Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Phát triển du lịch cộng đồng

No description
by

LinhNgoc Le

on 8 March 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Phát triển du lịch cộng đồng

4 P

PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI LÀNG CỔ ĐƯỜNG LÂM
Đề tài
Mục lục
LỜI NÓI ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài................2
2. Tình hình nghiên cứu.....................3
3. Mục đích nghiên cứu......................4
4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu........4
5. Phạm vi nghiên cứu.......................4
6. Phương pháp nghiên cứu...................5
7.Bố cục của đề tài.........................5


1.1 Giới thiệu chung về du lịch cộng đồng
1.1.1 Khái niệm về du lịch cộng đồng
1.1.2 Ý nghĩa của du lịch cộng đồng
1.1.2.1 Đối với du lịch Việt Nam
1.1.2.2 Đối với làng cổ Đường Lâm
1.2. Khái quát về Làng cổ Đường Lâm
1.2.1. Vị trí địa lý
1.2.2. Văn hóa, lịch sử
1.2.3. Tài nguyên thiên nhiên
1.2.4. Cơ sở vật chất
1. 2.5. Năng lực cộng đồng

CHƯƠNG 1: Khái quát chung về du lịch cộng đồng và làng cổ Đường Lâm

2.1. Lượng du khách đến với Đường Lâm
2.2. Sản phẩm du lịch tại Đường Lâm
2.3. Những hạn chế trong phát triển du lịch cộng đồng tại Đường Lâm
2.3.1. Nguồn nhân lực
2.3.2. Hiện trạng cơ sở vật chất kỹ thuật và hạ tầng cơ sở
2.3.3. Hoạt động quảng bá
2.3.4. Vấn đề ô nhiễm môi trường
2.4. Những nguyên nhân của các hạn chế nêu trên


CHƯƠNG 2: Thực trạng phát triển du lịch cộng đồng tại Làng cổ Đường Lâm

3.1 Đối với chính quyền làng Đường Lâm
3.2. Đối với người dân địa phương

8. Kết luận……………………………………………………………
9. Tài liệu tham khảo ……………………………………………….

CHƯƠNG 3: Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm
Lời nói đầu
1. Lý do chọn đề tài

Trong những năm gần đây, những vùng quê ở Việt Nam đã có những khởi sắc nhất định nhờ việc tiếp cận một loại hình du lịch mới với mục tiêu phát triển du lịch dựa vào cộng đồng . Loại hình du lịch này đã, đang và sẽ hứa hẹn là thế mạnh của vùng nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung . Đến với Làng cổ Đường Lâm – một vùng đất cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 50km, một địa danh hiếm hoi còn giữ được nguyên vẹn cấu trúc và nếp sinh hoạt của một làng Việt cổ từ hơn 300 trăm năm nay; cùng những di tích lịch sử văn hóa rất giá trị . Đường Lâm hội tụ những cơ hội vô cùng thuận lợi để phát triển loại hình du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, sự thiếu hiệu quả trong việc phát triển loại hình du lịch này ở Đường Lâm đã bộc lộ rõ.

Với mong muốn tìm hiểu những hạn chế đang tồn tại trong phát triển du lịch tại Đường Lâm, cùng với những giải pháp góp phần giải quyết những hạn chế này, cả nhóm thực hiện nghiên cứu đề tài: “Phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm”.

2. Tình hình nghiên cứu


Trước năm 2006 chưa có nhiều công trình nghiên cứu về làng cổ Đường Lâm các nghiên cứu mới dừng ở mức làm rõ cội nguồn lịch sử và các di tích văn hóa.

Sau năm 2006 khi làng Đường Lâm được nhà nước phong tặng danh hiệu di tích lịch sử văn hóa quốc gia, các nghiên cứu đi sâu hơn về việc phát triển du lịch cũng như cũng như cách giữ gìn văn hóa cổ xưa. Tuy nhiên số lượng các công trình nghiên cứu về việc phát triển du lịch tại làng cổ Đường Lâm còn chưa nhiều, đồng thời còn chưa chuyên sâu,có tính ứng dụng cao.

Với đề tài phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm – Hà Nội nhóm đã đưa ra kết quả nghiên cứu :
• Đưa ra cơ sở lí luận liên quan về du lịch dựa vào cộng đồng.
• Nêu ra tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch dựa vào cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm.
• Từ đó nhóm đã đề xuất giải pháp giải quyết thực trạng bất cập và nâng cao hiệu quả du lịch dựa vào cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm trong giai đoạn 2014-2015 tầm nhìn cho tới năm 2020.

3. Mục đích nghiên cứu


Ngày nay, du lịch cộng đồng đang nhận được nhiều sự đồng thuận trong chiến lược phát triển du lịch, với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, nâng cao đời sống dân cư, đặc biệt cho cộng đồng các làng quê xa xôi ở nông thôn.

Du lịch cộng đồng cũng đã đem lại nhiều lợi ích thực sự về mặt kinh tế cho người dân. Vì thế, việc phát triển du lịch có sự tham gia của cộng đồng là quan điểm phát triển hợp lý ngày càng được xã hội quan tâm và khuyến khích.

Đề tài này nghiên cứu với mục đích xác định các mặt tích cực và hạn chế, đồng thời đề xuất những giải pháp nhằm phát huy thế mạnh, tận dụng cơ hội, khắc phục thế yếu và giảm thiểu nguy cơ, đe dọa trong phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm




4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu


 Đối tượng nghiên cứu: Phát triển du lịch cộng đồng
 Khách thể nghiên cứu: Làng cổ Đường Lâm

5. Phạm vi nghiên cứu

 Giới hạn đề tài nghiên cứu: Tìm hiểu thực trạng du lịch ở làng cổ Đường Lâm. Qua đó, đề xuất giải pháp phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm.

 Giới hạn không gian nghiên cứu: Trong khu vực làng cổ Đường Lâm gồm 5 thôn Mông Phụ, Đông Sàng, Đoài Giáp, Cam Lâm, Cam Thịnh.

 Giới hạn thời gian nghiên cứu: 18/1/2015 – 9/4/2015

6. Phương pháp nghiên cứu


 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu
 Phương pháp nghiên cứu, khảo sát thực tế
 Phương pháp điều tra xã hội học
 Phương pháp phỏng vấn

7. Bố cục đề tài
Đề tài kết cấu gồm 3 chương:

CHƯƠNG 1: Khái quát chung về du lịch cộng đồng và làng cổ Đường Lâm

CHƯƠNG 2: Thực trạng phát triển du lịch cộng đồng tại Làng cổ Đường Lâm

CHƯƠNG 3: Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm
CHƯƠNG 1:
Khái quát chung về du lịch cộng đồng và làng cổ Đường Lâm.
1.1 Giới thiệu chung về du lịch cộng đồng

1.1.1 Khái niệm về du lịch cộng đồng

Theo học viện nghiên cứu núi, Malaysia, 2012: “Du lịch dựa vào cộng đồng là sự tương tác giữa khách và chủ mà có sự tham gia có ý nghĩa của hai phía và tạo các lợi ích kinh tế, bảo tồn cho cộng đồng địa phương và môi trường”.

Các nhà nghiên cứu du lịch Nicole Hausle và Wolfgang Strasdas đưa ra khái niệm: “Du lịch dựa vào cộng đồng là một hình thái du lịch trong đó chủ yếu là người dân địa phương đứng ra phát triển và quản lý. Lợi ích kinh tế có được từ du lịch sẽ đọng lại nền kinh tế địa phương” (Nicole Hausler and Wolfang Strasdas, Community Based Sustainable Tourism A Reader, 2000).

Khái niệm du lịch cộng đồng được thống nhất tại cuộc họp bộ trưởng du lịch lần đầu tiên năm 2000 tại Hàn Quốc và được trình bày trong hiến chương về du lịch của APEC: “Du lịch dựa vào cộng đồng là động lực quan trọng tăng cường cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ; là một phương tiện hữu ích để cân bằng lợi ích kinh tế giữa các vùng miền trong nền kinh tế, đặc biệt là vùng nông thôn; là cầu nối giữa lĩnh vực nhà nước và tư nhân.”

Ở Việt Nam, khái niệm về du lịch dựa vào cộng đồng (community based tourism) lần đầu tiên được đề cập đến trong hội thảo Chia sẻ bài học kinh nghiệm phát triển du lịch dựa vào cộng đồng tại Hà Nội (2003) và đã được xác định: “Du lịch dựa vào cộng đồng là phát triển du lịch có sự tham gia của cộng đồng nhằm đảm bảo văn hóa, thiên nhiên bền vững, nâng cao nhận thức và tăng quyền lực cho cộng đồng. Cộng đồng được chia sẻ, được lợi ích từ hoạt động du lịch, nhận được sự hợp tác, hỗ trợ của chính phủ và các tổ chức quốc tế.”

1.1.2 Ý nghĩa của du lịch cộng đồng



1.1.2.1. Đối với du lịch Việt Nam


Làm phong phú thêm các loại hình, sản phẩm và dịch vụ du lịch.
Góp phần thu hút khách du lịch trong và ngoài nước, quảng bá về du lịch Viêt Nam thân thiện, hấp dẫn, hiền hòa.
Góp phần bảo tồn và duy trì các tài nguyên thiên nhiên.
1.1.2.2. Đối với làng cổ Đường Lâm

Mang lại lợi ích kinh tế

Góp phần trao truyền văn hóa và trau dồi văn hóa

Tăng cường nhận thức về hoạt đồng bảo tồn của cộng đồng địa phương

Vì vậy, việc phát triển du lịch cộng đồng sẽ góp phần nâng cao ý thức của người dân Đường Lâm, khơi dậy lòng tự hào, tình yêu quê hương, thúc đẩy sự nỗ lực bảo tồn.
Như vậy có thể khẳng định việc phát triển du lịch cộng đồng có một ý nghĩa rất lớn đối với mọi mặt của xã hội.

Dù thực tế bên cạnh những lợi ích đó cũng gây ra một số tác hại, ảnh hưởng xấu đối với cộng đồng địa phương .

Nhưng chúng ta không thể phủ nhận tầm quan trọng đặc biệt mà phát triển du lịch cộng đồng đã, đang và sẽ mang lại trên nhiều khía cạnh.
1.2. Khái quát về Làng cổ Đường Lâm
1.2.1. Vị trí địa lý

Làng cổ Đường Lâm là một xã thuộc thị xã Sơn Tây, Hà Nội, Việt Nam. Nơi đây là một vùng có vị trí đắc địa theo thế được gọi là “toạ sơn vọng thuỷ” , nằm bên hữu ngạn sông Hồng (bờ phía Nam), cạnh đường Quốc lộ 32, tại ngã ba giao cắt với đường Hồ Chí Minh.

Về vị trí tiếp giáp. Ở phía Tây và Tây Bắc, Đường Lâm giáp xã Cam Thượng (Ba Vì). Về Tây Nam giáp xã Xuân Sơn, phía Nam giáp xã Thanh Mỹ, phía Đông Nam giáp phường Trung Hưng, phía Đông giáp phường Phú Thịnh, đều của thị xã Sơn Tây. Về phía Bắc Đường Lâm tiếp giáp với huyện Vĩnh Tường tỉnh Vĩnh Phúc, ranh giới là sông Hồng.

1.2.2. Văn hóa, lịch sử

Dựa vào những kết quả khai quật khảo cổ học những năm 1960- 1970 tại di chỉ Gò Mả Đống ( thuộc thôn Văn Miếu Đường Lâm), các nhà khoa học Việt Nam cho rằng: Người Việt đã đến Đường Lâm sinh sống từ 4000 năm trước đây (từ thời kỳ văn hóa Phùng Nguyên).

Đường Lâm là “ đất hai vua”. Đó là hai vị vua đã có công lớn trong sự nghiệp chống giặc ngoại xâm, xây dựng đất nước: Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng (Thế kỷ VIII) và vua Ngô Quyền (thế kỷ X).

1.2.4. Cơ sở vật chất

Hệ thống nhà nghỉ tại Đường Lâm rất phổ biến. Tuy nhiên, các khách sạn phục vụ lưu trú rất ít. Khách du lịch muốn liên hệ lưu trú, có thể liên hệ với khách sạn gần đó. Ví dụ khách sạn tại Lương Sơn , khách sạn tại Ngọc Quang….

Về quán ăn, tại đây số lượng quán ăn không nhiều, tập trung chủ yếu quanh làng Mông Phụ, có quán mì xào, cơm xào phục vụ khách du lịch.

Hiện tại, những nhà tổ chức du lịch cũng tự thiết kế những chỗ ăn và nghỉ trưa tại nhà mình cho khách. Nhà ông Nguyễn Văn Hùng – hộ kinh doanh nhà cổ chia sẻ, nhà ông phục vụ ăn uống cho khách du lịch và lượng khách nước ngoài đặt cơm trưa tại nhà ông khá đông, ông có sự liên kết với 27 công ty du lịch để cung cấp dịch vụ ăn uống cho khách tại nhà cổ sau khi tham quan nhà cổ. Mô hình phục vụ ăn uống này cũng nhân rộng trong các địa bàn kinh doanh nhà cổ tại đây, tạo điều iện thuận lợi để khách du lịch có thể ăn uống và nghỉ trưa .
(Giá dao động: 120.000 – 150.000/suất ).
Ngoài ra còn có những quán bán hàng bên ngoài nhà cổ phục vụ những món bánh: bánh tẻ, chè lam, bánh quế và một số cửa hàng lưu niệm với quy mô nhỏ.

1.2.3. Tài nguyên thiên nhiên


1.2.3.1. Tài nguyên du lịch tự nhiên

Cảnh quan thiên nhiên: Rặng duối gồm 18 cây ở khu vực lăng Ngô Quyền đã được chứng nhận là cây di sản vào ngày 22/4/2011 do Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam, Liên hiệp các hội KHKT Hà Nội và UBND thị xã Sơn Tây tổ chức công bố và phát bằng chứng nhận.
Tương truyền đây là nơi vua Ngô Quyền từng buộc voi, buộc ngựa sau các cuộc tập trận với nghĩa quân để chuẩn bị tiến về cửa sông Bạch Đằng đánh quân Nam Hán.
1.2..3.2 Tài nguyên nhân văn
Là tài nguyên chiếm ưu thế tại làng cổ Đường Lâm. Mỗi di tích ở đây có vai trò, vị trí khác nhau, nhưng lại hòa quyện trong một không gian văn hóa chung tạo nên đặc trưng của làng quê truyền thống

Làng cổ Đường Lâm vẫn giữ được hầu hết các đặc trưng cơ bản của một ngôi làng người Việt với cổng làng, cây đa, bến nước, sân đình, chùa, điếm canh, giếng nước, ruộng nước, gò đồi...Hệ thống đường xá của Đường Lâm rất đặc biệt vì chúng có hìn
h xương cá. Những ngõ nhỏ thông với nhau và thông với một trục đường chính. Đây được coi là đường chống trộm cướp, giặc giã rất tuyệt của “ một cộng đồng cư dân nông nghiệp đóng kín”. Với cấu trúc này, nếu đi từ đình sẽ không bao giờ quay lưng vào cửa Thánh.

Cổng làng Mông Phụ được xây dựng vào đời vua Lê Thần Tông (1553).
Đình Mông Phụ là ngôi đình cổ mang đậm dấu ấn của lối kiến trúc Việt - Mường (đình có sàn gỗ), một bông hoa về nghệ thuật kiến trúc, được lưu giữ trên những bức chạm cốn và đầu dư...
Chùa Mía (Sùng Nghiêm tự) được xây vào thời Trần trên một ngọn đồi đá ong giữa làng Đông Sàng
Chùa Ón (Ôn Hòa tự), ngược lại với sự quy mô bề thế của các công trình kiến trúc khác, Ôn Hòa Tự là một ngôi chùa nhỏ, ít có giá trị về kiến trúc nghệ thuật, nhưng lại có vai trò quan trọng trong đời sống sinh hoạt văn hóa dân gian của người dân Mông Phụ.
Làng cổ Đường Lâm còn nổi bật với hệ thống các ngôi nhà cổ với kiến trúc độc đáo. Đó là quần thể di tích nhà cổ đá ong nổi tiếng, được xây dựng mang đậm phong cách truyền thống về kiến trúc cũng như thẩm mỹ.
Đường Lâm đặc sắc với nét văn hóa ẩm thực độc đáo, đậm chất làng quê. Nhiều món ăn được chế biến mang hương vị riêng, không nơi nào có như: chè Đông Viên, được nấu bằng đậu đen bung nhừ, mật mía re Đường Lâm và bột lọc từ bột củ đao hoàng tinh. Chè nấu đặc, cắt ra đông đặc như miếng thạch.

Người làng Cam Lâm thường uống nước chè xanh, các làng khác như Phụ Khang, Mông Phụ... thường uống nước nụ vối, lá vối tự trồng trong vườn nhà.

Cà trắng dầm tương cũng là một đặc sản. Tương được làm từ ngô chứ không phải từ đậu xanh như các vùng khác nên có mùi vị hấp dẫn riêng biệt.

Chè lam , bánh quế cũng được người dân bán ở quanh chùa hoặc quanh nhà cổ trong làng
1.2.5. Năng lực cộng đồng
Vốn xuất phát từ nghề nông với nhận thức và tầm nhìn còn hạn chế, vì vậy trong việc tiếp thu những giá trị mới về hoạt động du lịch của người dân vẫn còn yếu kém,
.
Dựa trên thực tế khảo sát của nhóm bằng những câu hỏi về du lịch cộng đồng với người dân tại làng cổ Đường Lâm, diễn ra trên 5 đối tượng khác nhau . Kết quả thu nhận được chỉ có hộ gia đình kinh doanh nhà cổ là hiểu được du lịch cộng đồng vì đã có điều kiện đi thực tập ở phố cổ Hội An và dưới sự tiếp cận đó họ hiểu được những hạn chế của địa phương trong phát triển du lịch. Tuy nhiên 4/5 người được hỏi về mơ hồ về du lịch cộng đồng, chủ yếu hoạt động tự phát, manh mún.

Một vấn đề nữa ảnh hưởng đến năng lực cộng đồng là người dân không tìm thấy lợi ích từ việc kinh doanh du lịch, những chính sách của địa phương chưa mang lại hiệu quả...Lá đơn xin trả lại làng cổ Đường Lâm với chữ ký của 80 hộ dân trong làng Đường Lâm là minh chứng sâu sắc và đau lòng nhất cho vấn đề này.


Chương 1 là cơ sở lý luận về vấn đề có liên quan đến đề tài là du lịch dựa vào cộng đồng và những nét khái quát chung về làng cổ Đường Lâm, là tiền đề quan trọng giúp tiếp cận và định hướng phát triển loại hình du lịch cộng đồng tại đây, đồng thời hướng tới mục tiêu phát triển du lịch bền vững.

Tiêu kết chương 1:
CHƯƠNG 2:
Thực trạng phát triển du lịch cộng đồng tại Làng cổ Đường Lâm
2.1. Lượng du khách đến với Đường Lâm

Trước khi được công nhận là làng Việt cổ, khái niệm và ý tưởng về kinh doanh du lịch trong tiềm thức của người dân nơi đây còn mờ nhạt và ít được quan tâm. Chưa có cơ quan, ban ngành nào phụ trách quản lý, hoạt động du lịch mang tính tự phát. Và thường là chương trình tham quan, dã ngoại của nhiều nhóm học sinh, sinh viên về ngắm cảnh làng quê hoặc do hướng dẫn viên du lịch các hãng lữ hành lớn ở Hà Nội và vùng khác đến Đường Lâm. Sau khi được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 2005, các làng cổ Đường Lâm được biết đến nhiều hơn và trở thành điểm thu hút khách du lịch.

Thống kê lượng vé tham quan di tích làng cổ Đường Lâm thời gian qua cho thấy lượng khách du lịch có sự tăng trưởng.

Khách du lịch quốc tế chiếm tỷ lệ khoảng 40% - 41% tổng số khách đến Đường Lâm. Trong cơ cấu khách quốc tế, bao gồm đối tượng khách Pháp, Canada, Hà Lan, Bỉ, Thụy sĩ, Luxambua... chiếm 50%. Thời gian qua, lượng khách du lịch tăng mạnh, tuy nhiên, họ chỉ ghé qua một lần, không lưu trú lại, lượng khách quay trở lại lần thứ 2 rất ít. Du lịch Đường Lâm không tận dụng hết được lợi ích đem lại từ du khách, không tận dụng được lợi thế vốn có của mình.

Hiện nay, tại Đường Lâm chỉ có hơn 15 đơn vị đang khai thác du lịch, trong đó công ty du lịch Đường Lâm Tourist là đơn vị du lịch lớn nhất kinh doanh du lịch tại đây. Những tour du lịch phổ biến là:
Hà Nội – Đường Lâm (1 ngày)
Làng cổ Đường Lâm (chiều + tối)
Hà Nội – Ba Vì – Đường Lâm (homestay 2 ngày/1đêm)

2.2. Sản phẩm du lịch tại Đường Lâm

Sản phẩm du lịch đặc trưng của vùng là du lịch văn hóa và du lịch trải nghiệm. Du khách có thể tham quan các di tích trong vùng và trực tiếp tham gia vào các hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân như đào khoai, bẻ ngô, làm chè lam, làm tương gạo nếp…
Tuy nhiên các sản phẩm này còn rất sơ sài, chưa có sức hấp dẫn thực sự với du khách.

Những nỗ lực và giải pháp phát triển du lịch tại Đường Lâm đã dần dần phát huy kết quả. Nhiều hộ dân đã biết tổ chức bữa ăn đẹp mắt với những đặc sản gà mía, bánh tẻ, tương bần, rau sạch… các đơn vị lữ hành có thể dẫn khách đến ăn cơm với giá cả hợp lý. Ngoài ra, du khách cũng có thể mua các thực phẩm sạch, là đặc sản của Đường Lâm về làm quà như: Gà mía, chè lam, kẹo vừng, bánh gai, bánh tẻ, tương, rượu, khoai lang…

Mới đây, với mong muốn tạo ra những sản phẩm du lịch đặc trưng riêng của Đường Lâm để phục vụ khách du lịch, Ban quản lý di tích Đường Lâm đã cùng với Liên hiệp Khoa học phát triển du lịch bền vững (STDe) nghiên cứu thành công dự án phát triển các sản phẩm lưu niệm từ rơm. Theo đó, người dân Đường Lâm có thể tận dụng rơm là nguồn nguyên liệu sẵn có để làm ra các sản phẩm lưu niệm đơn giản. Du khách cũng có thể tự tay làm ra những sản phẩm lưu niệm từ rơm dưới sự hướng dẫn của những “vị chủ nhà” Đường Lâm. Những món đồ lưu niệm gần gũi với cuộc sống người dân .

Ngoài ra Đường Lâm còn đưa vào hoạt động một sản phẩm tour du lịch trải nghiệm nông nghiệp mà du khách rất yêu thích. Đó là đi hái rau, sau đó về chế biến các sản phẩm từ nông nghiệp, ngủ lại một số nhà dân, đi tham gia sản xuất với người dân như làm ruộng, hái rau, úp cá, bắt cá, làm gà mía, giống mô hình làng rau Trà Quế ở Hội An. Hiện Ban quản lý đón rất nhiều đoàn sinh viên quốc tế đến với tour du lịch này.

Tin rằng, với những nỗ lực không mệt mỏi và những trái ngọt đầu tiên kể trên, du lịch Đường Lâm sẽ ngày càng khởi sắc,người dân Đường Lâm sẽ ngày càng được hưởng nhiều lợi ích từ di sản và từ đó biết bảo tồn di sản quý giá của chính mình.

2.3. Những hạn chế trong phát triển du lịch cộng đồng tại Đường Lâm
2.3.1. Nguồn nhân lực

Nguồn nhân lực đóng một vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ du lịch, đặc biệt đòi hỏi trình độ cao như hướng dẫn viên.

Theo Sở Lao Động, Thương Binh và xã hội Hà Nội tỉ lệ lao động trực tiếp trong hoạt động du lịch tại Đường Lâm có trình độ đại học sấp sỉ 15 %, còn lại gần 48% lao động có trình độ trung và sơ cấp, 45 % trình độ dưới sơ cấp. Số lượng lao động biết ít nhất một ngoại ngữ chiếm 18 %.

Những người làm du lịch chủ yếu là người dân địa phương nên trình độ ngoại ngữ còn hạn chế, tuổi tác còn thiếu năng động.

2.3.2. Hiện trạng cơ sở vật chất kỹ thuật và hạ tầng cơ sở

Hiện trạng cơ sở vật chất kỹ thuật và hạ tầng cơ sở chưa tương xứng, thiếu đồng bộ. Những dịch vụ thiết yếu cho du khách như wifi, hệ thống ATM... không có.

Bãi đỗ xe cho khách du lịch chỉ có phạm vi rất nhỏ cho xe ô tô; xe máy thì du khách phải tìm nhà dân để gửi.

Trong làng chỉ có một tiệm cơm phục vụ khách, không có nhà nghỉ cho du khách muốn lưu trú dài ngày.

Các dịch vụ đơn giản như quà lưu niệm, quán nước,khu vệ sinh công cộng dành cho du khách hầu như không có ,không có sức hấp dẫn, thu hút.

2.3.3. Hoạt động quảng bá

Thời gian gần đây việc quảng bá những giá trị của kiến trúc cổ Đường Lâm đang diễn ra mạnh mẽ trên nhiều trang thông tin đại chúng, bao gồm sách, tạp chí, các website du lịch, tiêu biểu như Đuonglamtourist.com...

Tuy nhiên, số lượng thông tin chưa nhiều, nội dung lặp lại nhàm chán, không có sự đổi mới.

2.3.4. Vấn đề ô nhiễm môi trường

Đường Lâm đang phải đối mặt với một vấn đề hết sức nan giải đó là vấn đề rác thải. Việc phát triển du lịch quá nhanh đồng thời kéo theo vấn đề ô nhiễm môi trường từ các hoạt động buôn bán, sinh hoạt hàng ngày…

Trên hành trình đi tới khảo sát tại làng cổ, nhóm chúng tôi bắt gặp rất nhiều bãi phân trâu bò rải rác trên trục đường, các xe chở phân bốc mùi hôi thối đặt ngay cạnh các nhà cổ …

2.4. Những nguyên nhân của các hạn chế nêu trên.

Các cơ quan nhà nước và các cấp chính quyền địa phương triển khai các chính sách hỗ trợ cộng đồng, tăng nhận thức và năng lực cho người dân chưa hiệu quả và đồng bộ. Khi các dự án được đưa vào thực thi, số tiền vốn rút đi phân nửa, người dân kí tên nhận tiền chỉ để hợp lý hóa chứng từ. Các lợi ích không nhằm thực hiện mục tiêu phát triển du lịch bền vững, chỉ mang tính manh mún, trước mắt, tạm thời.

Ngoài ra, do trình độ dân trí thấp, nên hầu hết người dân Đường Lâm chưa hiểu hết được những lợi ích qua việc du lịch cộng đồng, mà nói một cách cụ thể là quảng bá giá trị của các di sản văn hóa và tài nguyên thiên nhiên mang lại.

Thậm chí, các gia đình có con cháu đi làm ăn phương xa trở về thì bị chặn xe ngay tại cổng làng, yêu cầu mua vé mới được vào làng, hay câu chuyện về những ngôi nhà bị “cưa ngọn” vì vi phạm trật tự xây dựng nhà tại làng cổ Đường Lâm.

Không phải toàn bộ người dân Đường Lâm cùng làm du lịch. Vì tâm lý “kẻ có người không” nên dễ sinh ra nhiều mâu thuẫn, khó tránh khỏi việc bảo tồn và duy trì di sản chỉ nhận được sự đồng thuận và ủng hộ từ một bộ phận nhỏ người dân địa phương. Lá đơn xin trả lại danh hiệu làng cổ của người dân Đường Lâm đến nay vẫn còn đó những tiếng nghẹn ngào.

Tiêu kết chương 2:

Như vậy, loại hình du lịch dựa vào cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm hội tụ những điều kiện thuận lợi trong hoạt động phát triển. Tuy nhiên, người dân địa phương dường như vẫn đứng ngoài cuộc và cuộc sống của người dân còn nghèo, còn gặp nhiều khó khăn.

Vì vậy, nhóm cũng tiến hành nghiên cứu chỉ ra một số nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong hoạt động bảo tồn, quảng bá và phát triển du lịch tại Đường Lâm, trên cơ sở đó triển khai nội dung chương 3 và góp phần khẳng định hoạt động du lịch cộng đồng là một biện pháp hiệu quả mang tính bền vững cao.


CHƯƠNG 3:
Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm
3.1 Đối với chính quyền làng Đường Lâm
3.1.1 Bảo tồn di sản

Hoạt động bảo tồn di sản, hướng tới giữ gìn những giá trị văn hóa lâu bền thông qua việc hoàn thiện không gian tổng thể của Đường Lâm, xây mới một số công trình phục vụ nhu cầu dân sinh và góp phần hỗ trợ công tác quảng bá di sản là vô cùng cấp thiết.

Tiêu biểu là công tác bảo tồn các giá trị kiến trúc nhà cổ - đá ong. Tuy nhiên các biện pháp này chưa thực hiện một cách triệt để, chưa phát huy hiệu quả.

Phương án bảo tồn là: Phân loại nhà cổ, tùy theo mức độ hư hại của công trình, đối với hộ dân cư thuộc tình trạng nguy cấp cần được hỗ trợ kịp thời, hướng dẫn cách thức bảo tồn nhà cổ , tạo cơ hội hơn cho họ tận dụng không gian kiến trúc cổ sẵn có của gia đình mình để tạo sản phẩm du lịch cộng đồng. Cần ưu tiên hỗ trợ tái định cư cho những gia đình có nhà cổ thuộc tình trạng nguy cấp và gia đình có đông thành viên sinh sống trong ngôi nhà cổ đó. Điều đó cũng giải quyết tình trạng bức xúc của người dân về vấn đề không được xây dựng mới nhà cửa . Tuy nhiên khi tổ chức dãn dân các gia đình có nhà cổ vẫn phải có một số lượng nhỏ thành viên trong gia đình tiếp tục sinh sống và giữ gìn những giá trị của ngôi nhà. Vì thực tế một ngôi nhà không có hơi người thì không thể tồn tại lâu dài được.

Bên cạnh đó là công tác bảo tồn các di tích lịch sử Đường Lâm. Phải tiến hành tu bổ, lưu giữ, bảo tồn với những công trình đang xuống cấp nghiêm trọng. Chính quyền địa phương phải có những văn bản quy phạm, hình thành luật và thông cáo rõ ràng để xử lí những trường hợp cố ý gây hư hại di tích.

Ngoài ra, công tác bảo tồn và phát triển các giá trị phi vật thể Đường Lâm cũng vô cùng cần thiết.Địa phương cần có những chính sách để lưu giữ những lễ hội truyền thống của địa phương, phải có kế hoạch tổ chức một cách chuyên nghiệp. Đồng thời phải có những kế hoạch quản lí các hoạt động trong văn hóa một cách chặt chẽ để không làm biến tướng hình ảnh lễ hội truyền thống .

Hiện nay, tại Đường Lâm đang có dự án xây dựng nhà trưng bày, giới thiệu văn hóa Làng cổ Đường Lâm ; cải tạo trạm xá cũ ; xây dựng 4 bãi đỗ xe bố trí theo các hướng tiếp cận vào làng cổ. Đường giao thông cơ bản giữ nguyên cấu trúc hiện có, nâng cấp và khôi phục theo dạng đường làng truyền thống. Cầu qua sông Tích sẽ được tôn tạo, bố trí thuyền phục vụ khách tham quan dọc sông…
3.1.2. Đổi mới trong hình thức quảng bá

Khi xây dựng tên các chương trình du lịch cho Đường Lâm cần đảm bảo đó là một hình tượng đơn giản, hấp dẫn, khác biệt thông qua các slogan như :
“ Đường Lâm nét đẹp xưa’’
“ Đường Lâm - hành trình trở về cội nguồn’’…

Ngay khi khách du lịch đến Đường Lâm, việc cung cấp cho du khách tờ rơi quảng bá về những điểm hấp dẫn du lịch được in với màu sắc mẫu mã thu hút, các thông tin đầy đủ với các ngôn ngữ phổ biến như Tiếng Việt, Tiếng Anh, Tiếng Pháp là rất cần thiết…

Ngoài ra, việc cung cấp thông tin du lịch Đường Lâm cần được đổi mới và cập nhật nội dung thường xuyên, tuyệt đối tránh sai sót về các mốc, các sự kiện lịch sử. Tính hấp dẫn về giao diện cũng là một điều cần chú ý lưu tâm.

3.1.3. Thúc đẩy thu hút từ đầu tư nước ngoài trong việc phát triển và bảo tồn di sản

Phải tăng cường mở rộng các mối quan hệ quốc tế với các doanh nghiệp nước ngoài, kêu gọi hỗ trợ từ các dự án nước ngoài trong lĩnh vực bảo vệ và khai thác giá trị làng cổ Đường Lâm . Thực tế, khi Đường Lâm là địa danh đầu tiên được Nhà nước công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật Quốc gia đã có rất nhiều tổ chức, đơn vị quan tâm đến việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của làng cổ độc đáo này.

“Hội đồng Giám khảo các Giải thưởng Di sản 2013 đánh giá cao công tác trùng tu được thực hiện trong các ngôi nhà cổ ở Đường Lâm và đặc biệt ấn tượng khi biết rằng công việc trùng tu đã và sẽ tiếp tục có ảnh hưởng ngày càng lớn trong cộng đồng địa phương.

UNESCO rất hy vọng rằng câu chuyện thành công của làng Đường Lâm sẽ là nguồn cảm hứng cho các dự án bảo tồn trong tương lai, tại Việt Nam cũng như trong khu vực” (Bà Katherine Muller -Marin, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO HN)

3.1.4. Phát triển sản phẩm du lịch theo chiều sâu

Các tour đến với Đường Lâm hiện nay vẫn còn đơn điệu , kém hấp dẫn , không có chiều sâu và đột phá . Muốn khai thác hết nhưng thế mạnh vốn có của Đường Lâm các công ty du lịch nên chuyển hướng đổi mới tổ chức các tour du lịch đến nghỉ tại nhà dân, du khách sẽ được trải nghiệm loại hình du lịch 3 cùng – cùng ăn – cùng ở - cùng chung sống sống chung với chủ nhà , tham gia hoạt động thường ngày cùng với người dân. Khai thác chính nguồn văn hóa nơi đây là một phương phá tốt nhất để phát triển du lịch cộng đồng .

Do sống chủ yếu dựa vào nông nghiệp, là nguồn cung cấp một lượng lớn lương thực thực phẩm dồi dào cho du lịch nên chú trọng phát triển các sản phẩm du lịch liên quan đến đặc sắc về ẩm thực, sử dụng thực phẩm sẵn có tại địa phương và hướng dẫn họ tự làm món ăn đặc trưng ở đây

Bên cạnh đó cần phát triển thêm các tour du lịch dựa trên các làng nghề truyền thống như làm kẹo, làm tương .

Ngoài ra còn chú trọng phát triển các lễ hội thường niên, mang đậm bản sắc dân gian, truyền thống của Đường Lâm để quảng bá hình ảnh du lịch và thu hút khách ,

3.1.5. Tăng cường liên kết với các doanh nghiệp lữ hành, các tổ chức du lịch

Các đơn vị kinh doanh lữ hành là “cầu nối” tạo cơ hội kép cho du khách và làng cổ Đường Lâm. Thông qua các đơn vị kinh doanh lữ hành, các hoạt động và sản phẩm du lịch tại Đường Lâm được quảng bá, tiếp thị rộng rãi đến bộ phận du khách có nhu cầu tìm hiểu, thăm thú và khám phá.

Cộng đồng người dân Đường Lâm tận dụng các điều kiện sẵn có của gia đình để nâng cao thu nhập thông qua việc đón tiếp du khách từ việc liên kết với các đơn vị kinh doanh lữ hành. Để sản phẩm được chuyển tải một cách hoàn hảo nhất, các đơn vị kinh doanh lữ hành nên thường xuyên cung cấp các thông tin của du khách: tâm lý, nhu cầu tìm hiểu, mong đợi khi tiếp cận các sản phẩm du lịch để chính quyền Đường Lâm và những người dân ở đây hình thành các hoạt động và sản phẩm du lịch phù hợp.

Bên cạnh đó, việc liên kết này cần được chú ý vận hành theo nguyên tắc chia sẻ lợi ích một cách rõ ràng ngay từ ban đầu với những cam kết rõ ràng nhằm đảm bảo chất lượng phục vụ cho du khách.

3.2. Đối với người dân địa phương
Cộng đồng người dân Đường Lâm vẫn là “nhân tố cốt lõi và quan trọng nhất” xâu chuỗi và chuyển tải các giá trị sản phẩm du lịch của Đường Lâm đến du khách, đặc biệt là các hộ dân tham gia trực tiếp tham gia làm du lịch .

Chất lượng của sản phẩm du lịch được du khách cảm nhận một cách tinh tế về mặt tinh thần và sự thụ hưởng các giá trị vật chất. Sự cảm nhận tốt và ấn tượng từ du khách cần được bắt đầu từ chính thái độ tiếp đón ân cần, sự am hiểu về môi trường sống cả tự nhiên lẫn nhân văn.

Ngoài ra về mặt ngoại ngữ cần được khắc phục trong quá trình đón tiếp các du khách quốc tế. Văn hóa bản địa là yếu tố tạo nên tính độc đáo và có nhiều sức nặng tạo ấn tượng tốt cho du khách.

Người dân phải nhận thức thấu đáo được rằng được việc gìn giữ, bảo tồn và thực hiện các thói quen văn hóa là những điều rất đời thường chứ không phải là “văn hóa diễn”, mục đích cuối cùng là tạo nên những giá trị văn hóa đích thực của đời sống hàng ngày để du khách hiểu đủ và hiểu đúng những gì đang diễn ra.

Nên nhận diện lại những điều kiện cơ sở vật chất tại chính gia đình để có kế hoạch đầu tư làm mới hoặc tu bổ nhằm đảm bảo những điều kiện tối thiểu về mặt sinh hoạt đời thường cho du khách nhưng cũng tránh việc làm mới lại hoàn toàn .

Tiêu kết chương 3:


Du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển trong hiện tại và tương lai. Tuy nhiên, phương thức này còn khá mới mẻ trong những năm gần đây nên việc thực hiện vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn và không thể tránh khỏi việc gây nên một số tác động tiêu cực đối với nguồn tài nguyên và cộng đồng dân cư làng Đường Lâm. Vì vậy, nhóm nghiên cứu đề xuất một số giải pháp, vừa góp phần bảo tồn tài nguyên, vừa giúp người dân có cái nhìn tích cực và mới mẻ hơn trong hoạt động xúc tiến quảng bá nguồn tài nguyên đậm đà bản sắc văn hóa này thông qua các hoạt động du lịch.

8. Kết luận

Trong khuôn khổ giới hạn cho phép về nội dung nghiên cứu đề tài “Phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm”, nhóm chúng tôi rút ra kết luận như sau:
Làng cổ Đường Lâm là cái nôi ngọt ngào của nền văn hóa truyền thống, là địa danh có nhiều nguồn lực để phát triển du lịch bền vững. Chính vì thế việc tăng cường sự tham gia của cộng đồng địa phương trong hoạt động du lịch là nhân tố cốt lõi, thông qua việc tạo những điều kiện thuận lợi nhất để người dân tham gia vào quá trình quy hoạch, bảo tồn và phát triển tài nguyên du lịch. Điều này rất cần sự quan tâm, đầu tư của Đảng và Nhà nước, các cấp các ngành, cơ quan chức năng và chính quyền địa phương. Bài nghiên cứu của nhóm chúng tôi rất mong sẽ đóng góp một tiếng nói với việc thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm trong tổng thể phát triển du lịch bền vững vùng du lịch khu vực phía Bắc nói riêng và cả nước nói chung.

9. Tài liệu tham khảo

1. Phạm Trung Lương,Tài nguyên và môi trường du lịch Việt Nam, NXB Giáo dục
2. Võ Quế, Du lịch cộng đồng lý thuyết và vận dụng, NXB Khoa học và kỹ thuật, 2006
3. Nguyễn Minh Tuệ (chủ biên): Địa lý du lịch, NXB Thành phố Hồ Chí Minh, 1999
4. Tạp chí VHNT số 333, tháng 3-2012: Đào Duy Tấn, Làng Việt cổ Đường Lâm với phát triển du lịch
5. Các website:
http://www.dulichvtv.com/
http://vietnamtourism.gov.vn/
Đặc sản Làng cổ Đường Lâm- youtube

Danh sách thành viên
Cám ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe !
Phát triển du lịch cộng đồng
Full transcript