Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

"มัทนะพาธา"

No description
by

Mind Sathirasarindh

on 22 January 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of "มัทนะพาธา"

อุปลักษณ์
ถ้าจริงเขาก็
แพ้ยอดฤดีข้า ดุจะกากะเปรียบหงส์
พูดถึงสามโลก และทั่วทุกภพ
จักรวาลซึ่งเป็นการกล่าวเกินจริง
บทละครพูดคำฉันท์ 5 องค์ พระบาทสมเด็จ
พระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชนิพนธ์ขึ้น
เมื่อพ.ศ.2466 วรรณคดีสโมสร ได้ยกย่องว่า
เป็นหนังสือแต่งดีเพราะทรงพระราชดำริให้ใช้คำ
ฉันท์เป็นละครพูดแต่งได้โดยยาก


พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
รัชกาลที่ 6
โอ้รูปวิไลยะ
ศุภะเลิศ บมิควรจะ
ใจแข็ง


เล่นคำซ้ำคู่
อ้ายอดสิเนหา มะทะนาวิสุทธิศรี
อย่าทรงพระโศกี วรพักตร์
จะหม่นจะหมอง
พี่นี้นะรักเจ้า  
คู่ชิดสนิทน บ่มิให้
ระคางระคาย

ปฏิพากย์
มัทนะพาธา
ดีละ เรียกเขาเข้ามา
การใช้โวหารภาพพจน์
อุปมา
สัมผัสอักษร
อ้าอรเอกองค์อุ
ไร พี่จะบอกให้ เจ้าทราบคดีดังจินต์
"มัทนะพาธา"
วรรณศิลป์ที่โดดเด่นในเรื่อง
1.การใช้โวหารภาพพจน์ต่างๆ
2.การเล่นเสียง
3.การเล่นคำ
4.รสทางวรรณคดีไทย
5.รูปแบบฉันทลักษณ์
6.คำถามเชิงวาทศิลป์
หัวข้อของการนำเสนอ
คณานางสนมเปรียบ ประหนึ่งกาและถ่อยท ี

วธูยอดฤดีพี่ ประหนึ่งหงส์สุพรรณ์พรรณ
การใช้อุปมาในการเปรียบเทียบความงามระหว่างนางสนมและมัทนาของท้าวชัยเสน โดยเปรียบนางสนมเหมือนกับอีกา และเปรียบมัทนาเหมือนกับหงส์
โดยความหึงส์หนักเพราะรักครั้น คะดิประทะทุษะพลัน


พลุ่งประหนึ่งควัน กระทบตา,
ความหึงมากเพราะรักมาก พลุ่งขึ้นมาเหมือนควันที่ลอยมากระทบตา ทำให้ระคายเคือง โกรธแค้นจนสั่งฆ่ามัทนา
เปรียบวิทยาธรมายาวินว่าเป็นแก้ว คือเก่งกาจมากจนมีค่าเป็นแก้ว
อนงค์สุปรียา มะทะนาสิเปรียบชี-
วะแห่งดนูนี้ ฤก็สิ้นชีวาลัย
ท้าวชัยเสนเปรียบมัทนา
เป็นชีวิตของพระองค์เอง

สัญลักษณ์
เป็นสัญลักษณ์ของ คนชั่ว หรือ คนต่ำต้อยด้อยค่า
เป็นสัญลักษณ์ของ คนดี หรือ คนสูงศักดิ์

กา
หงส์
_______
_______
ไร้ปิ่นดิลกราชย์ หรือก็ชาติจะภินพัง,
ไหนเลยจะคงตั้ง อิศรานุภาพครอง.
เป็นสัญลักษณ์ แทนองค์พระมหากษัตริย์ ซึ่งในทีนี้ได้แก่ท้าวชัยเสน หากปราศจากปิ่น หรือพระมหากษัตริย์ ชาติก็คงไม่อาจตั้งอยู่เป็นอิสรภาพได้
ปิ่น
ชั่วดี
ก็น่า จะลองให้เห็นประจักษ์
เปนแก้ว
จะกิน
เค็ม
ฤกิน
มัน
ก็พลันสมมะโนมาลย์

จะชอบ
เปรี้ยว
ฤชอบ
หวาน
ก็ปรุงรสบผิดใจ
_______
_______
ทิวา
และ
ราตรี
บมิหน่ายมีแหนงชม,


จะเร้าระตีรม ยะระรื่นระรวยใจ.
อติพจน์
เจ้านายองค์ใด
ใน
ตรี โลก
ฤๅจะมี เหมือนพระผู้นั่งเกศา
ไปทั่วแดนมนุษสุดไกล บ่เว้นแห่งใด กระทั่งยัง
ขอบจักรวาล


ไปทั่วในแดนบาดาล ทั่วทุกสถาน
ทุกถิ่นจนจบภพไตร
บุคคลวัต
ชะเนตรสนิทนิล กาละนิลมะณีศรี,
ยามแลชำเลืองมี กิริยาประหนึ่งอาย
_______
ยามเดินก็งามยิ่ง และจะวิ่งก็ยวนตา:
จริตกิริยา กละสาวสุรางค์สวรรค์.
2.
การเล่นเสียง
สัมผัสพยัญชนะ

อยาก
จะใคร่ชิวะมลาย บทนละทุกข์

อยู่
ก็โศกะจะทวี บมีสนุก
ยุง
ริ้น
และ
เหลือบไร
บมิกวนฤเจ้าขา?

สัตว์สิงสมิง
ไพร บมิเบียนและบีฑา
พระองค์ทรงเป็นเทวา ธิบดีปรา
กฎเกียรติยศเกรียงไกร
3.
การเล่นคำ

โอ้รูปวิไลยะ
มละแรง ละก็จำจะ
แข็งใจ
ฟังพระวาทะวรศัพท์ ก็จับฤท

ย,
เห็นพระทรงกรุณะไซร้

จืด

จาง;
ข้า
จะท
ูลนะฤก็ยาก

อยากจะพราง,
แต่มิทูลอะมระทาง ก็คงมิโปรด
และจะเฝ้า
ประคับประคอง
เล่นคำหน้าวรรครหรือในบาทเดียวกัน
งาม
ผิวประไพผ่อง กลทาบศุภาสุพรรณ
งาม
แก้มแฉล้มฉัน พระอรุณแอร่มละลาน

หลากคำ
ทั้งการเล่นคำและการสัมผัสอักษรไม่ใช่ลักษณะบังคับแบบฉันทลักษณ์แต่เพื่อแสดงความสามารถในการใช้ภาษาของกวีและอ่านได้สละสลวยไพเราะยิ่งขึ้น
หากเรียก
โฉมยงนงลักษณ์
มาแล้วไม่ภัก- ดิอยู่เปนข้าบทมาลย์
อ้า
โฉมวิไลยะ
สุปริยา มะทะนา
สุรางค์ศรี
พี่รักและกอบ
อภิระตี
บมิเว้นสิเน่ห์นัก
บอกหน่อยเถิดว่า
ดะรุณิ
เจ้า ก็จะยอมสมัครรัก
ซ้ำคำ
กลุ่มคำสี่พยางค์
เรามัวละเลิงไล่ มิคะงามตะบึงบ้า
จนลึก ณ กลางป่า และระอิดระอาใจ
นึกน่าอนาถจิต ก็จะคิดประการใด?
นึกแล้วว่าทรามวัย ฤก็ควรกะทรงศักดิ์
นึกเล่าก็สงสาร วนิดายุพาพักตร์,
นึกถึงจะต้องหนัก อุระแน่ละนงคราญ!
___________
ซ้ำดำหน้าบาท

นึก
น่าอนาถจิต ก็จะคิดประการใด?
นึก
แล้วว่าทรามวัย ฤก็ควรกะทรงศักดิ์
นึก
เล่าก็สงสาร วนิดายุพาพักตร์,
นึก
ถึงจะต้องหนัก อุระแน่ละนงคราญ
คำอัพภาส
เพียงให้มีคัน- ธะ
ระรื่นระรวย
หอม ด้วยกลิ่นของข้าบาท ก็จะได้ประณตน้อม
แผลงจากรื่นรื่น เป็น ระรื่น และจาก รวยรวย เป็น ระรวย
ทัพของสมเด็จพ่อ ธ
ประจนประจัน
พลัน
คำไวยพจน์
ราตรีสว่างแจ้ง ก็เพราะแสงนิศากร,
โกฏิ์ดาวพระอัมพร ก็บเท่าพระจันทร์เดียว

นิศากร-พระจันทร์ หมายถึง พระจันทร์
โลกเราสง่างาม ก็เพราะแสงตวันส่อง,
สิ้นแสงระวีต้อง มละทั่วนะฉันใด;

แสงตวัน-แสงระวี หมายถึง แสงจากดวงอาทิตย
รสทางวรรณคดีไทย
สัลปังคพิสัย
พิโรธวาทัง
มะทะนาชะเจ้าเล่ห์ ชิชิช่างจำนรรจา ตะละคำอุวาทาฤกระบิดกระบวนความ


แสดงความรู้สึกโกรธของสุเทษณ์
ฉันทลักษณ์
อีทิสะฉันท์ 20
อ้าอะรุณแอร่มระเรื่อรุจิ
ประดุจมะโนภิรมระตี ณ แรกรัก
แสงอรุณวิโรจน์นะภาประจักษ์
แฉล้มเฉลาและโศภินัก นะฉันใด
หญิงและชายณะยามระตีอุทัย
สว่างณกลางกะมลละไม ก็ฉันนั้น
แสงอุษาสะกาวพะพราว ณ สรรค์
ก็เหมือนระตีวิสุทธิอัน..... สว่างจิต
อ้าอนงคะเชิญดำเนิรสนิธ
ณ ข้าตะนูประดุจสุมิตร..... มโนมาน
ไปกระทั่ง ณ ฝั่งอุทกจีระธาร
และเปล่งพจี ณ สัจจะการ..... ประกาศหมั้น
ต่อพระพักตร์สุราภิรักษะอัน
เสด็จสถิต ณ เขตอะรัณ -ยะนี่ไซร้
ว่าตะนูและน้องจะเคียงคระไล
และครองตลอด ณ อายุขัย..... บ่คลาดคลา

กวีใช้การเปรียบเทียบความรักของชาย
หญิงเหมือนแสงอาทิตย์ยามเช้า
ทำให้ผู้อ่านสัมผัสได้ถึงความงดงาม
และความไพเราะของบทกวี รวมทั้งสัมผัสได้ถึงความคิดและ
ความรู้สึกของตัวละครในเรื่องได้อย่างชัดเจน
กาพย์ยานี 11
บอกเล่าเหตุการณ์อย่างกระชับ
เช่นตอนศุภางค์เล่าเรื่องเหตุการณ์
ที่ตนเห็นเมื่อคืนให้โสมะทัตฟัง
เมื่อดึกข้าตรวจยาม เมื่อย่ำสามแล้วไม่ช้า
เดินผ่านหน้าพลับพลา เห็นคนลงจากมาลก
ท่าทางนั้นเห็นได้ ว่างตั้งใจจะปิดปก
แฝงกายกำบังรก และรีบเดิรดุ่มๆ พลัน
วสันต์ดิลกฉันท์ 14
ใช้สำหรับพรรณนาสิ่งที่สวยงาม  เช่น  ชมบ้านเมือง ชมธรรมชาติ  ชมความงามของสตรี เป็นต้น  ทำให้ผู้ฟังรู้สึกไพเราะและ
ซาบซึ้งกับความงามนั้น ๆ
โอ้โอ๋ละเหี่ยอุระสดับ วรศัพทะท่านทรง
อ้อยอิ่งแสดงวรประสง- คะณตัวกระหม่อมฉัน

แสดงความรู้สึกเศร้าโศกของนางมัทนา
ตั้งแต่ภิเษกและอภิรมย์       ระติแนบ ณ โฉมตรู        พี่นี้ประหนึ่งรมะณิย์อยู่         ณ พิภพสุราลัย        แต่ไหนมิเคยจะฤดิรื่น         นิระโศกนิรามัย     เหมือนปัจจุบันเพราะอรไท      นะสิปลูกประมวลปรีย
อินทรวิเชียรฉันท์ ๑๑
พรรณนาสิ่งที่สวยงาม พรรณนาความน่าเอ็นดูความน่าสงสาร  บางครั้งก็ใช้บรรยายความเพื่อแสดงความรู้สึกที่อ่อนไหว  เศร้าหมอง เยือกเย็น 

บัดนี้นะกูแสน  จะวิตกสะทกใจ
ด้วยข่าวว่ะทรามวัย  มะทะนาประชวรอยู่
จึ่งใคร่จะไปกรุง  และก็มุ่งจะไปดู
เยี่ยมแล้วฤตัวกู  ก็จะกลับ ณ ค่ายพลัน

สาลินีฉันท์ 11
ฉันท์ที่มีเสียงครุมาก  มักใช้บรรยายความในการดำเนินเรื่อง

เช่น   ทัพของสมเด็จพ่อ   ธประจญประจัญพลัน        แต่ฝ่ายข้างทัพกรุง        ฤก็รู้และรับทัน        ทั้งกลับเคี่ยวขับขัน       พละฝ่ายมคธถอย         ขืนรออยู่ช้าอีก         ละก็น่าจะเสียรอย

_______
คำถามเชิงวาทศิลป์
อันว่าพระคุณเปรียบ วรโสมะนั่นเทียว,
ไร้นาถะข้าเหลียว จะประสพพระเจ้าไหน?

หากไร้ท้าวชัยเสนก็คงไม่มีผู้ใดที่จะดูแลบ้านเมืองได้อีกแล้ว
อะโหจะหาเมีย ฤสุมิตระอีกหน
จะเหมือนณสองคน ฤจะได้ในโลกา?

จะหาภรรยาและเพื่อนที่แสนดีเช่นมัทนากับศุภางค์ คงไม่สามารถหาได้อีกแล้วในโลกา
สพย์กะสองบุรุษะมี ฤใครจะชม?

การมีสามีสองคน คนจะว่าเอาได้
ทุขะระทมกะมละเปลี่ยว จะเหลียวจะแล
ก็บประสพสุขะณแด, จะพึ่งณใคร?
พระปิยะมาตุจระดั้น ณสรรคใด
ดนุจะขอจะริกะไป ณกาละนี้!


หากต้องเปล่าเปลี่ยวทุกข์ใจ ไม่มีความสุขก้คงไม่รู้จะไปพึ่งใคร
หากพระนางมัทนาไปที่ไหนก็จะตามไป

การใช้รูปแบบ
ที่เหมาะสมกับการประพันธ์เนื้อเรื่อง
Full transcript