Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

ประเพณีภาคอีสานและวัฒนธรรม

No description

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of ประเพณีภาคอีสานและวัฒนธรรม

Company Logo
ประเพณีภาคอีสานและวัฒนธรรม
ภาคอีสาน หรือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ตั้งอยู่บนที่ราบสูงโคราช มีแม่น้ำโขงกั้นเขตทางตอนเหนือ และตะวันออกของภาคโดยทางด้านใต้จรดชายแดนกัมพูชาทางตะวันตกมี
เทือกเขาเพชรบูรณ์และเทือกเขาดงพญาเย็นเป็นแนวกั้นแยกจากภาคเหนือและภาคกลางซึ่งเทือกเขาที่สูงที่สุดในภาคอีสานคือยอดภูกระดึงซึ่งเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำสายสำคัญ
ของชาวอีสานเช่นลำตะคองแม่น้ำชีและแม่น้ำมูลอีสานมีเนื้อที่ประมาณ170,000ตาราง
กิโลเมตรซึ่งเทียบได้กับหนี่งในสามของพื้นที่ทั้งหมดของประเทศไทยซึ่งประกอบด้วย
จังหวัดต่าง ๆ กว่า 20 จังหวัด ดังนี้
เครื่อนดนตรีพื้นบ้าน
เนื่องจากภาคอีสานเป็นแหล่งรวมวัฒนธรรมทั้งเพลงพื้นบ้านและ
การฟ้อนรำดังนั้นชาวอีสานจึงให้ความสำคัญกับเครื่องดนตรีที่ใช้ในการ
บรรเลงท่วงทำนองต่างๆเป็นอย่างมากดังนั้นเครื่องดนตรีของชาวอีสานจึง
มีครบทุกประเภท ทั้ง ดีด สี ตี เป่า อาทิ
ทั้งนี้ในเรื่องของภาษาที่ใช้ในภาคอีสานนั้นอาจแตกต่างกันไปในแต่ละ
พืนที่ อาทิ ภาษาหลักที่ใช้คือ ภาษาอีสาน ซึ่งถือว่าเป็นภาษาลาวสำเนียงหนึ่ง แต่ในตัวเมืองใหญ่ๆมักนิยมใช้ภาษากลางขณะที่บริเวณอีสานใต้นิยมใช้
ภาษาเขมร และยังมีภาษาถิ่นอื่น ๆ เช่น ภาษาผูไท ภาษาโส้ ภาษาไทยโคราช เป็นต้น
เพลงพิธีกรรม
เครื่องแต่งกาย
ชาวอีสานถือว่าการทอผ้าเป็นกิจกรรมยามว่างหลังจากฤดูการทำนา หรือว่างจากงานประจำอื่นๆดังนั้นใต้ถุนบ้านของชาวอีสานในอดีตจะมีการ
กางหูกทอผ้ากันไว้แทบทุกครัวเรือนโดยผู้หญิงในวัยต่างๆจะสืบทอดการทอผ้าตั้งแต่เด็ก โดยผ้าทอมือเหล่านี้ทำจากเส้นใยธรรมชาติ เช่น ผ้าฝ้าย และผ้าไหม และจะถูกนำไปใช้ตัดเย็บทำเป็นเครื่องนุ่งห่มหมอนที่นอนผ้าห่มและการทอผ้า
ยังเป็นการเตรียมผ้าสำหรับการออกเรือนของฝ่ายหญิงรวมถึงเป็นการผ้าที่ทอ
ไว้สำหรับฝ่ายชายด้วย
นิทานพื้นบ้าน
- จังหวัดนครราชสีมา
- จังหวัดกาฬสินธุ์
- จังหวัดขอนแก่น
- จังหวัดชัยภูมิ
- จังหวัดนครพนม
- จังหวัดบุรีรัมย์
- จังหวัดบึงกาฬ
- จังหวัดมหาสารคาม
- จังหวัดมุกดาหาร
- จังหวัดยโสธร
- จังหวัดร้อยเอ็ด
- จังหวัดเลย
- จังหวัดสกลนคร
- จังหวัดสุรินทร์
- จังหวัดศรีสะเกษ
- จังหวัดหนองคาย
- จังหวัดหนองบัวลำภู
- จังหวัดอุดรธานี
- จังหวัดอุบลราชธานี
- จังหวัดอำนาจเจริญ

ตัวอย่างเพลงพิธีกรรมของกลุ่มอีสานเหนือ ได้แก่ การลำพระเวสหรือการเทศน์มหาชาติการแหล่ต่างๆ
การลำผีฟ้ารักษาคนป่วยการสวดสรภัญญะและ
การบา ยศรีสู่ขวัญในโอกาสต่าง ๆ ฯลฯ
นิทานพื้นบ้านของภาคอีสาน ต่างมีรูปแบบทั้งนิทานขนาดสั้น
และนิทานขนาดยาว โดยบางเรื่องอาจหยิบยกเรื่องใกล้ตัวมาเล่า
ขณะที่บ้างเรื่องเป็นนิทานที่สอดแทรกจินตนาการโดยเฉพาะเรื่องอภินิหารต่างๆซึ่งนอกจากจะให้ประโยชน์ด้านความบันเทิงแล้วนิทานพื้นบ้านของ
ภาคอีสานมักสอดแทรกคติธรรมคำสอนเพื่อให้ผู้ฟังได้ตระหนักถึงการ
ใช้ชีวิตให้มากขึ้น อาทิ แก้วหน้าม้า อุทัยเทวี นางสิบสอง ปลาบู่ทอง กล่องข้าวน้อยฆ่าแม่ นางผมหอม ผาแดงนางไอ่ ทุ่งกุลาร้องไห้ ขูลูนางอั้ว ฯลฯ
ผ้าทอของภาคอีสาน
สามารถจำแนกออกเป็น 2 ชนิด
1.ผ้าทอสำหรับใช้ในชีวิตประจำวันโดยผ้าทอชนิดนี้จะเป็นผ้าพื้นไม่มีลวดลายเพราะต้องการความทนทานจึงทอด้วยฝ้ายย้อมสี

2. ผ้าทอสำหรับโอกาสพิเศษ เช่น ใช้ในงานบุญประเพณีต่างๆงานแต่งงานงาน
ฟ้อนรำ ดังนั้นผ้าทอจึงมักมีลวดลายสวยงาม และมีสีสันหลากหลาย

อาหารประจำภาค
ในปัจจุบันอาหารจากภาคอีสานถือเป็นอาหาร
ยอดนิยมที่แพร่หลายทั้งในประเทศ และต่างประเทศ
ซึ่งเมนูที่ทุกคนคุ้นเคยกันดี ได้แก่ เมนูส้มตำ โดยเฉพาะ
ส้มตำไทยที่สามารถรับประทานได้ทุกที่ทุกเวลาเนื่องจาก
ส้มตำมีส่วนประกอบหลักคือผัก และสามารถรับประทาน
คู่กับ ข้าวเหนียว ข้าวสวย ขนมจีน ได้ตามที่ต้องการ
นอกจากเมนูส้มตำแล้วอาหารอีสานที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก ได้แก่ ลาบ ก้อย ข้าวเหนียวไก่ย่าง ปลาร้าหลนข้าวจี่ผัดหมี่โคราช แกงอ่อม แกงผักหวานไข่มดแดง เป็นต้น
ประเพณี
ประเพณีบุญบั้งไฟ
ประเพณีบุญบั้งไฟสังคมไทยเป็นสังคมเกษตรกรรมเกษตรกรจึงต้องพึ่งพา
ธรรมชาติในการเพาะปลูกน้ำเป็นสิ่งจำเป็นหลักในการเพาะปลูกหากปีใดน้ำไม่
เพียงพอที่จะเพาะปลูกเกษตรกรจะจัดพิธีขอฝนในแต่ละภูมิภาคมีพิธีขอฝนที่
แตกต่างกันภาคกลางมีประเพณีแห่นางแมวขอฝนในขณะที่ภาคตะวันออกเฉียง
เหนือมีประเพณีบุญบั้งไฟหนึ่งในประเพณีสำคัญของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ของไทยตลอดจนถึงประเทศลาวที่ยึดถือปฏิบัติสืบทอดกันต่อมา
ประเพณีบุญข้าวประดับดิน
ในวันแรม ๑๔ ค่ำเดือนเก้าชาวลาวและชาวไทยอีสานจะมี
งานบุญสำคัญเกิดขึ้นงานหนึ่งเรียกกันในชื่องานบุญข้าว
ประดับดินหรืองานบุญเดือนเก้าซึ่งจะตรงกับเดือนสิงหาคมของทุกปี โดยจะนำข้าวปลาอาหาร ของคาว ของหวาน ผลไม้ หมากพลู บุหรี่ แบ่งมาอย่างละเล็ก อย่างละน้อย ห่อใบตองเป็นห่อเล็กๆนำไปวางไว้ตามโคนไม้ใหญ่หรือตามพื้นดินรอบๆเจดีย์หรือโบสถ์เพื่ออุทิศกุศลให้แก่ปู่ย่าตายายญาติผู้ล่วงลับไปแล้ว โดยจะเรียกประเพณีนี้ว่า ประเพณีบุญข้าวประดับดิน
ประเพณีแห่เทียนพรรษา
ประเพณีแห่เทียนพรรษา ก่อนถึงวันเข้าพรรรษา (วันแรม 1 ค่ำ
เดือน 8 ของทุกปี ) พุทธศาสนิกชนชาวไทยจะถือโอกาสเข้าวัดทำบุญ ถวายเทียนพรรษาตามวัดวาอารามต่างๆถึงแม้ว่าปัจจุบันการถวาย
เทียนได้ถูกปรับเปลี่ยนให้มีความเหมาะสมกับเหตุการณ์เป็นการ
ถวายหลอดไฟฟ้าแทนแล้วก็ตามการถวายเทียนพรรษาก็ยังคงอยู่
คู่กับสังคมไทยในฐานะประเพณีแห่เทียนพรรษา
Full transcript