Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

ADHD

No description
by

Justyna Paszyna

on 22 February 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of ADHD


SPIS TREŚCI

1.1. Definicja ADHD
1.2. Etiologia
1.3. Objawy
1.4. Bariery edukacyjne dziecka z ADHD II Praktyczne ujęcie przedmiotu Projektowanie kariery edukacyjnej uczniów z ADHD na podstawie studium przypadku Grzesia „ Jeśli ktoś z nas pragnie poznać coś w sposób czysty,
musi się od ciała wyzwolić i samą tylko duszą oglądać rzeczywistość…”
Sokrates
2.1. Studium przypadku
2.1.1. Sytuacja socjalno-bytowa
2.1.2. Jak to się zaczęło?
2.1.3. Opinie i orzeczenia

2.2. Możliwości edukacyjne uczniów z ADHD- system szkolny
2.2.1. Edukacja w świetle aktów prawnych
2.2.2. Typy szkół
2.2.3. Zadania nauczycieli

2.3. Pozaszkolny system pomocy
2.3.1. Zadania rodziców
2.3.2. Inne podmioty wspierające i ich zadania
2.3.3. Formy pomocy - terapie

2.4. Podsumowanie
Bibliografia I Definicyjne ujęcie przedmiotu 1.1. Definicja ADHD

Po raz pierwszy ADHD rozpoznał profesor Still w roku 1902. Prowadziła on badania na grupie dzieci, które charakteryzował brak zdolności utrzymywania uwagi, a także niespokojne zachowanie. Stwierdził on, że problemy z kontrolowaniem zachowania dzieci wynikają z przyczyn biologicznych. Tezę te potwierdziły badania Bradleya prowadzone w 1937 roku. Do końca lat 50-tych XX wieku istniało pojęcie „zespół mikrouszkodzeń czynności mózgu”, zastąpione później pojęciem „nadpobudliwość”. W różnych okresach pojawiały się różne określenia tego zaburzenia; zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, zespół nadruchliwości, zespół minimalnej dysfunkcji mózgu czy zespół zaburzeń hiperkinetyczno - odruchowych.
W 1994 roku Amerykańskie Stowarzyszenie Psychiatryczne wprowadziło obecnie stosowaną nazwę ADHD i jego klasyfikację. Skrót ADHD pochodzi od amerykańskiej nazwy Attention Deficit Hyperkinetic Disorder czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi.
Według Światowej Organizacji Zdrowia Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób( ICD -10) – ADHD jest zespołem hiperkinestetycznym, który cechują zaburzenia uwagi oraz nadmierna aktywność i niepokój wzmagające się w różnych sytuacjach i utrzymujące się w czasie, a nie będące powodem innych zaburzeń, takich jak autyzm i zaburzenia afektywne.
Nadpobudliwość psychoruchowa jest jedną z postaci zaburzeń dynamiki procesów nerwowych, spowodowanych brakiem równowagi pomiędzy procesami pobudzania i hamowania. Przewaga tych pierwszych objawia się nadpobudliwością psychoruchową w sferach: ruchowej, emocjonalnej i poznawczej. Dzieci są; nadmiernie ruchliwe, niespokojne, impulsywne, często zmieniają rodzaj aktywności, podejmują czynności, których nie kończą. Osoby te są często hałaśliwe, agresywne w sposób niezamierzony, niejednokrotnie męczące dla swojego otoczenia, mogą być powodem wielu konfliktów.
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej jest zaburzeniem rozwojowym, a nie chorobą. Powinniśmy myśleć o nich podobnie jak o osobach z krótkowzrocznością, które nie są kimś chorym ze względu na konieczność noszenia okularów. Dzieci z ADHD są normalne gdyż odbierają świat prawidłowo, chociaż mają kłopot z koncentracją, nadmierną ruchliwością i impulsywnością. 1.2.Etiologia ADHD

Przez lata badacze starali się wyjaśnić przyczyny tego zjawiska. W latach 50 i 60-tych popularny był pogląd wiążący występowanie ADHD z mikrouszkodzeniami układu nerwowego (OUN), które powstały w okresie okołoporodowym. Obecnie uważa się, że twierdzenie to jest prawdziwe w stosunku do osób, u których mikrouszkodzenia dotyczą obszarów związanych z uwagą czy też kontrolą impulsywności tzn. płatów czołowych mózgu. Objawy nadpobudliwości mogą zatem towarzyszyć każdemu uszkodzeniu mózgu (okołoporodowemu, powypadkowemu czy też po zapaleniu mózgu). Co jakiś czas badacze wskazywali na nowe przyczyny: przewlekłe zatrucie ołowiem, spożywanie barwników kolorowych czy naturalnych salicylanów w żywności. Pojawiła się także teoria o związku ADHD ze spożyciem cukru rafinowanego, jednak wyeliminowanie tego składnika z diety nie przyniosło rezultatów. Nie prawdziwa była także teoria wiążąca występowanie ADHD z błędami wychowawczymi czy trudną sytuacją domową, które według najnowszych badań mogą jedynie nasilać objawy nie zaś je wywoływać. Pojawiły się także teorie ewolucyjne czy też związane z zaburzeniami hormonalnymi (problemy z niskim poziomem tarczycy), które również nie znalazły potwierdzenia.
Jakie są zatem przyczyny nadpobudliwości psychoruchowej? W obecnym czasie dalej nie ma zgodności wśród badaczy, co do przyczyn. A. Borkowska twierdzi, że jest to zaburzenie neurorozwojowe o podłożu biologicznym tzn. że inaczej przebiega rozwój i dojrzewanie mózgu u dzieci zdrowych, a inaczej u dzieci chorych. Przyczyna ta jest genetyczna lub wynika z wewnątrzmacicznych czynników środowiskowych takich jak niedotlenienie. Ch. Green i K. Chee podają dwie przyczyny: dziedziczenie i różnice w precyzyjnym dostrojeniu się mózgu ( niedostatecznie dobre funkcjonowanie płatów czołowych mózgu oraz ich bliskich połączeń; jąder podstawowych i móżdżku, a także brak równowagi pomiędzy neuroprzekaźnikami w mózgu. To samo zdanie podzielają T. Srebnicki i T. Wolańczyk, którzy uważają, że ADHD ma podłoże mózgowe i wskazują na istnienie w mózgu wielu obszarów, których nieprawidłowe działanie może zaburzyć proces edukacji.
T. Opolska i E. Potempska jako przyczynę podają różne czynniki uszkadzające ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Czynniki te mogą występować w okresie płodowym, okołoporodowym, a także później. Do tych czynników autorki zaliczają:
-czynniki uszkadzające komórki nerwowe, np. narkotyki, alkohol
-choroby zakaźne lub inne przebyte podczas ciąży
-zatrucia w czasie ciąży wywołane przez leki, alkohol czy papierosy
-nieprawidłowe odżywianie podczas ciąży
-urazy mechaniczne w czasie ciąży
-niedotlenienie lub urazy mechaniczne podczas porodu
Poważne choroby lub urazy mechaniczne głowy w dzieciństwie
R. A. Barkley wymienia czynniki ryzyka wystąpienia ADHD:
1. Cechy rodzica i rodziny:
•obecność ADHD u innych członków rodziny - czynnik dziedziczny,
•niższe wykształcenie matki,
•niższy pozycja socjoekonomiczna rodziców,
•samotne rodzicielstwo,
•opuszczenie rodziny przez ojca.
2. Cechy ciąży:
•powikłania w czasie ciąży lub porodu,
•ilość papierosów wypalanych w ciągu jednego dnia przez ciężarną,
•występowanie u matki padaczki,
•częstotliwość hospitalizowania matki w czasie ciąży,
•trudności w oddychaniu dziecka występujące podczas porodu lub po nim,
•waga i prawidłowość łożyska badana po porodzie.
3. Cechy niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa:
•opóźnienia w rozwoju motorycznym,
•mniejszy rozmiar główki przy narodzinach i w pierwszym roku życia dziecka,
•smółka znajdująca się w płynie owodniowym,
•symptomy uszkodzenia nerwów występujące po porodzie,
•problemy z oddychaniem po porodzie,
•niska masa urodzeniowa,
•większa chorowitość w czasie niemowlęctwa i w wieku przedszkolnym,
•wolniejszy rozwój koordynacji motorycznej.
4.Cechy wieku przedszkolnego:
•wczesne i trwałe problemy z nadmierną ruchliwością,
•trudności w komunikowaniu się z innymi dziećmi,
•znaczny deficyt uwagi,
•problemy emocjonalne.

ADHD współwystępuje z innymi zaburzeniami, niektóre z nich utrudniają dziecku jego proces edukacyjny. Należą do nich: (zaburzenia zachowania, zaburzenia opozycyjno-buntownicze, zaburzenia obsesyjno - kompulsywne, zaburzenia lękowe, zaburzenia nastroju, zaburzenia procesów uwagi i pamięci, zaburzenia językowe, specyficzne trudności szkolne /w tym dysleksja, dysgrafia, dysortografia, dyskalkulia/, niezgrabność ruchowa, nadwrażliwość na bodźce dotykowe i słuchowe). 1.3. Objawy ADHD

Objawy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej obejmują trzy grupy:
- kłopoty z kontrolowaniem własnej impulsywności,
- wzmożoną aktywność ruchową,
- zaburzenia koncentracji uwagi.

Objawy te u dzieci z ADHD występują ze wzmożoną siłą niż u innych dzieci w tym samym wieku i na tym samym etapie rozwoju.
Nadmierna ruchliwość ma miejsce gdy dziecko jest nadmiernie ruchliwe i nie jest to niczym sensownym uzasadnione. Przykładami może być: chodzenie po klasie w czasie lekcji czy po kościele w czasie mszy, wspinanie się po meblach, bieganie po domu bez potrzeby. Należy pamiętać, że nadruchliwość jest niezależna od dziecka. Dziecko nie robi tego na złość, ale dlatego, że nie potrafi przewidzieć konsekwencji swojego postępowania. Inne przejawy nadruchliwości to tzw. „niepokój w obrębie siedzenia”- dziecko nie potrafi spokojnie usiedzieć na miejscu lecz np.: macha rękami czy nogami, wierci się. W obrębie mięśni języka objawem nadmiernej ruchliwości jest nadmierna gadatliwość.
Nadmierna impulsywność jest brakiem zdolności do zahamowania reakcji. Przewaga procesów pobudzania nad procesami hamowania. Mózg dziecka z ADHD działa w taki sposób: bodziec – natychmiastowa reakcja. Przykłady nadmiernej impulsywności: częste wtrącanie się w rozmowy innych, nieumyślne niszczenie rzeczy, nieumiejętność zapanowania nad swoimi działaniami.
Ostatnią grupą objawów są zaburzenia uwagi czyli słabsza zdolność do koncentracji na konkretnym zadaniu. Jak piszą autorzy: Kołakowski, Wolańczyk. Pisula, Skotnicka, Bryńska: „Dzieci nadpobudliwe mają problemy z:
- zastosowaniem się do instrukcji,
- skupieniem się na jednej czynności (często przechodzą do drugiej czynności, nie kończąc poprzedniej),
- wykonywaniem do końca zleconych zadań,
- odrabianiem lekcji lub czytaniem zadanego tekstu,
- słuchaniem tego, co się do nich mówi,
- pamiętaniem o zabraniu wszystkich rzeczy niezbędnych do wykonania czynności (przyborów szkolnych, książek, zabawek lub narzędzi),
- zapamiętaniem tego, co było zadane, z zapisaniem wszystkiego, co podano na lekcjach,
- gubieniem i zapominaniem rzeczy,
-uważaniem na lekcjach.”
Inne symptomy obserwowane u dzieci z ADHD to:
- zbytnia emocjonalność,
- gadatliwość,
- niedojrzałość społeczna i emocjonalna,
- słabe rozumienie pojęcia czasu.


Diagnozę ADHD możemy postawić przyjmując za podstawę kryteria diagnostyczne zespołu nadpobudliwości psychoruchowej według klasyfikacji ICD-10.
Kryteria Diagnostyczne ICD – 10
Aby rozpoznać ADHD należy stwierdzić wyraźnie nieprawidłowe nasilenie zaburzeń równowagi, nadmierną aktywność i niepokój, które są niezależne od sytuacji i utrzymują się w czasie, a nie wynikają z innych zaburzeń.
1.Brak uwagi (co najmniej 6 objawów utrzymywało się przez okres 6 m-cy prowadząc do nieprzystosowania lub niezgodnych z poziomem rozwoju dziecka):
- częste niezwracanie uwagi na szczegóły lub beztroskie błędy w pracy,
- częste nieutrzymywanie uwagi na zadaniach lub czynnościach zw. z zabawą,
- często wydaje się, że dziecko nie słyszy co się do niego mówi,
- często nie postępuje wg instrukcji lub nie kończy zadań z braku ich zrozumienia,
- często upośledzona umiejętność organizowania zadań i aktywności,
- częste unikanie lub niechęć do zadań wymagających wytrwałego wysiłku umysłowego,
- częste gubienie rzeczy niezbędnych do wykonania zadań lub czynności np. piórnik,
- częste rozproszenie przez bodźce zewnętrzne,
- częste zapominanie podczas codziennej aktywności.
2. Nadmierna aktywność ( co najmniej 3 objawy utrzymywały się przez okres 6 m-cy prowadząc do nieprzystosowania lub niezgodnych z poziomem rozwoju dziecka):
- częste niespokojne poruszanie rękoma lub nogami, wiercenie się na krześle,
- wstawanie z krzesła w sytuacji gdy oczekiwane jest utrzymanie pozycji siedzącej,
- wtrącanie się w sytuacje, w których jest to niewłaściwe,
- przesadna hałaśliwość podczas zabawy lub niemożność wypoczywania w spokoju,
- nadmierna aktywność ruchowa, stała i niezależna od kontekstu i sytuacji.
3. Impulsywność (co najmniej 1 objaw utrzymywał się przez okres 6 m-cy prowadząc do nieprzystosowania lub niezgodnych z poziomem rozwoju dziecka):
- często odpowiada zanim pozna treść pytania,
- często nie umie czekać na swoją kolej – niecierpliwość,
- często przerywa lub przeszkadza innym,
- często wypowiada się nadmiernie bez uwzględnienia społecznych ograniczeń.
4. Początek zaburzenia nie później niż w wieku 7 lat.
5. Całościowość (kryteria te są spełnione w więcej niż w jednej sytuacji tzn. ze nadaktywność występuje zarówno w szkole jak i w domu oraz w innych sytuacjach, w których dzieci są obserwowane np. w szpitalu).
6. Symptomy 1 – 3 powodują kliniczne cierpienie lub upośledzenie w zakresie funkcjonowania społecznego, szkolnego lub zawodowego.
7. Zaburzenie nie spełnia kryteriów całościowych zaburzeń rozwojowych, epizodu maniakalnego, epizodu depresyjnego ani zaburzeń lekowych. 1.4. Bariery edukacyjne uczniów z ADHD

Uczniowie z ADHD przejawiają wiele zaburzeń utrudniających im naukę w klasie szkolnej:
• nie potrafią skoncentrować się na szczegółach podczas zajęć lub podczas wykonywanej pracy,
• mają trudności z utrzymaniem uwagi na zadaniach i grach,
• często nie stosują się do poleceń i instrukcji - mają kłopoty z kończeniem zadań i wypełnianiem codziennych obowiązków,
• mają trudności z organizacją własnej pracy,
• często gubią rzeczy potrzebne do pracy lub innych zajęć,
• łatwo rozpraszają się pod wpływem zewnętrznych bodźców,
• nie są w stanie usiedzieć w miejscu,
• często chodzą po pomieszczeniu lub wspinają się, gdy jest to zachowanie niewłaściwe,
• są nadmiernie gadatliwi,
• mają kłopoty z czekaniem na swoją kolej- wyrywają się niepytani do odpowiedzi,
• przerywają i przeszkadzają innym (wtrącają się do rozmowy lub zabawy).

2.1.1. Sytuacja socjalno-bytowa

Grześ – urodzony w 1999r.- uczeń klasy V Szkoły Podstawowej z Odziałem Integracyjnym.

Sytuacja rodzinna:
Grześ- lat 13 pochodzi z rodziny pełnej, wielodzietnej. Ma 9 rodzeństwa, w tym 3 młodszych braci, 3 starsze siostry i 2 starszych braci. Matka dziecka nie pracuje zawodowo ani dorywczo, zajmuje się wychowywaniem dzieci i prowadzeniem domu. Ojciec pracuje bez umowy ( na tzw. czarno) jako pracownik remontowo-budowlany. Nie uczestniczy w procesie wychowania dzieci z uwagi na ciągłą nieobecność w domu.
Dzieci przejawiają silna więź emocjonalna z matką, również same są mocno ze sobą zintegrowane. Starsze siostry wspierają matkę w codziennych obowiązkach domowych i związanych z opieką nad młodszym rodzeństwem. Najstarszy 21-letni brat po ukończeniu szkoły zawodowej wspiera rodzinę finansowo i przejął funkcje ojca w rodzinie.

Sytuacja mieszkaniowa:
Rodzina mieszka w domu jednorodzinnym ( po rodzicach ) na peryferiach miasta. Ma do dyspozycji 4 pokoje, kuchnię i łazienkę z w-c. Trudna sytuacja mieszkaniowa spowodowana jest małą powierzchnia pokoi w stosunku do liczby mieszkańców. Dodatkowo sytuacje komplikuje stan techniczny domu- do generalnego remontu. Opłaty związane z utrzymaniem domu regulowane są w miarę na bieżąco przez rodzinę.

Sytuacja materialna:
Dochodami rodziny są wynagrodzenie ojca Grzesia za pracę w kwocie ok. 2500,00zł., wynagrodzenie za pracę brata w kwocie ok, 1400,00zł. i świadczenia rodzinne wraz z dodatkami w łącznej kwocie ok.1300,00zł. Łączny dochód rodziny to kwota ok.5200,00zł. Dodatkowo rodzina jest objęta pomocą finansową Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w formie zasiłków celowych specjalnych.

Sytuacja zdrowotna:
Zasadniczo członkowie rodziny są zdrowi, nie przejawiają większych problemów zdrowotnych.
Jedynym wyjątkiem jest 13-letni Grzegorz, który ma zdiagnozowane ADHD. 2.1.2. Jak to się zaczęło?

Z wywiadu przeprowadzonego w Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej z matką Grzesia wynika, że syn niemal od początku wykazywał pewne cechy, które aktualnie można powiązać z ADHD:
- Grześ miał problemy z zasypianiem ( jego sen był niespokojny i płytki ), często wybudzał się z płaczem;
- pomimo dużej ruchliwości, jego rozwój motoryki dużej był nieco opóźniony- Grześ zaczął samodzielnie chodzić w wieku 19-tu miesięcy;
- rozwój mowy był w normie, natomiast Grześ przejawiał nadmierną emocjonalność- bez konkretnego powodu wpadał w złość czy płacz;
- zdaniem matki, która mała doświadczenie w wychowaniu starszego rodzeństwa: „ Grześ był trudnym do wychowania dzieckiem…”;
- Grześ mając 5 lat wykazywał nadmierną potrzebę ruchu, nie reagował na polecenia rodziców;
- miał problemy z koncentracja uwagi;
- wybierał zabawy, w których przeważał element ruchowy;
- Grześ miał trudności w kontaktach z rówieśnikami, ze względu na chęć dominacji;
- Grześ pomimo silnych więzi z rodzeństwem, stał się dla nich utrapieniem;
- Grześ sprawiał ogromne trudności wychowawcze w przedszkolu- był niesforny, nie umiał podporządkować się zasadom panującym w grupie, nie słuchał poleceń wychowawcy, wprowadzał chaos podczas zabaw, często bił dzieci, zabierał i niszczył zabawki;
- matka wielokrotnie wzywana była na rozmowę z wychowawcą, zaproponowano przeniesienie Grzesia do innego przedszkola na co matka nie wyraziła zgody;
- ze względu jednak na nasilające się problemy, matka zaprzestała posyłania dziecka do przedszkola;
- dziecko wznowiło edukację w zerówce w oddziale przyszkolnym - w trakcie rocznej edukacji problemy z przedszkola nasiliły się;
- w młodszym wieku szkolnym Grześ miał problemy z nauką, opanowaniem materiału dydaktycznego oraz problem z zachowaniem,
- nieustannie wstawał z ławki i chodził po klasie pod różnymi pretekstami ( wyrzucenie śmieci, pożyczenie gumki czy wyjście do toalety ),
- nie wskazany, sam udzielał odpowiedzi na zadane przez nauczyciela pytania, często nie na temat,
- często przychodził nieprzygotowany na lekcje i pomimo odrobionych zadań nie potrafił się odnieś do ich treści,
- zarówno w szkole jak i w domu Grześ poświęcał dużo czasu na wykonanie danego zadania, często bez pożądanego efektu,
- zapominał o zapisywaniu zadań domowych,
- Grześ miał problemy z myśleniem przyczynowo - skutkowym,
Wychowawca Grzesia dostrzegłszy problem w porozumieniu z matką Grzesia zaproponowała konsultację dziecka w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Opinie i orzeczenia

2.2.1. W świetle aktów prawnych

- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach
// Dziennik Ustaw. - 2010, nr 228, poz. 1489

- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych // Dziennik Ustaw. - 2010, nr 228, poz. 1490

- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologicznopedagogicznych
// Dziennik Ustaw. - 2008, nr 173, poz. 1072

- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (ze zmianami z dn. 17.11.2010r.), określa, iż nauczyciel jest obowiązany indywidualizować pracę z uczniem na obowiązkowych i dodatkowych zajęciach edukacyjnych, odpowiednio do jego potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych na podstawie:
• opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej/poradni specjalistycznej
• orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego/nauczania indywidualnego. 2.2.2. Typy szkół

Każde dziecko w tym również niepełnosprawne ma prawo do nauki.
Zasady dotyczące kształcenia w Polsce, w tym kształcenia osób niepełnosprawnych, reguluje ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
Kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie. Podstawą do skierowania dziecka do kształcenia specjalnego we wszystkich typach szkół jest orzeczenie o potrzebie:
kształcenia specjalnego,
nauczania indywidualnego
zajęć rewalidacyjno-wychowawczych,
Orzeczenie wydawane jest uczniowi na prośbę rodziców lub opiekunów dziecka przez zespół orzekający poradni psychologiczno-pedagogicznej. Orzeczenie wskazuje na dopasowanie form kształcenia, przy uwzględnieniu potrzeb dziecka Obowiązujące ustawodawstwo pozwala rodzicom lub opiekunom dziecka decydować o wyborze szkoły (specjalnej lub ogólnodostępnej). Dzięki temu uczniowie niepełnosprawni mają możliwość spełniania obowiązku szkolnego i obowiązku nauki jak najbliżej ich miejsca zamieszkania w szkołach:
ogólnodostępnych,
integracyjnych,
oddziałach integracyjnych,
szkołach specjalnych,
oddziałach specjalnych,
specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych.

Dzieci z ADHD są dla polskiej szkoły dużym problemem gdyż nie są w stanie usiedzieć w ławce, przeszkadzają w lekcjach, zaczepiają innych uczniów. Nauczyciele nie radzą sobie z nimi.
Rodzice dzieci z ADHD są nieustannie wzywani do szkoły i słyszą, że ich pociecha nie nadaje się do szkoły. Ich dzieci są poddawane nieustannej presji ze strony szkoły.
Dlatego najczęściej stosowanym rozwiązaniem wybieranym przez rodziców jest nauczanie indywidualne. Zdaniem specjalistów takie rozwiązanie jest jednym z możliwie najgorszych, gdyż izolowanie tych dzieci nie prowadzi do niczego dobrego.
Głównym problemem jest to, że nauczyciele często nie wiedzą postępować z nadpobudliwymi dziećmi. 2.1. Studium przypadku 2.2. System szkolny
2.2.3. Zadania nauczycieli

- określanie jasnych reguł postępowania i konsekwentne ich stosowanie
- okazywanie dziecku uwagi przynajmniej kilka razy w ciągu każdej lekcji
- uczenie dziecka współdziałania i pracy w grupie
- zauważanie możliwie jak najwięcej poprawnie wykonanych czynności dziecka
- zadbanie o to, by polecenia były zrozumiałe ( jasno, prosto i w krótkiej formie)
- usunięcie z otoczenia dziecka przedmiotów, które mogą je rozpraszać
- posadzenie dziecka w miejscu i towarzystwie sprzyjającym koncentracji uwagi
- wzmacnianie przejawów pożądanego zachowania
- bieżące dokumentowanie informacji o czynnościach i postępach pracy dziecka,
- podpisywanie zapisanych zadań do odrobienia, dopisywanie ewentualnych pochwał lub uwag
- pobudzanie zainteresowań ucznia i angażowanie go w bardzo konkretne działania
- częsta wymiana doświadczeń z rodzicami 2.3. System pozaszkolny 2.3.1Zadania rodziców

Warunkiem koniecznym aby dziecko z ADHD czyniło postępy w pracy jest ścisła współpraca pomiędzy szkołą, a rodzicami. Istotnym faktem jest stosowanie przez rodziców odpowiednich metod wychowawczych. Konieczne jest poinformowanie dziecka i jego otoczenia o jego zaburzeniu. Ważne jest aby mówić prawdę i w sposób zrozumiały wyjaśnić na czym polega to zaburzenie. W związku z tym, że ADHD ma duży wpływ na negatywny stosunek innych do dzieci dotkniętych tym zaburzeniem, głównym zadaniem rodziny będzie wspieranie dziecka w kłopotach i okazywanie mu miłości. Rodzice mogą pomóc dziecku w trudnych sytuacjach, przestrzegając kilku zasad: nie mów dziecku tego czego sam nie chciałbyś słyszeć, znajdź dla dziecka czas w ciągu dnia aby porozmawiać o jego problemach - okaż mu zrozumienie, dostrzegaj możliwie jak najwięcej sukcesów dziecka – nie eksponuj jego porażek. ( Kołakowski A., Wolańczyk T., Pisula A., Skotnicka M., Bryńska A., ….s. 128-129.)
Istotną rolą w wychowywaniu dziecka jest stawianie granic, aby móc dojrzeć do odpowiedzialności, prawdomówności czy wolności. Jest to ważne, aby umieć oddzielić dobro od zła. Rolą rodzica jest stawianie ograniczeń i egzekwowanie aby nie były one przekraczane. Ograniczenie są ważne aby zapewnić dziecku bezpieczeństwo psychiczne i fizyczne. Nakazy i zakazy pokazują dziecku jak żyć pod warunkiem, że rodzice mają prawidłowo ukształtowane granice. Najważniejszy jest dobry przykład. Rodzic, który jasno określa granice zapewnia dziecku poczucie bezpieczeństwa. Oczywiście nie jest to rzeczą łatwą, dlatego w literaturze znajdziemy wiele opracowań na ten temat autorów takich jak: J. Sakowska, M. Stepulak, B. Tomaszek, K. Herda, M. Kamińska. Poniżej przedstawię zasady sformułowane przez B. Tomaszek.
- należy zapewnienić dziecku swobodny ruch, aby mogło się wybiegać i rozładować swoje potrzeby fizjologiczne ( dziecko z ADHD nie biega aby zrobić rodzicom na złość lecz jest to uwarunkowane podwyższonym napięciem mięśniowym),
- należy podzielić zadania na ważne i mniej ważne ( ważne należy egzekwować, a mniej ważne tolerować),
- nie należy upominać dziecka z powodu jego „natury” lecz dać mu możliwość uczestnictwa w zajęciach sportowych,
- poświęcaj dziecku jak najwięcej czasu, baw się z nim,
- dzieciństwo jest tylko jedni i niech będzie udane,
- należy wyeliminować pośpiech gdyż wpływa niekorzystnie na dziecko,
- szybkie kończenie konfliktów w celu wyciszenia się dziecka,
- zakaz stosowania kar cielesnych i agresji słownej. (A. Paszkiewicz s. 128)
Inne zadania dla rodziców podaje…..
- dopilnowanie zabrania do szkoły niezbędnych do pracy rzeczy np.: odrobionych zadań domowych, przyborów na odpowiednie lekcje, stroju na w-f,
- zauważanie możliwie wielu choćby najdrobniejszych pozytywnych zachowań i chwalenie dziecka,
- dbanie o zdrowie dziecka i stworzenie mu dobrych warunków do nauki poprzez: wyspanie się, odpowiednie ubranie i żywienie,
- dbanie o atmosferę wzajemnego szacunku w rodzinie i spójność zasad postępowania ,
- wyrażanie radości z przebywania ze sobą członków rodziny,
- podtrzymywanie stałych i pozytywnych kontaktów ze szkołą.
Z. Przyborowski podaje konkretne sposoby aby wyciszyć dziecko z ADHD, gdyż dzieci te mają z tym duży problem. Istotną rolę w wychowaniu dziecka z ADHD odgrywa rutyna, gdyż świat tych osób jest chaotyczny. Pomocne może być skonstruowanie wspólnie przez całą rodzinę planu dnia. Ważne aby pamiętać by zostawić dziecku czas na trochę swobody. Dzieci te źle znoszą wszelkie zmiany dlatego konieczne jest przygotowanie go na istotne zmiany.
Wszystkie te zasady mają na celu zapewnienie dziecku prawidłowego rozwoju i są wyznaczane w trosce o dobro dziecka. Ważne aby z tak szerokiego wachlarza metod i możliwości pracy z dzieckiem wybrać te które są skuteczne podczas pracy z własną pociechą.
Rodzice powinni pamiętać, że nawet najlepsze metody nie zastąpią miłości i zrozumienia, których tak bardzo potrzebują dzieci z ADHD. Dlatego należy pamiętać jak istotna dla dziecka jest atmosfera panująca w domu i otoczeniu dziecka. 2.3.2. Inne podmioty wspierające i ich zadania

Artykuł 9 ustawy z dnia 09.06.2011r. o wsparciu rodziny i systemie pieczy zastępczej wskazuje na 3 podmioty mogące realizować pomoc na rzecz rodziny:

1. instytucje i podmioty działające na rzecz dziecka i rodziny;
2. placówki wsparcia dziennego;
3. rodziny wspierające

1. Jednym z podmiotów działających na rzecz rodziny jest asystent rodziny


2. Placówka wsparcia dziennego może być prowadzona w formie:

1) opiekuńczej, w tym kół zainteresowań, świetlic, klubów i ognisk wychowawczych;
2) specjalistycznej;
3) pracy podwórkowej realizowanej przez wychowawcę.

• Placówka wsparcia dziennego prowadzona w formie opiekuńczej zapewnia dziecku:
1) opiekę i wychowanie;
2) pomoc w nauce;
3) organizację czasu wolnego, zabawę i zajęcia sportowe oraz rozwój zainteresowań.

• Placówka wsparcia dziennego prowadzona w formie specjalistycznej w szczególności:
1) organizuje zajęcia socjoterapeutyczne, terapeutyczne, korekcyjne, kompensacyjne oraz logopedyczne;
2) realizuje indywidualny program korekcyjny, program psychokorekcyjny lub psychoprofilaktyczny, w szczególności terapię pedagogiczną, psychologiczną i socjoterapię.

• Placówka wsparcia dziennego prowadzona w formie pracy podwórkowej realizuje działania animacyjne i socjoterapeutyczne.

3. Rodzina wspomagająca – ma za zadanie wsparcie rodzin z problemami w wypełnianiu funkcji opiekuńczo- wychowawczych
•Rodzina wspierająca, przy współpracy asystenta rodziny, pomaga rodzinie przeżywającej trudności w:
1) opiece i wychowaniu dziecka;
2) prowadzeniu gospodarstwa domowego;
3) kształtowaniu i wypełnianiu podstawowych ról społecznych.

4. Poradnie psychologiczno-pedagogiczne

Poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, mają za zadanie współprace ze szkołami i placówkami w rozpoznawaniu u uczniów ryzyka wystąpienia specyficznych trudności w uczeniu się, a także pomoc nauczycielom w opracowywaniu indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych i planów działań wspierających.

5. Doradca zawodowy Filmiki Podsumowanie Dziękujemy za uwagę Bibliografia Justyna Paszyna
Anna Kurleto
II SUM PEiZ.

Borowska A., Jak pomóc dziecku z ADHD?, Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP, Kielce 2009.

Herda K., O dzieciach Indygo czyli ADHD bez tajemnic., Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP, Kielce 2007.

Kołakowski A., Wolańczyk T., Pisula A., Skotnicka M., Bryńska A., ADHD – zespół nadpobudliwości psychoruchowej. Przewodnik dla rodziców i wychowawców., Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2007.

Konstanty – Ignaciuk B., Dziecko z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej ADHD i ADD., Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2010.

Nartowska H., Wychowanie dziecka nadpobudliwego., Nasza Ksiegarnia, Warszawa. 1986.

Paszkiewicz A., Kariera szkolna dziecka z ADHD., Wydawnictwo Difin, Warszawa 2012.

Pawlak P., Program profilaktyczno – terapeutyczny dla dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej., Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2006.

Pfiffner L., Wszystko o ADHD., Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2004.
ADHD-owcy są ludźmi z nieprzeciętną wyobraźnią, potrafią jednocześnie żyć życiem prawdziwym, jak i prowadzić swoje indywidualne historie w głowach, zmieniając fakty, ludzi, a nawet siebie. Są kreatywni, często twórczy, żądni zmian - rutyna jest dla nich zabójcza. ADHD wiąże się też z ilorazem inteligencji powyżej przeciętnej. Najpopularniejsze cechy osobowości jakie wiążą się z ADHD są: ogromna empatia, wrażliwość, a także ogromna potrzeba akceptacji, zrozumienia i bezwarunkowej miłości. Niektórzy ADHD określają mianem choroby, inni - daru. Oczywiście jest darem, kiedy potrafimy nad nim, w najmniejszym przynajmniej stopniu zapanować. A umiejętność ta przychodzi wraz ze świadomością czym jest ADHD.
Duży wpływ na wybór ścieżki kariery edukacyjno-zawodowej osób z ADHD mają:
- zainteresowania
- typ osobowości
- obszary wytrzymałości
- obszary słabości
- poziom wykształcenia
Sławni ludzie z ADHD:
•Cher (1946) piosenkarka, aktorka
•Winston Churchil (1874-1965) wielki brytyjski polityk, mąż stanu i literat
•Salvador Dali (1904-1989) malarz
•Walt Disney (1901-1966) odkrywca filmowy, rysownik i animator
•Madonna (1958) piosenkarka, aktorka
•Thomas Edison (1847-1931) wynalazca
•Albert Einstein (1879-1955) fizyk
•Ernest Hemingway (1899-1961) pisarz
•John F. Kennedy (1917-1963) 35 prezydent USA w latach 1961-63
•John Lennon (1940-1980) piosenkarz, członek zespołu The Beatles
•Pablo Picasso (1892-1973) malarz
•Steven Spielberg (1947) reżyser, producent filmowy 2.3.3. Formy pomocy – terapie

K. Herda podaje sześć sposobów działań skierowanych na świadczenie pomocy dziecku z ADHD:
·terapia behawioralna,
·nauczanie wyrównawcze,
·terapie mowy i języka,
·terapia zajęciowa,
·dieta,
·leczenie farmakologiczne.
1.Terapia behawioralna
Polega na modyfikacji zachowań dziecka poprzez wygaszanie złych nawyków, a wzmacnianie dobrych (kary i nagrody). Postępy widoczne są po długim czasie.

2.Nauczanie wyrównawcze
Zajęcia dodatkowe polegające na wyrabianiu u dziecka pewnych nawyków, które są pomocne w uczestniczeniu w zajęciach. Ważne jest tutaj zaangażowanie rodziców.
3.Terapia mowy i języka
Pomoc logopedyczna w razie konieczności.
4.Terapia zajęciowa
Główny nacisk położony jest na prawidłowy rozwój motoryczny dziecka (u dzieci nadpobudliwych, często występuje lateralizacja skrzyżowana, co może powodować duże problemy w rozwoju umiejętności motorycznych).

Najczęściej stosowane formy terapii zajęciowej w przypadku osób z ADHD:
- arteterapia (terapia poprzez sztukę),
- aromaterapia (leczenie zapachami),
- biblioterapia (terapia oparta na pracy z książką),
- choreoterapia (wykorzystanie form tanecznych), - chromoterapia (leczenie kolorami i barwami),
- dramatoterapia (wykorzystanie elementów teatru i psychodramy),
- estetoterapia (terapia poprzez doznania estetyczne, kontakt z pięknym otoczeniem, działami sztuki itp.),
- ergonoterapia (właściwa terapia zajęciowa-np. rzeźbiarstwo, tkactwo, metaloplastyka, dziewiarstwo oraz wszelkiego rodzaju prace ręczne),
- kinezyterapia (gimnastyka, zajęcia ruchowe, sportowe, spacery),
- ludoterapia (terapia za pomocą gier i zabaw),
- muzykoterapia (wykorzystanie muzyki),
- poezjoterapia (wykorzystanie poezji; czytanie, pisanie, recytowanie wierszy, wieczorki poetyckie),
- silvoterapia (terapia poprzez obcowanie z lasem),
- socjoterapia (terapia poprzez przebywanie w zorganizowanej grupie),
- zajęcia relaksacyjne (forma psychoterapii mająca na celu odprężyć, rozluźnić, wyciszyć i rozładować napięcie).
5.Kontrola dietetyczna
Przypuszcza się, że spożywanie takich produktów jak: kakao, środki konserwujące, barwniki, salicylany i cukier mogą dodatkowo wzmagać aktywność dziecka ( brak na ten temat dokładnych badań naukowych).
6. Leczenie farmakologiczne
W Polsce jest bardzo rzadko stosowane. Leki takie jak Ritalin, Dexedrine, Cylert, poprawiają przebieg procesów neurochemicznych zachodzących w mózgu
Full transcript