Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Туузан хорхойн анги (Cestoda)

No description
by

Anhzaya Baynzul

on 9 November 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Туузан хорхойн анги (Cestoda)

Туузан хорхойн анги (Cestoda)
Бүтэц үйл ажиллагааны шинж
Бие туузан хэлбэртэй, үечилсэн бүтэцтэй
Биеийн хэмжээ 1мм-с 10-18м хүртэл хэлбэлзэнэ.
Биеийн өмнөд хэсэг толгой буюу Сколекс-р эхэлж түүнд бэхлэгдэх соруул, гох дэгээ,хөхлөг,төв мэдрэлийн системийн зангилаа оршдог.
Толгойтой залгаад хүзүү хэмээх үргэлжилсэн бүтэцтэй нарийн хэсэг орших ба тууз хэлбэртэй, их биеийн үеүүд эндээс үүсдэг тул Өсөлтийн бүслүүр гэнэ.
Амьдралын мөчлөг
Эзэн солигдож хэд хэдэн авгалдайн шаттай нарийн явагддаг.
Хүн, сээр нуруутан амьтад жинхэнэ, ихэнхдээ сээр нуруутан хааяа сээр нуруугүйтэн амьтад завсрын эзэн болдог.
Бүх туузан хорхойн амьдралын мөчлөг хөгжлийн онкосфер, финн шатыг заавал дамжиж явагддаг.
Гахайн туузан хорхой (Taenia solium)
Тениоз өвчин үүсгэдэг.
Бие гүйцсэн үедээ хүний нарийн гэдсэнд шимэгчлэн амьдардаг.
Бие тууз элбэртэй, цагаан өнгөтэй 1,5-2м, заримдаа 6-8м урт, толгойн хэмжээ 2-3мм, 4 соруулаас гадна 2 эгнээ гох дэгээтэй
Урьдчилан сэргийлэлт
Хувийн: Хоол хүнсэнд түүхий, дутуу болгосон, давсалсан гахайн мах хэрэглэхгүй байх.
Нийгмийн:
Гахайн маханд мал эмнэлгийн үзлэг тогтмол хийх
ухуулга сурталчилгааны ажил зохиох
Ил задгай бие засахыг цээрлэх г.м
Хүзүүний араас цуваа байрлалтай үеэс тогтсон их бие буюу Строби залгадаг.
Их биеийг бүрдүүлж байгаа нэг үеийг Проглоттид гэнэ.
Их биеийн өмнөт хэсэгт хүзүүнээс бий болоод удаагүй хамгийн залуу үе байрладаг.
Хамгийн залуу үе бэлгийн системүй их биеийн дунд хэсэгт эм бэлгийн систем үүсэж хос бэлэгтэй болдог.
Арьс- Булчингийн уут жинхэнэ хавтгай хорхойнд зориулагдсан бүтэцтэй,гадуураа тегументтай, түүний гадаад цитоплазмын давхаргын онцлог нь хооллох процесст орлцдог, олон тооны үс маягийн сэртэнтэй.
Ялгаруулах систем
Протонефрид хэлбэртэй
Гол суваг их биеийн хоёр хажуугаар явж, төгсгөлийн үед байрлах ялгах үрийн хүүдийд очиж нийлээд ялгах сүвээр гадагш нээгдэнэ.
Мэдрэлийн системийн гол багана ялгах сүвийн хоёр хажуугаар байрладаг.
Цусны болон амьсгалын системгүй.
Анаэроб амьсгалтай
Хос бэлэгтэй
Эм бэлгийн систем эрхтний бүтэц ерөнхийдөө шимэгч хорхойтой нэлээд ойролцоо. Гол ялгаа нь туузан хорхойд үтрээ,умай хоёр тусдаа байдаг
Амьдралын мөчлөг
Зөвхөн хүн жинхэнэ, гахай заримдаа хүн завсрын эзэн болдог.
Халдварлах гол эх сурвалж нь зөвхөн хүн
Гахай хүний ялгадсыг идэхэд туузан хорхойн тасарсан үеийг хамт залгиж, ходоодонд 6 гох дэгээтэй хөврөл онкосфер гардаг.
Дэгээний тусламжтайгаар гэдэсний ханыг цоолж усны судсанд орж түүгээр дамжин янз бүрийн эрхтэнд,ялангуяа булчинд голчлон байрлаж,цистицирк хэлбэрийн финн авгалдай болдог.
Цэврүү хэлбэртэй 10мм хүртэл диаметртэй шингэнээр дүүргэгдсэн дотогшоо чиглэгдсэн нэг толгойтой

Эмгэг үйлчилгээ
Эзний идэш тэжээлийг ашиглахтай холбоотойгоор механик, амьдралын үйл ажиллагааны бүтээгдэхүүний үйлчлэлээр хортой нөлөө үзүүлдэг,илрэх шинж тэмдэг олон янз.Тухайлбал бөөлжих, огиулах, дотор муухайрах,суулгах,хоолонд дургүй болох,толгой өвдөх зэрэг шинж илэрдэг
Хамгийн хүнд хэлбэр нь финн авгалдайн хөгжлийн шатанд үүсдэг цистицеркоз өвчин юм
Үхрийн туузан хорхой
Тениаринхоз өвчнийг үүсгэдэг маш өргөн тархалттай.
Бие тууз хэлбэртэй,4-10м урт, цагаан өнгөтэй, толгой хүзүү,их биенээс тогтдог.
Толгойдоо 4 соруултай, бие 700-1000 ширхэг үеээс тогтдог, хоногт уртаашаа 7-8см хүртэл өсдөг,хамгийн сүүлчийн үеүд томорч боловсрон байнга тасарч өтгөний хамт гадагшилна.
Толгойны дараа үегүй нарийхан хүзүүтэй, бэлгийн систем үүсдэг.
Толгойноос хойш 1м зайд орших үеүүд дөрвөлжин хэлбэртэй, хос бэлгийн аппарат агуулдаг.
Өндгөвч хоёр хэсгээс тогтдог.

Амьдралын мөчлөг
Үхрийн туузан хорхойн жинхэнэ эзэн нь зөвхөн хүн, завсрынх нь үхэр.
Хэрэв хүний гэдсэнд хэд хэд байвал солбицон, ганц байвал өөртөө үр тогтдог.
Хорхойн их бие тахийж нэг үеийн эр бэлгийн харьцах эрхтэн циррус нь нөгөө үеийн үтрээний нүхэнд тавигдана
Нарийн гэдсэнд байгаа хорхойн биеийн төгсгөлийн үеүд аажимдаа тасардаг.
Тасарсан үед завсрын эзэн халдварлах чадвартай онкосфер агуулсан өндөг байдаг.
Эмгэг үйлчилгээ
Туузан хорхой хүний гэдсэнд олон арван жил амьдарч идсэн хоол тэжээлийн витамин шим тэжээлийн бусад бодисыг бүх биеийнхээ гадаргуугаар шимж оронд нь хорт бодис ялгаруулж хүний биеийг хордуулдаг
Хордлогын улмаас толгой өвдөх,эргэх,огиулж бөөлжих,цочимтгой болох,мэдрэлийн гаж буруу өөрчлөлт
Мөн өрц харлаж өвдөх,хоол зохихгүй болох,эцэж ядрах,турах,царай зүс цохийж харлах,заримдаа хөдөлмөрийн чадвар бүрэн алдах явдал байдаг.
Урьдчилан сэргийлэлт
Хувийн ариун цэвэр
Үхрийн махыг гүйцэт болгож идэх
Ил задгай бие засахгүй байх
Ухуулга сурталчилгаа явуулах
Бэтэгний туузан хорхой
Эхинококкоз өвчнийг үүсгэдэг
Бэтэгний хорхой бусад туузан хорхойнуудыг бодвол хүнд авгалдайн хөгжлийн шатандаа шимэгчлэн амьдарч элэг, уушги,тархи,чөмөг бусад эрхтэнд байрладаг онцлогтой
Биеийн урт 3-5мм, 3-4 үеэс тогтсон толгой дээрээ соруулаас гадна 2 гох дэгээтэй
Хорхойн их биеийн сүүлчийн үеийг бие гүйцсэн гэнэ.
Үүний өмнөх үеийг хо бэлэгт гэнэ
Үений бэлгийн сүвүүд хос богино баруун зүүн талд тодорхой дэс дараалалгүй байрладаг
Амьдралын мөчлөг
Бэтэгний хорхой өөрийн жинхэнэ эзэн чоно нохой хярс цөөвөр чоно зэрэг махчин амьтдын нарийн гэдсэнд байрладаг
Эмгэг үйлчилгээ
Бэтэг халдварласан даруйдаа мэдэгдэдгүй аажимдаа хэдэн жилийн дараа өвчний шинж илэрдэг
Шинж тэмдэг бэтэгний хорхойн авгалдайн ямар эрхтэнд байрлаж хэр зэрэг томорсноос шалтгаалаад янз бүр
Эрхтэнүүдийн үйл ажиллагаа өөрчлөгдөх, механик гэмтэл бий болох, уйланхайд байдаг шингэн хордлого үүсгэх,хүндэрсэн үед шарлах,мэдээ алдах,ядрах,элэг аюулхай орчмоор өвдөх,халуурах шинж тэмдэг илэрдэг
Урьдчилан сэргийлэлт
Нохойтой болгоомжтой харьцах
Мал бэлтгэлийн үед малын дотор гэдэс,элэг,уушги зэрэг эрхтэнийг нохой бусад амьтанд өгөхгүй байх
Хувийн ариун цэврийн дэглэмийг сахих
Усыг заавал буцалгаж хэрэглэх
Хүнсний ногоо жимс жимэсгэнийг угааж байх
Анхаарал тавьсанд баярлалаа
Full transcript