Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

VALDEREJOKO PARKE NATURALA

No description
by

Mikel Ortiz de Zárate

on 11 June 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of VALDEREJOKO PARKE NATURALA

VALDEREJOKO
PARKE
NATURALA Vallegrull mendiaren kararrizko gailurlerro, harkaiztegi eta legardiak.

Bertan komunitate faunistiko eta floristiko interesgarriak dituzten zenbait habitat harritsu ikus daitezke. kokapena klima eta temperatura geologia (harriak) Pinudia pagadia Landareak Landaredi multzo handia. Batzuk:
-Aster Alpinus
-Orkidea
-Lizarrak
-Xumeak
3 zuhaitz nagusiak
-Pagoa
-Pinua
-Artea

-Gorostia
-Ipurua
-Elorri beltza,
-Elendrinoa
-Elorri zuria
-Txilarra Iritzi pertsonala Lurzorua Piñu autoktonoa dago piñu gorria.
Izen hori dauka zeren enborra gorria du.
Hosto iraunkorrak.
Kolonizatzailea da.
Okil-ari asko guztatzen zaio enbor hau zulatzea barruko intzektuak jateko

Pagoak hosto erorkorreko zuhaitzak dira
Fruituak: pagazak
Adarrak horizontalak: argi gutxi pasatu: bakarrik marrubiak eta eleboroak
Perretxikoak lurzoruaren hondotik hazi.

Pinuadiaren lurzorua aberatsagoa da pagadiarena baino.
Bertan hazten dira saziak,iratxeak...
Lurzorua Artadia Ibai ertzeko ekosistema Historia Arabako Hegoaldean kokaturik dagoen parke naturalik txikiena. 3500 hektareetako azalera du. Arabako Gaubela udalerriaren barnean dagoen haran bat da. 4 herrik mugatzen dute: La Hoz, Ribera, La lastra eta Villamardones. Burgoseko probintziako lur batzuk hartzen ditu bere barnean. 1992.urtean parke naturala izendatu zuten; inor ez zelako han bizi, hainbat animali eta espezie garrantzitsu biltzen zirelako eta duela 40 urteetako natura baliabideak oraindik bermatzen zirelako. Valderejo Natura 2000 sarearen barruan dago eta hegaztien babes bereziko zona bat da.


Parkearen barruan dagoen San Lorenzo baselizan ospatzen da San Lorenzoko jaia urtero, abuztuaren 10ean. Lau herrietako jendea nekazaritzan aritzen ziren, baina klima baldintzak eta neguak oso luzeak (urritik apirilera irauten zuten) eta gogorrak ziren Araban, eta 60 eta 70eko hamarkadetan, industrializazioagatik, jendeak herriak utzi zituen hirira joateko lan berri baten bila. Horrela, Ribera eta Villamardones hutsik geratu ziren. Lalastran 11 biztanle geratzen dira orain, eta Lahozen, berriz, 7. Herri hauetako jendea parke naturalean lan egiten dute. Begetazio ikaragarria. Horretaz aparte bi klima bildu: Mediterraneoko klima eta klima atlantikoa. Desberdintasun hau ezinbestekoa da parkeko garrantzia handitzeko. Udak epelak eta laburrak dira, eta neguak oso hotzak, luzeak eta zorrotzak.

3 zuhaitz nagusi dira parkean: Pagoa, pinua eta artea.

Animaliak: 108 ornodunen espezie desberdin daude.
Sai arrea da animalirik maitatuena eta parkearen irudia. ANIMALIEN MOLDAERAK Valderejora joan izana aukera handi bat izan zen ekosistema bat guztiz aztertzeko: ingurunea, biotopoa, animaliak eta zuhaitz eta landareak. Harraparien dinamikari buruz asko ikasi genuen eta ere zergatik diren garrantzitsuak ekosistema batean. Horretaz aparte, espezie askoren portaerak behatu genituen. Oso aukera ona izan zen zapaburuen zikloa hobeto ezagutzeko edo gure ondoan ditugun landare asko ezagutzeko, adibidez. Horregatik esan dezakegu oso esperientzia ona izan zela eta gainera, pena merezi izan zuela. Landare gehienak Pinudiaren aldean kokaturik: argia, tenperatura eta hezetasuna aproposagoak haien hazkuntzarako. Landare batzuk: eleboroak (pozoitsuak direnak), handik kanpo daude.

Landare altuenak eguzki izpi gehienak hartu: pagoak, eta gero eta beherago, gero eta argi gutxiago jasotzen dutenak. sustraiak: Sustrai luze eta ugariek materia gehiago eman txikiak baino.

Landareak erabilera desberdinak: ipuruarekin ginebrari usaina eman, elendrinoarekin patxarana egin, (irailean fruituak atera eta gero,) eta txilar-adarrekin erratsak egin baserrietan. Elorri beltza Eleboroa Txilarra Piñudia baso atlantikoan.
Klima atlantikoa.
Zuhaitzaren inguruan landare eta zuhaizka asko daude zeren primerako egoerak dauzka; argi ugari, lurzoru ezin obea eta ur asko.
Bere hostoak oso finak direnez, argi asko pasatzen usten du eta horren ondorioz, landare asko jaiotzen dira azpian; saziak, ipurua, elorri beltza, elorri zuria, gorostia, txilarra, iratxeak... - Valderejoko parke naturalean bi klima mota daudenez, hau da, Mediterraneoa eta Atlantikoa. Kontuan hartuz, zer lekutan, lurzorua desberdina da. Atal Atlantikoan bazaude lurzorua hezeagoa da. Baina Atal Mediterraneoan bazaude lurzorua sikuagoa izango da. Piñu gorriak piñaburu eta asikula (hosto orratzdunak) oso txikiak ditu beste Euskadiko piñuekin konparatuz. Animalia asko daude baina aipagarrienak sarraskijaleak dira.
Emen dugu hiru adibide; Sai zuria, Sai arrea eta arrano beltza. SAI ZURIA: Goizeko lehen orduetan, sai zuriaren nahastezinezko zilueta ikus daiteke altuera handitan hegan.

Sai arrearekin konparatzen baldin badugu, sai zuria tamaina txikikoa du eta lepoa luma horiskez estalirik dauka.

Ahaide handiagoek uzten dituzten hondakinez elikatzeaz gainera, anfibio, narrazti, gaixorik edo hilik dauden animalia txiki eta gizonen zabortegietan aurkitzen dituen hondarrak jaten du. SAI ARREA: Sai arruntaren luzera
97 eta 104 cm bitartean dago eta bere pisua
6,5 eta 8 kilo bitartean.

Oro har, beleak eta mikak izan ohi dira abere
hilak aurkitzen lehenak, eta saiak sarraskijale
txiki horien kontzentrazioei behatzera mugatzen
dira jakia zehazki non dagoen detektatzeko.
Janaria aurkitutakoan zuzen-behera
joaten dira, eta zirkulu batzuk egin eta
gero, piezatik halako distantzia batera pausatzen
dira. Bere lurreratze moduak saitegietan
dauden beste banako batzuk erakartzen ditu.
Era horretan, oso denbora gutxitan, alde
bateko ia sai guztiak bildu dira hilaren inguru. ARRANO BELTZA: Mokoa beltza da eta atzapar
zorrotzak sei zentimetro luze izan ditzake.
Tartsoak, gorrixkak, lumaz guztiz jantzita ageri
dira atzetaraino. -Artadiek, klima mediterraneoarekin hazten dira

-Hegoaldeko maldan kokatuta

-Hosto iraunkorreko zuhaitzak eta

-Fruituak eskurrak Abenduan igel bermejak etortzen dira eta harrautzak jartzen dituzte.
Martxoan sapaburuak ateratzen dira eta egun batzuk geroago buztana galdu eta hankak ateratzen zaizkie.
Uretan geratzen dira heldu izan arte.
Landaredia: makalak, lizarrak, xumeak...


Pagadietan klima atlantikoa
Full transcript