarstwo ścienne, gliniane figurki), zaczęto świadomie wytwarzać dźwięki.

Pierwszym instrumentem muzycznym był najpewniej ludzki głos. W celu uzyskania wyraźnego rytmu wykorzystywano dłonie – klaskano lub uderzano dwoma kamieniami o siebie. Do najczęściej znajdowanych przez archeologów instrumentów zaliczają się różnego rodzaju flety, gwizdki i piszczałki wykonywane z drewna lub kości zwierzęcych. Najstarsze znaleziska tego typu w Europie pochodzą z okresu Górnego Paleolitu (50 tys. – 10 tys. lat p.n.e.). Jednym z nich jest czurynga (wirująca kostka), która liczy sobie około 25 tysięcy lat. Jest to umocowany na sznurku kawałek drewna, często w kształcie elipsy, który podczas obracania się, wydaje głośny, huczący dźwięk. Dużo bardziej skomplikowanym, również mającym swoje korzenie w prehistorii instrumentem jest harfa. Prawdopodobnie jej pierwowzorem był łuk, który zainspirował człowieka pradawnego dźwiękiem szarpanej cięciwy.

Szczęśliwie instrumenty sprzed dziesiątek tysięcy lat wciąż możemy odnaleźć
u ludów tubylczych. Dlatego też stosunkowo dużo wiemy o muzyce ludów pierwotnych, choć do tej pory nie udało się ustalić, kiedy dokładnie powstała
i w jakich celach była początkowo tworzona.
Muzyka w starożytności
Mezopotamia
Już około 3000 r. p.n.e. istniała bardziej złożona społeczność ludzka, stworzona przez Sumerów. Mimo, iż obszar ten targany był ciągłymi wojnami i migracjami ludności, wiele dziedzin zostało ujednoliconych i rozwiniętych. Po raz pierwszy pojawiła się profesja muzyka zawodowego, odpowiednio wyszkolonego w swym fachu. Muzycy ci byli bezpośrednio związani z kultem, byli być może kapłanami. Muzyka nie była popularna i towarzyszyła jedynie ważnym ceremoniom.

Wykopaliska archeologiczne doprowadziły do odkrycia instrumentów muzycznych cywilizacji Sumerów i Babilończyków. Są to między innymi proste harfy kołowe i paraboliczne, różne instrumenty perkusyjne, a także instrumenty bardziej skomplikowane jak liry i lutnie. Wiedza Babilończyków z zakresu matematyki pozwoliła im zauważyć zależność między długością struny a wysokością dźwięku. Na podstawie wizerunków harf asyryskich ustalono także, że już w Mezopotamii próbowano podzielić oktawę na mniejsze interwały według pewnych reguł teoretycznych.

Znano liczne instrumenty, zbliżone do instrumentów starożytnego Egiptu (lira, harfa, flet, obój). Przedmioty te traktowane były jak obiekty magiczne o wielkiej mocy. W ciągu wieków ich konstrukcja ulegała zmianie; np. lira ewoluowała z postaci 3-strunowej (ok., 3000 p.n.e.) do 15-strunowej (ok. 2300 p.n.e.), podobnie jak harfa (ewolucja od 4 do 22 strun). Dominowała tam muzyka wokalna.


Egipt
Stabilna sytuacja polityczna tego Państwa niewątpliwie sprzyjała rozwojowi kultury, a więc i muzyki. Podobnie jak w innych kulturach starożytnych, także w Egipcie największą wagę przykładano do muzyki związanej z kultem i obrzędami. Z obrzędami ku czci bogini Hathor związana była gra na sistrum, oraz innych instrumentach perkusyjnych. Rytmicznej i żywiołowej muzyce towarzyszył taniec, często bardzo wymyślny, wręcz akrobatyczny.

W Egipcie znano większość instrumentów z Mezopotamii, liry, harfy i inne instrumenty strunowe wyglądały niemal identycznie. Grano również na instrumentach dętych – różnego rodzaju obojach i fletach, znane były także blaszane trąby wojskowe służące głównie sygnalizacji. Ważnym elementem egipskich ceremonii był śpiew, przyjmujący często formę recytacji lub lamentu. Egipcjanie muzykowali też dla przyjemności, śpiewali oraz grali na prostych instrumentach, np. fletach trzcinowych, z których później rozwinęła się fletnia pana.
Grecja
Osiągnięcia Starożytnych Greków w dziedzinie nauki były na tyle wielkie, że czerpały z nich praktycznie wszystkie późniejsze kultury. To grecy po raz pierwszy zaczęli zastanawiać się nad prawami rządzącymi światem, a ich dociekliwość przyniosła znaczne postępy również w rozwoju muzyki. Sztuka grecka rozwinęła się z egipskiej i fenickiej, była najczęściej synkretyczna, muzykę łączono ze słowem i ruchem. Formy i gatunki muzyki greckiej nierozerwalnie łączą się z formami literackimi. Peanom, elegiom i odom towarzyszy często gra na różnego rodzaju instrumentach, a śpiew podlega poetyckim miarom rytmicznym. Strukturami czysto muzycznymi były nomoi, stałem schematy melodyczne, według których recytowano pieśni. Rozwój muzyki wokalnej, także chóralnej, jest związany z powstaniem dramatu oraz z zawodowymi poetami-śpiewakami, o których pisze między innymi Homer.

Znaczne osiągnięcia mają też grecy w instrumentalistce. ogólne zasady budowy instrumentów strunowych i dętych przejęli od poprzedników, wprowadzili do nich jednak wiele udoskonaleń i odmian. Typowymi instrumentami pochodzącymi z kultury greckiej są kithara, podobna nieco do liry, i aulos, instrument dęty, na którym gra wymagała szczególnej techniki. W dalszym ciągu występuje silny związek muzyki ze sferą Bogów, niektórym Bogom greckim przypisywano wynalezienie poszczególnych instrumentów. Dobrym przykładem jest tutaj popularny do dziś instrument- fletnia Pana, według greckich mitów wynaleziona bądź używana przez bożka Pana. Inna nazwa tego instrumentu to Syrniks, wzięta od imienia ukochanej Pana.

Grecy mieli też znaczny wpływ na rozwój teorii muzyki, jako pierwsi próbowali użyć notacji muzycznej. Notacja instrumentalna wykorzystywała litery alfabetu fenickiego, a wokalna alfabetu jońskiego. Powstały też określone skale i tetrachordy różniące się od siebie budową. Według teorii ethosu rytmy, skale, tetrachordy i instrumenty miały właściwy im ethos – wpływ na duszę słuchacza.
Rzym
Podobnie jak inne dziedziny kultury, także i muzykę Rzymianie przejęli od Greków. Jednak inaczej niż w Grecji, tutaj muzyka miała charakter użytkowy, służyła przyjemności słuchaczy. Mimo, iż nie była silnie związana z religią, muzycy mieli wysoki status społeczny. Grano i śpiewano na igrzyskach, widowiskach, przyjęciach, weselach i pogrzebach, a bogaci Rzymianie miewali niewolinków-muzyków. Muzyka ludowa rozwinęła się do tego stopnia, że własne pieśni mieli przedstawiciele konkretnych zawodów. Największy rozwój dokonał się jednak w muzyce wojskowej, związanej z blaszanymi instrumentami dętymi. Instrumenty i zwroty melodyczne były ściśle związane z działaniami wojskowymi oraz obrzędami na uroczystościach wojskowych. Używano różnego rodzaju trąb i rogów, wykonanych najczęściej z brązu.

Chiny
Kultura dalekiego wschodu odznaczała się dużą odrębnością w stosunku do innych kultur starożytnych. Muzyka była tutaj ściśle powiązana z religią i filozofią, a te narzucały jej sztywne, konserwatywne ramy pełne nakazów i zakazów. Najbardziej charakterystyczny dla muzyki chińskiej jest jej wyraźny, pentatoniczny system tonalny, który kultywowany jest w Chinach do dziś. Stosowano też charakterystyczne efekty dynamiczne i rytmiczne, takie jak głośne uderzenia gongów, oraz elementy ilustracyjne, np. naśladowanie śpiewu ptaków. Szczególną wagę przykładano do związków z naturą, w zależności od pór roku ustalano różny skład zespołów muzycznych oraz strój instrumentów. Mimo stosowania wielu instrumentów strunowych (np. cytra) i dętych (np. szeng -organki ustne), najbardziej znaczącą rolę w utworach ma słowo.

Instrumenty:

strunowe szarpane: lutnia, harfa, cytra;
aerofony: flet bambusowy, piszczałka, harmonijka ustna;
perkusyjne: grzechotki, brzękadła, gong – pojedyncze lub zawieszone po kilka na jednej ramie.
Istotne były również dzwony, których barwa miała znaczenie symboliczne. Dźwięk dzwonu oznaczał jesień, przemijanie, metal. Barwa bębnów mogła być natomiast symbolem północy, zimy, wody czy skóry.

Dlaczego człowiek zaczął tworzyć muzykę? Może chciał naśladować rytm przyrody?
Czy okazała się niezbędnym elementem dawnych rytuałów? A może była po prostu rozrywką?

Egipt
Mezopotamia
Chiny
Rzym
Grecja
Dziękuję za uwagę
:)))))))
Ola
Loska
©
Full transcript