Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Bulaşık Mankinesinin Bulanık Mantık ile Modellenmesi

SMY Bulanık Mantık Dersi Sunumu - Prof. Dr. Mustafa Güneş
by

Cihan Polat

on 6 January 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Bulaşık Mankinesinin Bulanık Mantık ile Modellenmesi

Bulanık Mantık
design by Dóri Sirály for Prezi
Bulaşık Makinesinin Bulanık Mantık ile Modellenmesi

Cihan POLAT – Mustafa Buğra BALABAN

ÖZET

Bu çalışmada da günlük hayatımızda oldukça sık kullanılan bulaşık makinesinin bulanık mantık ile modellenmesi ve simülasyonu gerçekleştirilmiştir.
Yapay zekanın alt dallarından biri olan Bulanık Mantık (BM), bulanık küme teorisine dayanan matematiksel bir sistemdir.
Bulanık mantık kullanılan kontrol sistemlerinin temelinde mantıksal ifadeler ve bunlar arasındaki ilişkiler kullanılmaktadır.
Bulanık mantık, dilsel değişkenlerin kullanılmasıyla kontrol işlemini gerçekleştirebilmektedir.


Bulanık mantık doğrusal olmayan, karmaşık, modellemesi güç ve bilgilerin belirsiz veya kesin olmadığı durumlarda proseslerin kontrolünde oldukça başarılı bir metottur.
İnsan mantığında olduğu gibi
Çok uzun
Uzun
Orta
Kısa
Çok kısa gibi ara değerlere göre çalışmaktadır.
Bulanık mantık kavramı ile ilgili ilk ciddi adım 1965 yılında Lotfi Zadeh tarafından yayınlanan bir makalede ortaya konmuştur.

GİRİŞ

Kesin değerlere dayanan düşünme yerine yaklaşık düşünme kullanır.
Bilgi dilsel ifadeler (büyük, küçük, çok az vb.) şeklindedir.
Her şey [0,1] aralığında belirli bir derece ile gösterilir.
Matematiksel modelin elde edilmesi çok zor olan sistemler için oldukça uygundur.

Bulanık Mantıkta;

Bulanık mantık ile kontrol konusundaki ilk uygulama 1974'de Mamdani tarafından buhar makinesinin kontrolü ile gerçekleştirilmiştir.
Bulanık mantık ile kontrol endüstriyel bir prosese ilk kez Danimarka'da bir çimento fırının kontrolü ile 1982'de uygulanmıştır.

Bugün bulanık mantık, elektronik kontrol sistemleri, otomotiv endüstrisi fren sistemleri, proses planlama ve ev elektroniği gibi birçok alanda uygulama alanı bulmuştur.
Her gün kullandığımız ev aletlerine bulanık mantığın uygulanması ile birlikte önemli ölçüde enerji ve zaman tasarrufu sağlanmıştır.

Bulanık Mantık (devam)

Bulanık mantık, Aristo mantığından farklı olarak insan mantığını taklit ederek belirsiz ve yaklaşık durumlarda işlem yapabilme yeteneğine sahiptir.
Klasik kümede; μ A(x) = 1, ise x A kümesinin elemanıdır ve μ A(x) = 0, ise x A kümesinin elemanı değildir,
yani bir nesne bir gruba ya aittir, ya da değildir .

Bulanık mantıkta bir eleman birden fazla kümenin elemanı olabilir.
Bulanık kümelerde yer alan bütün elemanlar, [0,1] aralığında değer alan aşağıdaki üyelik fonksiyonu ile ifade edilirler.
μA : X [0, 1]
[0,1] aralığı, 0 ve 1 dahil olmak üzere, 0-1 arasındaki tüm reel değerleri alabilir.

Bulanık Mantık - KÜMELER








Bulanık mantıkta daha esnek bir yaklaşım ve kısmi üyelik vardır.(Örn 30 yaş)

KÜMELER (devam)

Bulanık Mantık sistemin temel elemanları;
bulanıklaştırma birimi,
çıkarım birimi,
kural tabanı
ve durulaştırma birimi Şekil 3'de gösterilmektedir.

Çıktılar dış dünyada (gerçek sistemde) kullanılacağı için bulanık değerlerden gerçek değerlere dönüştürülmesi gerekir. Bu işlem durulaştırma olarak adlandırılır.

Bulanık Mantık Sistem Yapısı

Bulaşık Makinesi
Sistemin Giriş ve Çıkış Parametreleri

Üyelik Fonksiyonları


Modeli kurmak için gerekli parametrelerin üyelik fonksiyonları, alt ve üst limit değerleri belirlendikten sonra, sisteme etki eden parametreler arasında gerekli ilişkileri kurmak için
27 adet kural
oluşturulmuştur.

Örnek olarak bu kuralların birkaçı aşağıda verilmiştir;
Eğer bulaşık miktarı az ve kirlilik derecesi az kirli ve bulaşık cinsi hassas (kırılabilir) ise yıkama zamanı çok kısa ve deterjan miktarı çok az ve su sıcaklığı düşük ve üst pompa devri çok düşük ve alt pompa devri çok düşük.
Eğer bulaşık miktarı az ve kirlilik derecesi çok kirli ve bulaşık cinsi karma ise yıkama zamanı orta ve deterjan miktarı normal ve su sıcaklığı yüksek ve üst pompa devri düşük ve alt pompa devri çok yüksek.
Makinada karma bulaşık olduğu zaman hassas bulaşıkların üst sepette güçlü bulaşıkların ise alt sepette bulunduğu düşünülerek model tasarlanmıştır.


TEŞEKKÜRLER

SONUÇLAR
Bu çalışmada bulaşık makinesi için genel amaçlı bir bulanık model tasarlanmıştır. Bu model ile bulaşık miktarı, bulaşığın kirlilik derecesi ve bulaşık cinsine göre en ekonomik yıkama şartlarının sağlanması amaçlanmıştır.
Giriş olarak belirlenen
bulaşık miktarı,
bulaşığın kirlilik derecesi
ve bulaşık cinsi ile
çıkış olarak belirlenen
yıkama zamanı,
deterjan miktarı,
su sıcaklığı,
üst ve alt sepet pompa devri gibi parametreler gerekli görüldüğü takdirde artırılabilir veya azaltılabilir.


SONUÇLAR (devam)
Çıkış parametrelerinin kontrolüyle daha temiz bulaşıklar elde edilirken su, deterjan, elektrik ve zamandan tasarruf sağlanacaktır.

Ayrıca bulaşık makinesi için modele uygun donanımsal destek ve uygun sensörler sağlandığı takdirde bulanık mantık model sayesinde bulaşık miktarı, cinsi ve kirlilik derecesi gibi girişlere karşılık yıkama parametreleri insan müdahalesi olmadan tamamen otomatik olarak makine tarafından belirlenerek yıkama işlemi gerçekleştirilebilir.
Full transcript