Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ATIK EKOLOJİSİ UYGULAMALARI

Zehra Doğan
by

zehra dogan

on 30 September 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ATIK EKOLOJİSİ UYGULAMALARI

Tekstil Sektöründe Atık Ekolojisi Uygulamaları
Zehra Doğan Tekstil endüstrisi ülkemizde hızlı gelişme gösteren endüstrilerin başında gelir dolayısıyla çevresel kirliliğe olan etkisi son derece önemlidir. Günlük yaşantımızın her aşamasında, giysiden havluya, perdeye ve döşemeliğe kadar tekstil, giysi veya ev tekstili modası değişimi içinde sürekli olarak ihtiyaç duyulan ve tüketilen ürünler bütünüdür. bu üretim döngüsü içerisinde görevini tamamladıktan sonra tüketiciler tarafından atılan tekstil atıkları evsel atık olarak tanımlanır. Ülkemizde bu atıkların geri dönüşümü için Antalya, Denizli, İzmir ve İstanbul' da olmak üzere dört tesis bulunur. fakat ortaya çıkan toplam tekstil atığı miktarı, iplik ve kumaş üretimi ve onu takip eden giysi veya kumaş içeren mobilya üretimi sırasında artar. İstanbul Büyükşehir Belediyesi' ne bağlı geri dönüşüm tesisinden 2009 yılında elde edilen istatistiklere göre, alınan her 100kg atığın içinde tekstilin oranı 4,63 kg dır. 5+7= (cc) image by anemoneprojectors on Flickr Bu oranla tekstil, günlük yaşamda sık kullanılan temel tüketim grubuna dahildir. İstanbul Büyüksehir Belediyesi 2009 yılı katı atık istatistikleri Endüstriyel üretim atıklarının idaresi ise daha karmaşıktır. Atıksız üretim teknolojileri tekstil endüstrisinin tamamına hakim değildir dolayısıyla atıkların kullanım alanlarının geliştirilmesi, tekstil ve moda tasarımcılarının gündemi ve atık yönetimi konusunun temel kavramıdır. Endüstriyel tekstil atıkları kesilmiş kumaş, iplik ve havdan oluşur. Bunların bir kısmı yeni kumaş üretiminde kullanılır bir kısmı da farklı sektörlerde izolasyon malzemesi haline dönüştürülertek değerlendirilir. Tekstil atıklarının geri dönüştürülmesinde mekanik ayırma işlemi, yeniden lif elde etmede kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemle sentetik-doğal lif karışımları birbirinden ayrılabilmektedir. Tekstil atıklarının geri dönüşüm oranlarına ilişkin;
Litvanya' da 2008 yılında yapılan bir araştırmada tekstil atıklarının %40' ının doğal liflerden elde edilmiş olduğu,
%55' inin sentetik- doğal karışımlı liflerden oluştuğu,
her iki gruptaki atıkların toplamda yaklaşık %24' ünün satılarak el değiştirdiği ve
yalnızca %12 sinin geri dönüştürüldüğü kaydedilmiştir. İ. B. B. Kompost ve Geri Dönüşüm Tesisi' nden 2009 yılında elde edilen raporlara göre katı atıkların ilk ayrıştırmada (80mm ve üzeri hacimde olan atıklar) toplam atığın %15' i ve ikinci ayrıştırmada % 17' si tekstil atığıdır. Bu tesiste geri dönüşüm, ilk ayrıştırmada ortaya çıkan %15 lik dilime uygulanır. Türkiye Geri Dönüşüm ve Atık Eylem Planı çalışmalarında AB Çevre Hukuku stratejilerini dikkate alır ve geri dönüşümde aynı oranları hedefler. Atık Ekolojisi Üzerine Stratejiler AB' nin ekolojik stratejiler üzerine hazırladığı önergede, tekstil endüstrisinde işlem gören atıkların geri dönüştürülmesi için harcanan kaynak ve enerjinin yeni üretime kıyasla çok daha az olduğu kaydedilmiştir. Tekstil atıkları başta olmak üzere dönüştürülebilir materyallerin imhası için gömülmesi veya çöp havzalarına gönderilmesinin yasaklanması 2015 yılından itibaren geçerli olacak yeni uygulamadır. Atıklarla ilgili önerilen ekolojik uygulamalar üç başlık altında toplanabilir: Sanayileşme ve tüketim artışıyla beraber doğal kaynaklar geri döndürülemeyecek tahribatlara uğramıştır. Dolayısıyla ortaya çıkan atıklara karşı doğayı temiz tutmak insanoğluna gittikçe daha maliyetli hale gelmiştir. Yaşadığımız çevrenin tahrip edilmesi, özellikle sanayileşme ile başlayarak günümüze kadar gelmişken, çevre kirliliğini azaltmaya olan girişimlerin başlangıcı yakın tarihlerdir. Çevrenin korunmasına yönelik hareketlerin başlangıcı 1980 yılı olarak bilinir. Bu hareketlere bir çok ülke dahil olmuştur ve endüstrilerde üretim, kullanım ve kullanımdan sonra atık imhası aşamalarını kapsar. Türkiye, endüstrilerde temiz enerji kaynaklarının kullanılması, üretimde ve paketlemede sağlığa ve çevreye zararlı atık olabilecek maddelerin azaltılması ile ilgili girişimlere 1987 yılında girmiştir. Atık ekolojisi, endüstri ürününün üretimde, kullanımında ve kullanım sonrası çevreye olan etkilerinde zararı en aza indirmeyi hedefleyen stratejiler geliştiren EKOLOJİ' nin bir alt bölümüdür. Atık akışında geri dönüştürülebilir madde oranında artış yaratmak
Atıkların kategorizasyonuna olan ihtiyaç üzerinde durularak atık kaynaklarını sınıflandırmak
Üreticilerin bilgilendirme sorumluluğu yardımıyla yıllık atık geri dönüştürme oranlarını öngörmek. Atık yönetimi stratejilerinden biri OECD' nin ' Sürdürülebilir Materyal Yönetimi İlkeleri' çalışmasıdır. Çalısma raporunda sürdürülebilir kaynak kullanımı ile ilgili üç temel kural üzerinde durulmustur.
Kaynak ve enerji kullanımından tasarruf etme
Ürünü yeniden kullanma ve kullanım süresini uzatma
Geri dönüştürme. Avrupa' da tekstil endüstrisinde atık azaltmaya yönelik 'Avrupa Birliği 628 Nolu Maliyet Eylemi, Tekstil Ürünleri Yaşam Döngüsü' başlıklı bir çalışma yapılmıştır. Çalışma Türkiye' den bir olmak üzere toplam on altı üniversite yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, hammadde temininin büyük bir kısmının doğa kaynaklı olması sebebiyle tekstil üretim süreçlerinin tamamının ekolojik hale getirilmesi gerektiğinin altı çizilmiştir. Ekolojik döngüde; üretim yöntem ve süreçleri, kullanılan enerji kaynakları, hammadde temini, ambalajlama, ürün transferleri vb. tüm aşsamaların birbirine bağlı birer halka olduğu ve bunların ekolojik hale getirildiğinde bir sonuç olarak kaliteli atık elde edilebileceği çalısmalarda özetle vurgulanmısştır. Tekstil atıklarının geri dönüsştürülebilir olmasında, ekolojik hale getirmenin en zor olduğu üretim aşsamalarını belirlemek ve tekstil üretimi esnasında zararlı maddelerin yayılımını azaltmak önem arz eder. Tekstil, geri dönüşstürülebilir ve çevreye zararsız atık üretebilen bir endüstridir ve geri dönüsştüme maliyeti düsşüktür. Bu atıkların ortaya çıkması, tekstil üretiminin yeni gelitirilen temiz teknolojilere yönelmesi, doğal kaynakların daha az ve etkili kullanılması daha genel anlamıyla, tekstil üretim ve tüketim modellerinin gelitirilmesi ile sağlanabilir.
Full transcript