Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

танин мэдэхүйн онол /когнитив онол /

No description
by

Uranjargal Darin

on 10 March 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of танин мэдэхүйн онол /когнитив онол /

Когнитив сэтгэл судлал нь хүрээлэн буй орчны тухай мэдээллийг хүн хэрхэн хүлээх авч боловсруулж байгааг өөрөөр хэлбэл хүний танин мэдэхүйн процессыг судалдаг салбар юм.
Орчин үеийн когнитив сэтгэл судлал нь хүртэхүй, дүрс танин мэдэхүй, анхаарал, ой тогтоолт, зохион бодохуй, хэлний бүтэц, хөгжлийн сэтгэл судлал, сэтгэхүй, зохиомол оюун ухаан гэсэн судалгаа шинжилгээний салбаруудтай боллоо.
17-19 зууны үед сэтгэл судлаачид хүний танин мэдэхүйн хөгжлийн талаар нилээд олон судалгаа онол тайлбарыг хийсэн билээ. 1890 онд Жеймс ойг анхдагч ба хоёрдогч гэж ангилаад,
20 зууны 50-иад оны үеэс эрдэмтэд танин мэдэхүйн процесс, тухайлбал анхаарал, ой тогтоолт , дүрс танин мэдэхүй, хэлний бүтэц, сэтгэхүйг сонирхон судлах болсон байна.
Когнитив сэтгэл судлалын хөгжлийг бүр эрт дээр үеэс эхлэн авч үздэг боловч У.Найссер, Ж.Миллер нарыг уг урсгалын үндэслэгчид гэж тооцдог.
Эртний сэтгэгчид хүний бодол санаа, ой тогтоолт хаана байрладаг болохыг тодорхойлохыг оролдож байжээ. Аристотель хүний мэдлэг зүрхэнд, Платон хүний бодол санааны эх үүсвэр нь тархи гэж үзэж байсан.
Танин мэдэхүйн онол
/когнитив онол /

анхдагч ой нь өнгөрсөн үйл явдлын тухай мэдээлэл,харин хоёрдогч ой нь туршлагын үр дүнд мэдээлэл гүн бат тогтдог процесс гэж үзжээ.
Жорж Миллер Гарвардын их сургуулийн сэтгэхүй судлах судалгааны төвийг өөрийн Ж.Брунертэй хамтран байгуулж ,,Когнитив судалгааны төв,, гэж нэрлэсэн юм. Тэд судлах зүйлээ ,,когнитив,, гэсэн нэр томьёогоор тэмдэглэн хэл, ой тогтоолт, хүртэхүйн, сэтгэхүй, хөгжлийн сэтгэл зүйн асуудал зэргийг судалж байв.
Когнитив сэтгэл судлаачид ,,Хүний танин мэдэхүйг судлахын тулд мэдрэхүйн эрхтэнд өгөгдөж буй цочроогчдыг судлах хэрэгтэй. Бид юмсыг харж, сонсож, амталж, мэдэрч байна гэдэг бол ертөнцийг мэдэрч буй анхны хэлбэр юм. Хүлээн авсан мэдээллээ тэмдэгтэд шилжүүлж, сэтгэхүйдээ боловсруулж эцэст нь хариу үйлдэл үзүүлнэ,, гэж үзэж байлаа.
1958 онд Английн сэтгэл судлаач Дональд Бродбент ,,Хүртэхүй ба мэдээлэл гэсэн номондоо-Хүртэхүй нь мэдээлэл боловсруулах системийн үйл ажиллагааны үр дүн бөгөөд цочроогчдыг мэдрэх чадвараас шалтгаална гэж бичсэн байдаг.
ТАНИН МЭДЭХҮЙН ПРОЦЕСУУД
СЭРЭЛ
ХҮРТЭХҮЙ
АНХААРАЛ
ОЙ ТОГТООЛТ
ЗОХИОН БОДОХУЙ
СЭТГЭХҮЙ
ХЭЛ ЯРИА
Тухайн цаг хугацаанд мэдрэх эрхтэнд нөлөө үзүүлж байгаа материаллаг бодит байдлын үзэгдэл юмсын тодорхой, тусгаар шинжийг тусгах үйл явцыг СЭРЭЛ гэдэг.
XIX зуунд германы эрдэмтэн Э. Вебер, Г. Фихнер нар сэрэлийн процессыг анхлан туршилтаар судалжээ.
хүртэхүй гэдэг нь мэдрэхүйн эрхтэнд шууд нөлөө үзүүлсэн юмс, үзэгдийн янз бүрийн хэсэг, шинжүүдийн цогц бүрдлийг тусгах процесс.
хүний сэтгэц ухамсар хэрэггүй бусад зүйлсээс хөндийрөн нэг зүйл дээр чиглэн төвлөрөх процессыг анхаарал гэдэг
Ой тогтоолт нь бүх бие организмд байдаг. энэ чадвар нь бүр ургамалд хүртэл байдаг нь тогтоогдсон.
Ой тогтоолт бол амьд организмын эзэмшиж ашигладаг мэдээллийг шүүх механизм юм.и
Ой тогтоолт нь өнгөрсөнийг одоотой холбож байгаа хүний сэтгэцийн цаг хугацаанд оршин тогтнох арга.
Шинэ дүр зураг, төсөөлөл болон үзэл санаа үүсгэх сэтгэцийн процессыг зохион болохуй гэдэг.
Сэтгэхүй нь танин мэдэж буй объектуудын хоорондын холбоо харилцааг тогтоох илүү баяжуулсан, шууд бус сэтгэцийн тусгалын хэлбэр.
Хүний сэтгэн бодсон зүйлсийг илэрхийлэн гаргах танин мэдэхүйн процесс.
Орчин үеийн когнитив сэтгэл судлалд Америк, Канад, Английн эрдэмтдийн бүтээлүүд голлодог ч хүний хөгжлийн танин мэдэхүйн асуудлаар Швейцарын сэтгэл судлаач Жан Пиаже, Оросын сэтгэл судлаач Лев Выготский нарын бүтээл чухал байр суурийг эзэлдэг.
Жан Пиаже:
Оюун ухаан нь биологийн бүтцээр тодорхойлогдох ба хүний төрснөөс нь эхлээд адаптаци хэрхэн хөгжиж, өөрчлөгдөж буйг нь судалснаар насанд хүрсэн хүмүүсийн сэтгэхүйг ойлгоход хялбар болох юм.
Пиаже хүний оюун ухааны өсөлтөд адаптаци/
Дасан зохицол буюу бидний хэлж заншсанаар адаптаци (adaptation) гэдэг
/, зохион байгуулалтын үйлүүд нөлөөлдөг гэжээ.

анхаарал тавьсанд баярлалаа
Full transcript