Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Najdłuższa europejska epoka - ŚREDNIOWIECZE

No description
by

Anna Pieczkowska

on 9 December 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Najdłuższa europejska epoka - ŚREDNIOWIECZE

Najdłuższa europejska epoka - ŚREDNIOWIECZE
Łacina jako język powszechny
Łacina w średniowieczu była językiem międzynarodowym i językiem kościoła. Zmieniała się ona wraz z czasem, by dopasować się do coraz nowszych sytuacji na świecie. Tylko ludzie wykształceni potrafili się nią posługiwać,tak więc by katechizować ludzi prostych używano języków narodowych. Do tematyki polskiej używano łaciny, a do tematyki uniwersalnej - j. polskiego, co jest paradoksalnym zjawiskiem.
Średniowiecze w Polsce
W Polsce średniowiecze trwało od X do XV wieku. Rozpoczęło się wraz z przyjęciem chrztu przez Mieszka I w 966 roku. Najstarszym polskim tekstem jest Bogurodzica, pieśń o charakterze religijnym pochodząca z przełomu XII i XIII w. Zawiera wiele archaizmów, np. sławiena, zwolena, Gospodzin, dziela, ziści, spuści, słysz, napełń. Stanowi świadectwo polskiej kultury literackiej tego czasu. Wiek XV przynosi rozwój piśmiennictwa polskiego. Z tego okresu zachowały się utwory o charakterze świeckim i wiersz Słoty O zachowaniu się przy stole, tzw. Satyra na leniwych chłopów oraz Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią.
Czas trwania i znaczenie nazwy
Średniowiecze trwało dziesięć wieków - od 467r. (upadek cesarstwa zachodniorzymskiego), a za koniec epoki uznawane są trzy sporne daty:
1450r. (wynalezienie druku)
1453r. (upadek Konstantynopola)
1492r. (odkrycie Ameryki przez Kolumba)
Nazwa oznacza ,,okres pośredni", gdyż na początku uważano, że jest to etap przejściowy pomiędzy antykiem a renesansem.
Najważniejsze wydarzenia w Polsce
966r. - chrzest Polski
1025r. - koronacja Bolesława Chrobrego
1138-1320r.- rozbicie dzielnicowe
ok. 1260r. - zapisanie pierwszego zdania w języku polskim
1364r. utworzenie Akademii Krakowskiej
1385r. - unia polsko-litewska
1410r. - bitwa pod Grunwaldem
1444r. - koniec koalicji polsko- węgierskiej
Najważniejsze wydarzenia historyczne w Europie
496r. - chrystianizacja Galii
622r. - ucieczka Mahometa do Medyny
1054 r. - wielka schizma wschodnia
1096-1272 r.- wyprawy krzyżowe (krucjaty)
1348-1352r. - wielka dżuma w Europie
1445r. - początek wielkich odkryć geograficznych
ok 1450r. - wynalezienie druku
1453r. - upadek Bizancjum
1492r. - odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba
Najważniejsze wynalazki średniowiecza
Bank
- włoski wynalazek, florenccy bankierzy zarządzali funduszami papieskimi. Bank oferował władcom kredyty, a innym klientom pomoc w uniknięciu ryzyka grabieży.
Organy
- w Euopie wynalezione przez papieża Sylwestra II, używane w kościele zachodnim podczas liturgii oraz podczas ceremonii królewskich.
Młyn wodny
- pozwalał ograniczyć pracę ludzi i zwierząt, używano go do mielenia ziarn zbóż, przetwarzania wełny i konopii. Powszechne zastosowanie znalazł pomiędzy XI a XIV wiekiem,
Wiatraki
za to pojawiły się w Europie w XIIw. przez Arabów.
Uniwersytet
- powstał jako stowarzyszenie nauczycieli i studentów, jego zadaniem (do dzisiaj) jest przekazywanie wiedzy, ochrona praw nauczania, kontrola jesgo jakości i przyznawanie stopni naukowych.
Papier
- pierwsze papiernie powstały na terenach Hiszpanii, a później (XIIIw.) we Włoszech, zastąpił on wcześniej używany pergamin, wynalezienie papiru przyczyniło się do upowszechnienia wykształcenia.
Witraż
- ozdobne wypełnienie okna, wykonane z kawałków kolorowego szkła wprawianych w ołowiane ramki, charakterystyczne dla gotyckich katedr, pełnił funkcję etstetyczną jak i dydaktyczną
Kompas
- przyrząd nawigacyjny do żeglugi, rozpowszechniony po 1281 roku, wynalezieniego go przyczyniło się do odkryć geograficzynch
Okulary
- w Europie wyrób ich rozpoczął się w ok. 1285 roku, na początku służyły tylko dalekowidzom, lecz z biegiem czasu pomagały też krótkowidzom.
średniowieczny bank
organy
uniwersytety w Europie
witraż
kompas
średniowieczne okulary
Filozofia średniowieczna
franciszkanizm
- ruch odnowy moralnej. Jego podstawą była radosna, prosta wiara, płynąca z miłości do Boga i całego stworzenia. Według franciszkanów radość ludziom daje obcowanie z przyrodą.
teocentryzm
- centralne miejsce jest przypisane Bogu, posiada On najwyższą władzę i wartość, jest ośrodkiem wszystkich działań.Człowiek jest istotą duchowo - cielesną, umiejscowioną między wyższymi bytami, czyli aniołami a bytami niższymi, czyli zwierzętami.
ascetyzm
- dobrowolne, czasem radykalne wyrzekanie się wstrzemiężkliwość, zazwyczaj z pobudek religijnych. Asceci wierzą w sens cierpienia, jako uzyskanie zbawienia.
danse macabre
- Człowiek epoki Średniowiecza traktował śmierć jako naturalny etap w życiu każdego stworzenia, również człowieka. Był oswojony z umieraniem, bowiem śmierć towarzyszyła każdemu od najmłodszych lat – na oczach wszystkich umierali członkowie rodzin, na ulicach umierali biedacy i żebracy.
etos rycerski
- zbiór norm, które ustalały się przez wieki i wyznaczały wzorzec osobowy idealnego rycerza oraz kształtowały wzory zachowań przyjętych w społeczności rycerskiej. Etos rycerski w dużym stopniu wpływał też na tożsamość klasową rycerstwa
deesis
- błaganie zanoszone do Boga za pośrednictwem Matki Boskiej i Jana Chrzciciela.
Style w architekturze i malarstwie
Średniowieczne malarstwo nie naśladowało świata, lecz przedstawiało treści umowne, dotyczące wiary. Poszczególne atrybuty, przypisane przedstawianym postaciom miały odpowiednie znaczenie alegoryczne lub symboliczne.
W architekturze rozwinęły się dwa style:
styl romański charakteryzował się występowaniem koła lub krzyża w podstawie budynku, grubymi murami i małymi, wąskimi oknami, dwójkowym układem kolumn (analogia do dwóch części Biblii) oraz kwadratowym ciosem kamienia (symboliczne nawiązanie do czterech cnót).
styl gotycki- budowle odznaczały się dużą lekkością w stosunku do budowli romańskich. Miały one wiele okien, wypełnianych zazwyczaj witrażami, strzeliste wieże, bogato zdobione portale. Cechami charakterystycznymi dla architektury gotyckiej jest stosowanie łuku ostrego, sklepienia krzyżowo-żebrowego i systemu łuków przyporowych, odciążających ściany budowli. . Wnętrza kościołów zdobiły często freski, przedstawiające sceny biblijne.
Literatura
Średniowieczna literatura posługuje się schematami pochodzącymi z ludowych pieśni sławiących bohaterów. Prastare opowieści o rycerzach przyjmują postać rycerskich eposów, sławiących wyidealizowanych bohaterów zmagających się z ponadnaturalnym lub naturalnym złem tego świata. Najwyższymi cnotami są odwaga i hart ducha, a także gotowość oddania życia w jakiejś ważnej sprawie.
Średniowiecze zapoczątkowało literaturę narodową większości europejskich krajów. Literatura ta wywodzi się głównie z oralnej (ustnej) twórczości ludowej, opierającej się na dawnych wierzeniach i folklorze.
Główne cechy literatury
anonimowość
dydaktyzm
dwujęzyczność
rękopiśmienność
alegoryczność
Podstawowe gatunki literatury
apokryf
hagiografia
hymn
psalm
dramat liturgiczny
moralitet
mirakl
miserium
Przykładowe dzieła:
,,Pieśń o Rolandzie"
,,Boska Komedia"
,,Dzieje Tristana i Izoldy"
,,Bogurodzica"
,,Lament świętokrzyski"
Uniwersalizm
Średniowieczny uniwersalizm oparty był na dominacji religii chrześcijańskiej w całej niemal Europie. Ze względu na to, iż wszystko w życiu podporządkowane było religii, światopogląd chrześcijański rządził myśleniem, odczuciami, postępowaniem i twórczością wszystkich ludzi średniowiecza. Dlatego też wszystkie występujące znaki były czytelne dla każdego chrześcijanina. Prócz tego obowiązywały te same, narzucone przez religię, normy moralne i wzorce osobowe. Ponadto wszystkie niemal państwa podporządkowane były jednemu władcy, przez co stanowiły niemalże monolit religijny , urzędowym językiem państw europejskich była łacina.
Full transcript