Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Chương 2

No description
by

Cao Hong

on 4 January 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Chương 2

1. Phương pháp giải thích học
2. Phương pháp tiểu sử
3. Phương pháp xã hội học 4. Phương pháp lịch sử - xã hội Chương 2 3.1. Vài nét về nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển
3.2. Phân biệt một số khái niệm
3.3.Hai xu hướng nghiên cứu
3.4.Một số quan điểm nghiên cứu xã hội học văn học trên thế giới
3.5.Tiếp nhận xã hội học văn học ở Việt Nam 3.Phương pháp xã hội học văn học 3.1. Vài nét về nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển
+Nguồn gốc:
-Xã hội học văn học (sociologie litteraire) được tạo ra từ mối quan hệ giữa xã hội và văn học.
-XHH văn học ra đời ở Pháp, phồn thịnh ở Nga (gắn với CNHT phê phán TK XIX và CNHT XHCN thời Nga – Xô Viết)
-Đầu thế kỷ XIX “xã hội” trở thành một điểm xuất phát, một mũi tiếp cận, một con đường để nghiên cứu văn học.
-Các nhà nghiên cứu văn học thuộc các trường phái Văn hóa lịch sử của Taine, Francfort của Ardono, các nhà triết học trong đó có Hegel, Marx đã đặt nền tảng cho những nguyên lý cơ bản. +Sang đầu thế kỷ XX, LanSon và Durkheim đã đặt ra vấn đề “lịch sử văn học và xã hội học”, tiếp đó là chủ nghĩa cấu trúc phát sinh của Lucien Goldmann.
G.Lukacs (1885-1971)
M.Bakhtine (1895-1975)
L.Goldmann (1913-1970)
Robert Escarpit (1918 -2000) 
P.Bourdieu (1930-2002) Những nhà khoa học tiêu biểu 3.2. Phân biệt một số khái niệm Xã hội học là khoa học nghiên cứu các cơ cấu, thể chế xã hội, các vấn đề xã hội có mối quan hệ tương tác như thế nào với xã hội và con người. Xã hội học văn học là một ngành nghiên cứu đặc thù liên quan đến hai chuyên ngành văn học và xã hội học. Nó nghiên cứu tất cả các vấn đề liên quan đến quan hệ giữa đời sống xã hội và đời sống văn học,các vấn đề thuộc bên trong và bên ngoài tác phẩm, các vấn đề̀ thuộc giai đoạn trước, trong và sau tác phẩm. Sự tác động của văn học đến xã hội, được gọi là xã hội học tiếp nhận Sự tác động của xã hội đến văn học, được gọi là xã hội học sáng tác 3.3.Hai xu hướng nghiên cứu 3.4.Một số quan điểm nghiên cứu xã hội học văn học trên thế giới
Tác phẩm:
+Thượng Đế ẩn giấu (1956) thể hiện quan niệm tương quan đối ứng giữa tác phẩm và ý thức nhóm xã hội
+Vì một xã hội học tiểu thuyết (1964) nghiên cứu về các mối quan hệ giữa tác phẩm văn học và thời đại Lucien Goldmann (1913 - 1970) *Chủ trương xác lập một “xã hội học văn học” đích thực, vượt qua lối viết lịch sử văn học truyền thống thường hay miêu tả các yếu tố bên ngoài và bình tán tác phẩm. Quan tâm trước hết đến văn bản, tiến hành “sự phân tích mỹ học nội tại” để tìm ra ý nghĩa khách quan của tác phẩm. Quan điểm nghiên cứu của L.Goldmann *Nhìn chung, Goldmann coi tác phẩm văn học như một sản phẩm được đặt trong ngữ cảnh xã hội và lịch sử. + Bất cứ cá nhân nào cũng phải nằm trong một tầng lớp xã hội nhất định. Trong lĩnh vực văn hoá - văn học, người sáng tạo chỉ là người đại diện cho một tầng lớp xã hội, và tầng lớp xã hội, "xét đến cùng, mới chính là chủ thể thực sự của hành động sáng tác, thông qua người sáng tác" Sáng tạo văn học là "sáng tạo một thế giới mà cấu trúc của nó tương ứng với cấu trúc cơ bản của cái hiện thực xã hội trong đó tác phẩm được viết ra"
(Vì một xã hội học tiểu thuyết)
Công trình Xã hội học văn học (1958)
Quan niệm: quá trình văn học bao gồm ba bộ phận cấu thành: sản xuất (sáng tạo) + phân phối ( truyền bá - tiêu thụ) + tiếp nhận Cách tiến hành
Điều tra rất kỹ về các yếu tố con người và xã hội của nhà văn:
+Tuổi tác, nơi sinh, thành phần xã hội, nghề nghiệp,...
+ Khảo sát khâu phân phối văn học với các phương thức và thiết chế như nhà xuất bản, thư viện,...
+Phân tích chi tiết các thành phần công chúng trong khâu tiêu thụ văn học. Nếu theo cách của Robert Escarpit thì kết quả nghiên cứu có dẫn tới những kết luận về giá trị nghệ thuật, thẩm mỹ của tác phẩm văn học? Phương pháp của Robert Escarpit nghiêng về điều tra xã hội học của việc sản xuất văn học, các sự việc văn học, không từ chính văn bản văn học để đánh giá giá trị thẩm mỹ của văn học P.Bourdieu (1930-2002) 
Tác phẩm Quy tắc của nghệ thuật - Sự hình thành và cấu trúc của "trường" văn học (1992) Thể nghiệm một hướng nghiên cứu:
*Về tác phẩm văn học: Cho phép liên hệ tác phẩm với bối cảnh lịch sử, với tác phẩm của các tác giả khác (trước đó hoặc cùng thời) Lý thuyết “trường” của Bourdieu Về người nghệ sĩ:
Được xem là sản phẩm xã hội trong một hoàn cảnh lịch sử xã hội cụ thể vừa có những đặc tính nội tại riêng, vừa có liên hệ mật thiết với các tác phẩm và nghệ sĩ khác, cũng như các lĩnh vực xã hội khác. Tóm lại:
Trên cơ sở triết học là chủ nghĩa thực chứng, các nhà nghiên cứu xã hội học văn học đã xác lập quan điểm nghiên cứu:
+ Coi đời sống xã hội như một nguyên nhân để giải thích văn học như một kết quả.
+Chú trọng những liên hệ xã hội, những hiện tượng xã hội của những thời đại nhất định chi phối đến văn học. 3.5.Tiếp nhận xã hội học
văn học ở Việt Nam 3.5.1. Phương pháp nghiên cứu XHH văn học marxist
*Cơ sở phương pháp luận:chủ nghĩa duy vật biện chứng (đặc biệt là thuyết phản ánh)
*Nội dung nghiên cứu hướng đến:
-Tương tác của văn học với xã hội
-Văn học như lĩnh vực đặc thù của hệ tư tưởng giai cấp
-Vị trí và tình cảnh người nghệ sĩ khi xã hội có đối kháng giai cấp
-Nguyên tắc tính Đảng như một tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá tư tưởng tác phẩm Giới hạn:
-Biểu hiện cực đoan: tuyệt đối hóa quan điểm giai cấp
-đồng nhất hiện thực trong văn học và hiện thực đời sống
-Bỏ qua tính nghệ thuật của tác phẩm văn học Ưu điểm:
-Có khả năng giải thích quan hệ tương hỗ giữa tác phẩm và hiện thực bên ngoài
-Chỉ ra đối thoại giữa tác giả và thực tiễn Ưu điểm và giới hạn của xhh văn học marxist Các nhà nghiên cứu ở Việt Nam đã ứng dụng phương pháp xã hội học văn học trong nghiên cứu văn học như thế nào? 1.Hà Minh Đức, Chất thơ của một thời đại thơ Mới (Trong Khảo luận văn chương, Nxb. KHXH, HN.2003)
2.Nguyễn Đăng Mạnh, Con đường thơ Tố Hữu; Mấy ý nghĩ về thơ Hoàng Cầm (Trong Con đường đi vào thế giới nghệ thuật của nhà văn, Nxb.Giáo dục, HN.2002)
3. Như Phong, “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố, một tác phẩm sâu sắc nhất về nông dân nước ta trước cách mạng (Trong Bình luận văn học, Nxb.Văn học,HN. 1977)
4.Tạ Ngọc Liễn, Về truyện ngắn “Vàng lửa” của Nguyễn Huy Thiệp ( Trong Đi tìm Nguyễn Huy Thiệp, Nxb.Văn hóa TT, HN.2001) 3.5.2.Khảo sát một số công trình nghiên cứu ứng dụng lý thuyết xã hội học văn học *Các nhà nghiên cứu văn học ở Việt Nam đã sớm có ý thức ứng dụng PP nghiên cứu XHH VH và đã đạt được những thành tựu thành nhất định.
*PP XHH VH đã giúp các nhà nghiên cứu chỉ rõ quan hệ tương hỗ giữa tác phẩm và hiện thực cuộc sống, chỉ ra sự đối thoại giữa tác giả và thực tiễn.
*Sự kết hợp giữa PP XHH VH và các PPNC khác như phân tâm học, thi pháp học, văn học so sánh,…đã tạo nên một hiệu quả nghiên cứu mới và thuyết phục.
*Tuy nhiên, do hiểu chưa toàn diện về thuyết phản ánh, ứng dụng lý thuyết một cách quá máy móc nên nhiều trường hợp nghiên cứu đã không quan tâm đến tính nghệ thuật của tác phẩm văn học, đưa ra những đánh giá khiên cưỡng, thiếu khách quan đối với nhà văn và tác phẩm. 3.5.3.Nhận xét Robert Escarpit (1918 -2000) Hải Triều, Đặng Thai Mai, Nguyễn Bách Khoa -Trương Tửu, Vũ Đức Phúc, Phan Cự Đệ, Nguyễn Hoành Khung, Lê Đình Kỵ, Trương Chính, Như Phong, Nhị Ca, Phong Lê, Hà Minh Đức, Phương Lựu, Nguyễn Văn Hạnh, Nguyễn Đăng Mạnh, Lê Ngọc Trà; … Một số nhà nghiên cứu tiêu biểu Bộc lộ giới hạn của tư duy nghiên cứu: coi phản ánh hiện thực là nhiệm vụ chính, là giá trị chủ yếu của văn học, đưa CNHT lên vị trí độc tôn, đối chiếu hiện thực trong văn học và hiện thực cuộc sống suy diễn, quy chụp thiếu khách quan khoa học Xung quanh vấn đề mối quan hệ giữa văn học và hiện thực Một số tài liệu nên tìm đọc Bài tập 1.Hãy tự rút bài học kinh nghiệm nghiên cứu từ việc khảo sát một số nghiên cứu ứng dụng lý thuyết XHH VH của các tác giả Việt Nam.
2. Ứng dụng phương pháp XHH VH nghiên cứu một tác phẩm văn học tự chọn. 1.Hãy tìm trong Chất thơ của một thời đại thơ Mới (Hà Minh Đức) những đoạn văn giải thích quan hệ tương hỗ giữa tác phẩm và hiện thực bên ngoài?
2. Chỉ ra đoạn văn phân tích cho thấy đối thoại giữa tác giả và thực tiễn trong Con đường thơ Tố Hữu (Nguyễn Đăng Mạnh)

3. Tìm những đoạn phân tích biểu hiện lối nghiên cứu tuyệt đối hóa quan điểm giai cấp trong “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố, một tác phẩm sâu sắc nhất về nông dân nước ta trước cách mạng (Như Phong)
4.Trong Về truyện ngắn “Vàng lửa” của Nguyễn Huy Thiệp bạn suy nghĩ gì khi Tạ Ngọc Liễn đã coi vua Quang Trung trong tác phẩm “Vàng lửa” của Nguyễn Huy Thiệp là Quang Trung thật trong lịch sử?

Câu hỏi
Full transcript