Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

universi

arsiel
by

Monda Kamberi

on 7 October 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of universi

Gjithesia Gjithesia eshte emri qe perdorim per te pershkruar gjithe morine e gjerave qe egzistojne ne hapsire. Ajo eshte aq e stermadhe sa eshte e veshtire te perfytyrohet. Gjithesia e saj perbehet nga shume miliarda yje dhe planete dhe nga re te stermedha gazesh, te ndara nga njera-tjetra nga hapsira gjigande bosh Ne univers egzistojne miliarda galaksi dhe secila prej tyre permban miliarda yje si Dielli. Por jo vetem kaq, tashme dihet me siguri se ne univers egzistojne planete te tjere afer yjeve te tjere dhe ndoshta, pse jo edhe planete te ngashem me Token. Ne jemi thjesht grimca rere ne hapsiren ku jetojme. Galaktikat Galaktikat jane grupe te medha yjesh. Ato jane aq te medha, saqe nje rrezeje drite i duhen njemije vjet per te kaluar nga njeri cep i galaktikes ne tjetrin. Ne menyre te thjeshte: Nje galaktike eshte nje grumbull i madh lende, yjesh, planetesh, sisteme planetare, lende te zeze etj, i cili mbahet i lidhur nepermjet forces se rendeses. Galaktika ne te cilen ben pjese sistemi diellor quhet" Rruga e Qumeshtit. Galaktika eshte e vjeter reth 13,7 miliard vitesh. Nuk dihet saktesisht se nga sa yje perbet Galaktika jone por stimohet se eshte e perbere nga reth 200 miliard yjesh! te dime se ... Ne kohet e lashta, njerezit mendonin se kjo fashe dukej si nje curg qumeshti i derdhur dhe keshtu ndodhi qe galaktika jone mori emrin qe ka sot Nese qielli eshte mjaft i qarte dhe i erret dallohet edhe me sy te lire nje njollez e zbehte, nje si drite e vogel. Behet fjale per objektin me te larget qe mund te shihet me sy te lire: pertej nje humnere hapsire prej 2 milion dhe 300 mije vite drite: jemi duke vezhguar galaksine e Andromedes. Sistemi diellor Sistemi diellor është sistem i organizuar planetësh, të cilët sillen rreth Diellit. Sistemi diellor është një sistem planetar i përbërë nga trupa qiellorë të ndryshëm që mbahen në orbita nga forca e gravitetit të yllit tonë, Diellit. Është i përbërë nga tetë planetë (dhe 166 hënat e tyre), nga tre planetë xhuxhë (Ceresi, Plutoni, Erisi dhe katër hënat e tyre), dhe miliarda trupa të vegjël. Këtu bëjnë pjesë trupat e Rripit të Kuiperit, disa dhjetëra mijëra asteroidë, një numër i pacaktuar por me siguri shumë të madh kometash, meteoritësh, dhe pluhuri ndëryjor. Planetët e sistemit diellor sipas largësisë nga dielli janë: Mërkuri Aferdita Toka Marsi Jupiteri Saturni Urani Neptuni Hena Prej këtyre tetë planetëve gjashtë prej tyre kanë satelitë natyrorë të emërtuar zakonisht "hëna" sipas emrit të Hënës së Tokës, dhe secili prej planetëve të jashtëm është i rrethuar nga rrathë planetarë prej pluhuri dhe grimcash të tjera. Të gjithë planetet, përveç Tokës, janë emëruar sipas perëndive dhe perëndeshave të mitologjisë greko - romake. Merkuri dhe Aferdita jane planete te brendshem se jane te vendosur midis tokes dhe diellit. Ndersa te tjeret jane planete te jashtem se ndodhem pertej tokes. Pervec Diellit dhe nente planeteveqe vijne rrotull tij, ne te ka edhe hena te ndryshme, copa shkembinjsh, dhe sasi te medha pluhuri, mbeturina metalesh dhe akulli. Dielli Dielli eshte me i madh se te gjithe trupat e tjere te sistemit te marre sebashku. Ai eshte nje yll i verdhe, dmth relativisht i ftohte krahasuar me yje te tjera te galaktikes sone. Dielli ushtron nje force terheqes, qe quhet gravitet, ndaj cdo gjeje brenda nje rrezeje prej rreth 6000 milion km, duke i detyruar ato te vijne qark ne orbita rreth tij. Dielli ynë është yll i klasifikuar në kategorinë G2, një prej më shumë se 100 miliard yjeve në galaksinë tone. Diametri : 1.390.000 km.
Masa : 1.989e30 kg
Temperatura : 5537 °C në sipërfaqe
Temperatura : 15.000.000 °C në bërthame Dielli është quajtur në mitologji me emra të ndryshëm : Greket e quajtën atë Helios kurse Romaket e quajtën atë Sol. Dielli është rreth 4,5 miliard vite i vjetër. NJollat e diellit Ne siperfaqen e diellit ndonjehere shihen disa pika te vogela te erreta q quhen njollat e Diellit. Keto jane zona ne siperfaqen e diellit pak me te ftohta se pjeset perqark tyre. ndonjehere nje numer i madh i tyre bashkohen dhe mbulojne nje zone te madhe. Deri me tani siperfaqja me e madhe e buluar nga njollat e diellit qe eshte pare ndonjehere ka qene 18000 milion km katror Zonate e perflakura Ndonjehere, kur ne nje zone te shtreses se jashtme te diellit grumbullohet shume energji, ajo perflaket, duke i nxehur gazet ne tempera me miliona grade dhe duke hedhur me force ne hapsire shkulme gazesh. Keto shperthime te fuqishme duken si flake dhe njihen me emrin perflakje dhe prominenca diellore. Shperthimi i prominencave diellore mund te shkoje deri ne 50.000 km larg diellit. Berthama e diellit eshte 27 here me e madhe se Toka jone. Perqark berthames eshte zona rrezitese. Nepermjet saj percohet nxehtesia qe prodhon ne berthame. Zona percues e con energjine e Diellit deri ne siperfaqe. Shigjetat tregojne menyren rrethore te saj. Siperfaqja e Diellit quhet fotosfere. Ajo perbehet nga gaze qe ziejne. Toka Toka është planeti i tretë i sistemit diellor. Toka është rreth 4.55 Miliard vjet e vjetër, dhe i vetmi planet në sistemin tonë diellor ku është zhvilluar jeta. Toka ka një satelit i cili quhet Hënë. Supozohet që, krijimi i tokës erdhi si rezultat i ngjarjeve që pasuan Big Bang-un Largësia nga Dielli 150,000,000 km
Shpejtësia orbitale 29.783 km/s
Pjerrtësi 23°27'
Diametri ekuatorial 6,371.0 km
Temperatura e sipërfaqes-89° gjer në 57.7° C Toka rrotullohet rreth boshtit të vet dhe rreth diellit. Rrotullimi rreth boshtit të vet që sjell ndryshimin e ditës dhe të natës quhet Rotacion. Rrotullimi rreth Diellit quhet Revolucioni si pasojë kemi ndërrimin e stinëve të vitit. Rruga te cilën e përshkon toka quhet Orbit. Nderkohe qe rrotullohet rreth vetes toka rrotullohet edhe rreth diellit. Per te bere nje rrotullim te plote rreth vetes tokes i duhen 24 ore, ose nje dite tokesore. Ndersa rrotullohet, pjesa e tokes perballe diellit ndryshon vazhdimisht. Ne pjesen qe eshte perballe diellit eshte dite, kurse ne pjesen qe ndodhet ne anen e kundert te diellit eshte nate. Hena Hena eshte rreth 384000 km larg tokes dhe eshte gati sa 1 e 4 e tokes. Hena nuk ka atmosfer dhe siperfaqja e saj eshte shkembore, me pluhur dhe me ngjyre te hirte.
Per token atmosfera sherben si cati. Ajo nuk e lejon diellin qe ta nxehe shume token gjate dites, dhe gjate nates, nuk e le nxehtesine te largohet.
Duke qene se Hena nuk ka atmosfere qe ta mbroje, rrezet e diellit bejne qe temperatura atje te shkoje deri ne 123 grade C, me e nxehte se uji qe vlon. Kur dieli nuk e ndricon henen, temperatura mund te bjere deri ne -123 grade C. Fazat e henes Hena nuk ben drite vete, por pasqyron rrezet e diellit. Ajo mund te duket shume e shndritshme ne qiellin e nates.
Forma e henes duket sikur ndryshon nga nata ne nate. Kjo sepse, gjate kohes qe hena rrotullohet rreth tokes, ne shohim madhesi te ndryshme te faqes se saj te ndricuar. Ndonjehere faqja e henes e ndricuar nga dielli nuk mund te shihet fare. Format e ndryshme qe shohim, quhen fazat e henes. Diagrami ne te majte tregon fazat e ndryshme te henes qe jane : 1. Hene e re 2. Cerekhene 3. Gjysme hena 4. Hena e mbushur 5. Hena e plote 6. Hena e ngrene 7. Gjysmehena 8. Cerekhena Meteoret, Asteroidet Meteori është trup qiellorë që lëvizin brenda hapësirës së sistemeve të yjeve. Lëviza e këtyre trupave mund të shikohet thjeshtë me sy. Vëzhgimi i lëvizjeve dhe rënieve të tyre në tokë ka filluar që në kohët e lashta. Që në vitin 467 p.e.sonë, Anaksagorasi i Klazomenait, përshkruan rënien spekulatore të një trupi të tillë.Meteorët kur bien në atmosferën e Tokës, nga fërkimi nëpër ajër gjatë shpejtësisë së madhe ndizen dhe digjen. Meteorët duken si yje që shkëputen nga qielli. Meteorët mund të shikohen pothuajse gjithë vitin por në kohë të caktuara të vitit ky aktivitet është më i madh dhe quhet Shi meteorik. Kjo zakonisht ndodh kur toka kalon në orbitën e Kometës. Toka ndjek të njëjtën rruge rreth diellit çdo vit kështu që gjithmonë kalon mbi gjurmët e kometës në të njëjtën pike të orbitës kështu që në mund të shikojmë shiun meteorik në të njëjtën kohë të vitit. Çdo meteor në shi mendohet se vjen nga e njëjta pike e qiellit që njihet me emrin 'Radiant'. Çdo shi meteorik është emëruar në baze të konstelacionit ku mendohet se ndodhet radianti. Kështu për shembull Gemindis mendohet se rrjedh nga konstilacioni Gemini dhe Leonids mendohet se vjen nga Leo. Shiu Meteorik Asteroidet jane copa te medhenj shkembinjsh, ose shkembinjsh dhe metalesh. Ata jane formuar, sebashku me pjesen tjeter te sistemit diellor, rreth 5000 milion vjet me pare. Disa asteroide kane nje orbite gjatesore, ne forme ovale, qe i ben ata te shkojne shum larg diellit. te tjere rrotullohen perpara ose mbrapa planeteve. por shumica gjenden midis Marsit dhe Juptierit, ne nje brez qe quhet Brezi i Asteroideve. Punoi : Arsiel Mardhaja
Klasa: X-6 Ju faleminderit per vemendjen
Full transcript