Prezi

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in the manual

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Pagbabagong Morpoponemiko

No description
by ChristianPaul Vertulfo on 8 January 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Pagbabagong Morpoponemiko

1. Asimilasyon Pagbabagong Morpoponemiko ito ay tumutukoy sa anumang pagbabagong nagaganap sa isang morpema dahil sa impluwensya ng kaligiran. Ito'y tumutukoy sa pagbabagong nagaganap sa isang morpema dahil sa impluwensya ng mga katabing tunog.
Kabilang dito ang mga panlaping nagtatapos sa -ng tulad
ng -sing, pang at mang na nagkkaaroon ng alomorp. a. Asimilasyong parsyal Tinatawag din itong asimilasyong di-ganap.
Ito ang mga pagbabagong nagaganap sa
pinal na morpemang -ng na nagiging
/n/ o /m/ dahil sa punto ng artikulasyon o
dahil sa sumusunod na tunog. Dalawang uri ng Asimilasyon Halimbawa : pang + bakod - pam + bakod = pambakod
sing + tangkad - sin + tangkad = sintangkad
mang + likha - man + likha = manlikha b. Asimilasyong ganap May nagaganap pang pagbabago sa salita
manliban sa alomorp nito. Kadalasan naalis
ang unang titik ng salitang-ugat upang lalong
madulas ang pagbigkas ng mga salita.
pang + talo - pantalo = panalo
sing + bait - sim + bait = simbait
mang + salamin - mansalamin = manalamin Halimbawa : Halimbawa : takip + an - takipan = takpan
bukas + an - bukasan = buksan
magpa + tahi - magpatahi = patahi
kaha + in - kuhain = kunin 2. Pagkakaltas o pagkawala ng ponema sa pagbabagong ito, may nawawalang isang ponema o
orpema sa isang salita . Maaaring mangyari ito sa unahan
o gitna ng salita. 3. Pagpapalit ng Ponema Ito'y pagbabagong anyo ng isang ponema
na napapalitan sa pagbuo ng isang salita. Halimbawa a. /o/ at /u/- kapag inuulit ang pantig na may tunog na /o/
na maaring gamitan ng pang-angkop ang unang bahagi ng
inuulat na salita, kapag nilalapian ng salitang may /o/ sa
huling pantig sino + sino = sinu-sino bibo + ng + bibo = bibung-bibo
dugo + an = duguan bilog + an =bilugan b. /e/ at /i/- kapag inuulit ang pantig na may
/e/ at kinakabitan ng pang-angkop ang unang
bahagi ng salitang inuulit. lalake + ng = lalaking - lalaki
babae + ng = babaing - babae b. /e/ at /i/- kapag inuulit pantig na may
/e/ at kinakabitan ng pang-angkop ang
unang bahagi ng salitang inuulit. c. /d/ at /r/- kapag ito ay nasa pagitan
ng dalawang patinig. ma + dunong - madunong = marunong
ma + dami - madami = marami
ka + dagat + an - kadagatan = karagatan d. /h/ at /n/ - nangyari ito sa sumusunod na
halimbawa ng salita.

tawahan = tawanan taluhan = talunan 4. Paglilipat o metatesis Ito ang paglilipat ng lugar o posisyon ng
isang ponema sa isang morpema.
Kadalasan, kapag ang salitang-ugat ay
nagsisimula sa /l/ o /y/, at ginigitlapian
ng -in, nagpapalit ang posisyon ng /i/
at /n/ kaya nagiging ni. Halimbawa : yakap + -in- - yinakap = niyakap
yaya + -in- - yinaya = niyaya
lamas + -in- - linamas = nilamas
luto+ -in- - linuto = niluto Nangyayari rin ang paglilipat sa sumusunod na
morpema , ngunit may kinakaltas ding ponema tanim + an - taniman = tamnan
atip + an - atipan = aptan 5. Paglilipat ng diin Nangyayari ang pagbabagong ito kapag
naililipat ang diin ng morpema at ito ay
nilapian. Halimbawa : linis + an = linisan
kain + an = kainan Sa halimbawa, ang diin sa
salitang-ugat na linis na nasa
unang pantig /li/ ay nailipat sa
pangalawang pantig /nis/
nang ito ay nilapian. 6. Pagdaragdag o Reduplikasyon Ang ibang tawag dito ay pagsusudlong ng isa
pang morpema sa hulihan ng salitang-ugat
(hulapi) 0kahit mayroon nang dating hulapi
ang salitang-ugat. Nangyayari rin ito sa
pag-uulit ng salitang-ugat. Halimbawa : totoo + han - totohan + in = totohanin
alala + han - alalahan + in = alalahanin
pamalo = pamalo + ma = pamamalo 7. Pag-aangkop o reduksyon Nangyayari ang pagbabagong ito
kapag pinagsama ang dalawang
salita upang makabuo ng isang
bagong salita o kaya'y nangyayari
ito sa pamamagitan ng pagpapaikli
ng salita kaysa sa orihinal. Halimbawa : tingnan + mo = tamo hayaan + mo = hamo
wika + ko = kako mika + nila = anila
hintay + ka = teka tayo + na = tena
See the full transcript