Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Copy of Katutubong Panitikan

No description
by

Justine Bual

on 25 June 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Copy of Katutubong Panitikan

Panitikan sa Panahon ng mga Katutubo

Sa ganitong paraan, nagkaroon ng apat na kahatian ang kapanahunang pangkasaysayan ng Pilipinas: ang Panahon ng Pananakop Bago Dumating ang mga Kastila o Pre-Spanish Colonial Period(1400-1600), ang Panahon ng mga Kastila o Spanish Period (1600-1898), Panahon ng mga Amerikano o American Occupation (1898-1946), at ang Pangkasalukuyang Panahon Pagkaraan ng Kolonyalismo o Contemporary Post-colonial Period.
Paraang historikal

Isang tradisyonal o nakaugaliang paraan sa pagbasa at pagpapaliwanag ng mga tekstong pampanitikan. Isa itong metodong nagpapakita ng mga bagay, karanasan, at puwersang pangkasaysayan na nagbigay ng impluwensiya tungo sa paggawa, pagsulat, paghubog, at pag-unlad ng panitikan sa Pilipinas.

(Rivas, Virgilio Aquino. Continuation from Literary Approaches by Virgilio Rivas, Kafka’s Ruminations, An Instructional Tool in Teaching Philosophy and Related Disciplines, Daily/Weekly Personal Journal, Hulyo 27, 2006.)
Ang Panitikan sa Panahon ng mga Katutubo
Tulad ng Griyego, may sarili nang panitikan ang mga Pilipino bago pa dumating ang mga Kastila.
Nagmula ang ating panitikan mula sa sari-saring pangkat ng mga taong dumating sa bansa.
1. ( Ang mga Ita (ita, ayta, agta)
2. Ang mga Indonesyo
3. Ang mga Manggugusi
4. Ang mga Mai-i (Mindoro)
5. Ang mga Bumbay
6. Ang mga Arabe at Persya
Iba't-Ibang grupo bago dumating ang mga Kastila
Sistema ng Pagsusulat
Ginagamit ang baybayin o alibata bilang pangunahing sistema ng pagsusulat.

Isinusulat sa mga dahon, balat ng punong-kahoy, kawayan o makinis na bato gamit ang mga
matutulis na bato o kahoy
Ang pangunahing anyo ng panitikan
•Pasalin-dila (verbal, oral)-
1.Bulong, tugmang-bayan, bugtong, epiko, salawikain, at awiting bayan(patula)
2.Kwentong-bayan, alamat at mito (tuluyan)
Mitolohiyang Pilipino
Nilikha ni Bathala, ang sinaunang diyos ng mundo, ang paligid at bagay-bagay.

Nilikha niya si Amihan (Ang hari ng hangin)
at si Aman Sinaya (Ang reyna ng dagat)
Naninirahan sila sa lugar na tinatawag na "Kalualhatian"
Kalaban ni Bathala si Bakonawa,
ang Hari ng Kasamaan at Kadiliman
kasama ng kanyang mga alagad
ng kasamaan: ang mga aswang
mangkukulam atbp.
Katulad ni Zeus sa Mitolohiyang Griyego,
Bumaba rin si Bathala sa mundo ng mga mortal at napamahal sa isang babae at sila ay nagpakasal at nagkaroon ng anak:
Si Apolaki ( Hari ng Pakikidigma)
Si Mayari (Diyosa ng Buwan)
Si Tala (Diyosa ng Bituin)
Ang Panteong Pilipino
Bathala/Alah
–pangunahing Diyos

Amihan
–Diyos ng hangin

Aman Sinaya
–Diyosa ng dagat

Idionale
-Diyos ng mabuting gawain

Anion Tabo
–Diyos ng hangin at ulan

Apolaki
–Diyos ng digmaan
Hanan
–Diyos ng mabuting pag-aani

Mapolan Masalanta
–Patron ng mangingibig

Libongan
–Tagatanod sa pagsilang ng isangbuhay

Limoan
–Tagapangasiwa sa namamatay

Tala
–Diyos ng pang-umagang bituin

Mayari
–Diyosa ng Buwan

Bakonawa
–Hari ng Kasamaan o Kadiliman
Lakambini
- ang diyosa ng pagkain.

Lingga
- ang diyos ng paghilom ng sugat at pagkamayabong.

Mangkukutod
- ang diyos ng isang partikular na grupo ng mga Tagalog.

Lakampati
- ang diyosa ng pagkamayabong.
-Tagapamahala at tagapamagitan ni bathala sa tao

Patianak
-Tagatanod sa lupa

Mamanjig
–Tagapangiliti ng bata

Limbang
–Tagatanod sa kayamanang nasailalim ng lupa
Mabubuting Espiritu
Tiktik
–isang ibong kasama ng aswang

Tanggal/Aswang
–matandang babaeng sumisipsip ng dugo ng sanggol. Sa kanyangpaglalakbay, iniiwan ang kalahati ngkaniyang katawan.

Tama-Tama
-maliit na taong kumukurot onagpapaiyak ng sanggol

Kapre
–maitim na higanteng lagingnakatabako

Salot
–nagsasabog ng sakit
Katangian ng Katutubong Panitikan
Tinatalakay ang uri ng pamumuhay ng mga katutubo

Nagsisilbing gabay sa mga tao dahil sa maraming hatid
na matandang kaaralan

Sumasalamin sa paniniwala, kaugalian at prinsipyo ng mga katutubo
Ungnay sa simpleng pamumuhay ng mga katutubo

Nagpapahalaga sa Kalikasan

nag-uulat tungkol sa mga gawain ng diyos at diyosa

Maraming awiting maka-diyos na nagpapakita ng malalim na pananampalataya; may mga bersong tungkol sa kaligayahan sa tahanan, sa bukid, sa dagat, sa pag-ibig at
sa pagiging tapat sa balangay at sa pinuno

1. Kapanahunan ng mga ALAMAT
Nagsimula sa lalong kauna-unahang panahon ng ating lahi, ayon sa kayang
maabot ng mga mananaliksik at magtapos sa paglipas ng ikalawang pandarayuhan ng mga pulong ito ng mga Malay sa pali-palibot ng taong 1300 A.D.

2. Kapanahunan ng mga EPIKO o TULANG-BAYANI
Nagsimula sa pali-palibot ng mga taong 1300 A.D., at nagtatapos sa panahon ng pananakop ni Legazpi noong taong 1565 A.D.
Dalawang Bahagi ng Matandang Panitikan
1. Ang mga nakatira sa kapuluang ito noong Kapanahunan ng mga Alamat, bagama’t hindi tahasang gala, ay walang panatilihang tahanan.

2. Kung nasa isang pook ay pangkat-pangkat at sila ay may sariling pamahalaang ksaundo o kaaway ng mga kalapit-pangkat.

3. Ang relihiyon noon ay ang pagsamba sa araw, punungkahoy o anumang kalagayan ng kalikasan at ang lahat ng mga kababalaghan ay gawa ng mga mabubuting hilagyo (spirit) na tinatawag nilang “anito”

4. Ang karamihan ay salig sa pananampalataya at pamahiin.

5. May mga mananaliksik na nagsasabing ang mga taong ito ay mayroong ilang tulang panrelihiyon.
Masasamang Espiritu
-alagad ng kasamaan ni Bakonawa
Mga uri ng panitikan
Labaw Donggon (Ilonggo)
Parang Sabir (Moro/Tausug)
Ibalon (Bicolano)
Tatuang, Tulalang, Tuwaang (Bagobo
Hudhud (Ifugao)
Indarapatra at Sulayman (Magindanaw)
Hinilawod (Bisaya)
Halimbawa ng mga epiko
Oyayi o Ayayi
- awiting panghele sa bata
Diyona
  -awitin tungkol sa kasal opagharana
Kundiman
  -awit ng pag-ibig
Kumintang
-awit ng pandigma
Soliranin
-awit sa paggagaod
Tikam
  –awit ng pandigma na pang-akit sapakikihamok o pagbati sa bayaningnagtatagumpay
Halimbawa ng awiting bayan
Mitolohiya- Karaniwang tinatalakay ng mga kwentong mito ang mga diyos at nagbibigay ng mga paliwanag hinggil sa mga likas na kaganapan.
Uri ng panitikan
Kuwentong-bayan
Polklor
Salaysay hinggil sa likhang-isip na mga tauhan
Kaugnay sa isang pook
Hal. Si Juan Tamad
 
Uri ng panitikan
Awiting-bayan
awit ng mga Pilipinong ninuno
kinakanta hanggang ngayon
Hal. Leron, Leron Sinta
Dalagang Pilipina
Bahay Kubo
Uri ng panitikan
Bugtong
Pahulaan
Tanong na may dobleng kahulugan na nilulutas bilang palaisipan
Hal. Dala mo dala ka, dala ka ng iyong dala (Sapatos)
Isa ang pasukan, tatlo ang labasan (Kamiseta)
Uri ng panitikan
Salawikain
tradisyonal na kasabihang ginagamit ng mga Pilipino
batay sa katutubong kalinangan, karunungan, at pilosopiya
lubhang makahulugan at nagbibigay patnubay
hal. “Ang taong hindi marunong umalala o lumingon sa kanyang pinanggalingan ay hindi makakarating sa kaniyang paroroonan.”
Uri ng panitikan
http://tl.wikipedia.org/wiki/Kuwentong-bayan
http://tl.wikipedia.org/wiki/Bulong
http://tl.wikipedia.org/wiki/Salawikain
http://tl.wikipedia.org/wiki/Epiko
http://tl.wikipedia.org/wiki/Awiting-bayan
http://dir.groups.yahoo.com/group/ang_bulong/?v=1&t=directory&ch=web&pub=groups&sec=dir&slk=75
http://kadipanvalsci.blogspot.com/2010/08/panitikang-filipino-sa-ibat-ibang.html
sanggunian

Talindaw
 –awit sa pamamangka
Kutang-kutang
 –awiting panlansangan
Maluway
-awit sa sama-samang paggawa
Pananapatan
 –panghaharana sa Tagalog
Sambotani
 –awit ng pagtatagumpay

Balitaw
 –awit sa paghaharana ng mgaBisaya
Dalit
 –awit sa panrelihiyon
Pangangaluwa
 –awit sa araw ng mga patayng mga Tagalog

Dunga-aw
 –awit sa patay ng mga Ilokano
Halimbawa ng awiting bayan
Epiko
Kabayanihan
Halos hindi mapaniwalaan
Hal. Biag ni Lam-Ang (Ilokano)
Haraya (Bisaya
Indarapatra at Sulayman (Magindanao)
Uri ng panitikan
Bulong
matandang kasabihan na ginagamit ng ating ninuno (pangkulam o pang-engkanto)
Ginagamit hanggang ngayon pero iba na yung kahulugan
Hal. Tabi, tabi po (Pagtaboy ng maligno)
Mano po (Paghingi ng grasya sa nakatatanda)
Uri ng panitikan
dagdag na sanggunian:
http://www.scribd.com/doc/69285583/Katutubong-Panitikan
http://www.scribd.com/doc/35466487/Kasaysayan-ng-Panitikan-sa-Pilipinas
http://eskwela-apc-nstp.wikispaces.com/file/view/Panitikang+Pilipino.pdf
http://cytheria-07.xanga.com/640066805/-pagsibol-paglago-at-pamumunga-ng-panitikang-filipino/
http://www.ppt2txt.com/r/60ffb083/
http://www.pinoyhenyo.com/Ano_ang_kasaysayan_ ng_Panitikang_Pilipino-20081013065645428.html
http://oboids.wordpress.com/2007/04/13/mitolohiyang-pinoy-si-bathala/
http://www.affordablecebu.com/load/literature/awiting_bayan/22-1-0-956
Full transcript