Prezi

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in the manual

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Copy of Untitled Prezi

No description
by Margulan Yerbolat on 21 April 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Copy of Untitled Prezi

By: Ц.Майдармаа 2011 Монгол Улсын Их сургууль Улс төрийн шинжлэх ухаан Номны танилцуулга: Редактор- Ё. Довчин, улс төрийн шинжлэх ухааны доктор (Ph.D)
Рецензент:
С.Базарпүрэв- Философийн ухааны доктор, проф.
Ц.Ганболд- Философийн ухааны доктор, проф.

Уг хэвлэл нь МУИС-НШУС-н улс төр судлалын тэнхим бэлтгэв. Нэмж засварласан энэхүү хоёрдахь хэвлэлд өмнөх дэвтрийн нэгэн адил улс төр судлалын чухал зангилаа асуудлуудыг авч үзсэн болно. Сурах бичгийн зорилго нь оюутнууд, улс төрийг сонирхогч хэн бүхнийг орчин үеийн улс төрийн шинжлэх ухааны үндэстэй танилцуулахад оршино. Нэгдүгээр бүлэг Агуулга Улс төр судлал- шинжлэх ухаан мөн
Улс төрийн мэдлэгийн үүрэг, шинжлэх ухааны үүсэл хөгжлийн үе шат
Улс төрийн шинжлэх ухааны бүтэц, судлах зүйл, судалгааны аргууд
Улс төрийн шинжлэх ухааны онол арга зүйн хөгжил Улс төрийн сэтгэлгээний эх үндэс Хоёрдугаар бүлэг Улс төрийн сэтгэлгээний үндэс тавигдсан үе
Рационал хандлагын үе
Улс төрийн шинжлэх ухаан бүрэлдсэн үе Улс төрийн шинжлэх ухааны үндсэн парадигмууд Гуравдугаар бүлэг Парадигм гэж юу вэ?
Теологийн ба натуралист парадигм
Социаль болон рациональ шүүмжлэлт парадигм Улс төрийн засаглал Дөрөвдүгээр бүлэг Засаглалын мөн чанар
Засаглалын нөөц, үйл явц, төрлүүд
Улс төрийн ноёрхол ба засаглалын легитим чанар Улс төрийн бодлогын социаль үндэс, иргэний нийгэм Тавдугаар бүлэг Нийгмийн шударга ёс ба нийгэм дэх хүний байр суурь
Нийгмийн бүлгүүд улс төрийн бодлогын субъект, объект болох нь
Иргэний нийгэм: ойлголт, бүтэц, үүрэг Улс төрийн засаглалын нийгмийн субъектууд Зургадугаар бүлэг Сонирхлын бүлгүүд: ойлголт, бүтэц, үүрэг, хэв шинжүүд. Лоббизм
Эрх баригч элит, улс төрд гүйцэтгэх үүрэг Улс төрийн хошуучлал Долдугаар бүлэг Улс төрийн хошуучлагч, хошуучлал
Улс төрийн хошуучлагчдын хэв шинж
Улс төрийн хошуулчлагчдын үүрэг, нөлөөлөл
Улс төрийн хошуучлалын орчин үеийн онолууд Нийгмийн улс төрийн систем Наймдугаар бүлэг Улс төрийн систем: ойлголт, бүтэц, үүрэг
Улс төрийн системийн ангилал Чи улс трийг сонирхохгй бол улс тр чамайг сонирхоно. Нийгмийн улс төрийн систем Наймдугаар бүлэг Улс төрийн систем: ойлголт, бүтэц, үүрэг
Улс төрийн системийн ангилал Улс төрийн дэглэм Есдүгээр бүлэг Улс төрийн дэглэмийн тухай ухагдахуун, түүний хэв маяг
Тоталитаризм улс төрийн түүхэн өвөрмөц үзэгдэл болох нь
Улс төрийн авторитар дэглэм
Ардчиллын онол ба загварууд Сонгууль, сонгуулийн системийн мөн чанар Аравдугаар бүлэг Сонгууль гэж юу вэ?
Сонгуулийн системийн ач холбогдол
Сонгуулийн системийн хэлбэр Төр- улс төрийн системийн үндсэн институт Арван нэгдүгээр бүлэг Төрийн гарал, үүсэл, мөн чанар, чиг үүрэг
Төрийн хэлбэр
Эрх зүйт ба социаль төр Улс төрийн нам, намын систем Арван хоёрдугаар бүлэг Улс төрийн нам, түүний хэв маяг, үүрэг
Намын ангилал, хөгжлийн хандлага
Намын систем, түүний мөн чанар Улс төрийн соёл, улс төрийн нийгэмшил Арван гуравдугаар бүлэг Улс төрийн соёлын ойлголт, үзэл баримтлал
Улс төрийн соёлын хэв маяг
Улс төрийн нийгэмшил Улс төрийн үйл байдал Арван дөрөвдүгээр бүлэг Улс төрийн эмх журам ба үйл байдал
Улс төрийн үйл байдлын мөн чанар
Улс төрийн үйл байдал, оролцооны хэв маягууд
Сонгогчдын үйл байдал Улс төрийн үзэл суртал Арван тавдугаар бүлэг Улс төрийн ухамсар: агуулга, бүтэц
Орчин үеийн улс төрийн үзэл суртал
Улс төрийн сэтгэл зүй улс төрийн шинэчлэл Арван зургадугаар бүлэг Улс төрийн хөгжил
Улс төрийн шинэчлэлийн онолын үндэс
Улс төрийн хөгжлийн хямрал Улс төрийн мөргөлдөөн Арван долдугаар бүлэг Мөргөлдөөн нийгмийн үзэгдэл мөн
Улс төрийн мөргөлдөөн: мөн чанар, төрөл, зөвшилцөх арга
Үндэстэн угсаатны мөргөлдөөн
Орчин үеийн мөргөлдөөний үндсэн уг сурвалж
Соёл иргэншлийн мөргөлдөөн Дэлхийн улс төрийн бодлого Арван наймдугаар бүлэг Олон улсын харилцааны улс төрийн агуулга
Гадаад дотоод улс төрийн бодлогын харилцан шүтэлцээ
Геополитикийн үүсэл Улс төр шинжлэх ухаан мөн Нэгдүгээр бүлэг Улс төрийн шинжлэх ухааны үүсэл хөгжлийн үе шат Улс төрийн шинжлэх ухааны мэдлэг нь тусгайлан боловсруулсан ойлголт, хэллэггүүдээр томъёологдсон нотолгоо, баталгаа бүхий үндэслэл дүгнэлтүүдийн цогцолбор тогтолцоо, бодит байдлын үйл явц, үзэгдлийн обьектив, субьектив хууль, зүй тогтлууд, нийт хүн төрөлхтний оюуны болон прарктик үйл ажиллагааны үр дүн байдаг. Хүмүүсийн нийгмийн амьдрал дахь обьектив агуулгатай, баталгаа нотолгоо бүхий үндэслэлтэй обьект субьектын харилцан шүтэлцээ, уялдаа холбоо бүхий мэдлэгийн тогтолцоог бүтээх үйл ажиллагааны зохион байгуулалтын хэлбэрийг улс төрийн шинжлэх ухаан гэнэ. Улс төрийн шинжлэх ухааны бүтэц Улс төрийн шинжлэх ухааны бүтэц, судлах зүйл, судалгааны аргууд Улс төрийн шинжлэх ухааны онол ба судлах зүйлийн харьцуулал
Философи
Социологи
Сэтгэл судлал
Антропологи
Эдийн засаг
Түүх
Газар зүй
Эрх зүй
Улс төрийн ерөнхий онолууд
Улс төрийн шинжлэх ухаан Улс төрийн онолын мэдлэг
Улс төрийн сэтгэлгээний түүх
Улс төрийн институтуудын тухай сургаал
Улс төрийн философи
Улс төрийн социологи
Улс төрийн сэтгэл судлал
Улс төрийн антропологи
Улс төрийн газар зүй
Олон улсын харилцаа
Төр эрх зүй Улс төрийн судалгааны ерөнхий аргууд-хандлагууд Улс төрийн шинжлэх ухааны судалгааны арга зүйн хандлага Радикал хандлага
Түүхэн харьцуулалтын хандлага
Шинэчлэлтийн хандлага
Улс төрийн үйл байдлын \бихевиораль\ хандлага
Соёл судлалын хандлага\културологи\
Улс төрийн социологийн хандлага
Улс төрийн антропологийн хандлага
Улс төрийн сэтгэл судлалын хандлага
Нийгэм сэтгэл зүйн арга
Үйл ажиллагааны хандлага Хэм хэмжээний буюу хэм хэмжээ- үнэлэмжийн хандлага
Институционал хандлага
Неоинституционал хандлага
Үүргийн буюу функционал арга
Бүтэцэ үүргийн хандлага
Харьцуулсан улс төр судлалын хандлага
Шүүмжлэлт диалектик арга
Субстанционал \онтологи\ хандлага
Түүхэн арга
Эмпирик судалгааны арга Судалгааны онол, арга зүйн онцлог Улс төрийн шинжлэх ухааны онол-арга зүйн хөгжил Улс төрийн судалгааны түвшинг үндсэнд нь эмпирик ба онолын гэж ангилна. Эмпирик судалгааны арга зүйн үндэс нь тоон ба бодит туршлагыг шинжлэх ухааны танин мэдэхүйн суурь гэж үздэг. Эмпирик судалгааны зорилго нь судлах зүйлийн тоон болон чанарын төлөв байдлыг илэрхийлсэн баримтуудыг тодорхойлох тэдгээрийг нэгтгэн дүгнэж эмпирик хуулиудыг томъёолоход оршино.
- индукц, анализ, сентиз, харьцуулал, аналоги, хийсвэрлэл гэх мэт логик болон статистик, математик аргуудыг бас багтаана. Нийгмийн амьдрал дахь улс төрийн үзэгдэл, үйл явцын мөн чанар, тэдгээрийн хоорондын холбоо харилцааг илэрхийлсэн ерөнхий мэдлэг буй болгох нь улс төрийн шинжлэх ухааны судалгааны зорилго юм. Уг шинжлэх ухааны судалгаа нь улс төрийн байгууллын загвар сэтгэлгээний уламжлал, үнэт зүйлс, үзэл баримтлал, хэм хэмжээний зарчимд тулгуурлан онолын болон эмпирик судалгааны арга зүйн түвшинд хийгдэнэ. Улс төрийн сэтгэлгээний эх үндэс Хоёрдугаар бүлэг Улс төрийн мэдлэг цэгцлэгдэж, рационал хэлбэрийг олж ирсэн үүднээс авч үзвэл улс төрийн сэтгэлгээний түүхийн хөгжлийг дараахь гурван үе шат болгон хуваадаг. Үүнд:
Эхлэл тавигдсан үе.
Рационал хандлагын үе\15-14 зуун\
Улс төрийн шинжлэх ухаан бүрэлдэн тогтсон үе\20-р зууны эхэн үеэс\ Улс төрийг ойлгох онол, үзэл баримтлалуудыг судалдаг сэтгэлгээний түүхийг мэдэхгүйгээр улс төрийн өнөөгийн үйл явц, үзэгдлүүдийг задлан шинжилж, ойлгох боломжгүй юм. Хүн төрөлөхтөн хүрээлэн байгаа бодит байдлыг танин мэдэж, түүнийг ашиглаж сурах гэсэн хүсэл тэмүүллийн нэг чиглэл болсон нийгмийн шударга байгууллын тухай эргэцүүллүүд нэн эрт үед үүссэн билээ. 1. Улс төрийн сэтэглгээний үндэс тавигдсан үе Зарчмын энэхүү дүгнэлтээс үүдэн ертөнцийн юмс, үзэгдлүүдийн дотор хүмүүсийн эзлэх байр суурь, орон зай, тэдний амьдралын утга санаа, өөр хоорондын харилцаа, нийгэм ба улс төрийн байгууллагын тухай төсөөллүүд боловсруулагдсан байдаг. Эртний улс орнуудын ард түмэн хүний амьдарч буй хөрст дэлхий, бурхан хоёрын хоорондын харилцаа ямар арга замаар, хэрхэн явагддагийг өөр өөрийнхөөрөө ойлгон, тайлбарлацгааж байжээ. Энэхүү харилцааг янз бүрээр төсөөлж байсан нь бурхнаас таалан тухайн улс оронд тогтоосон нийгэм- улс төрийн дэг жаягийн өвөрмөц гарал үүсэл төдийгүй мөнхөд даган мөрдвөл зохих журмын эрх зүйт шинж чанарыг давхар илэрхийлсэн байв. Улс оронд тогтсон засаглал, дэг журмыг ийнхүү ойлгох нь тэдгээрийг тодорхой барьж байх гэсэн эрмэлзэллээс гадна захирагч ба захирагдагч нарыг нэгдсэн нэг үзэл санаагаар “цэнэглэх” үзэл суртлын чухал үүргийг гүйцэтгэдэг. Улс төрийн төсөөллийн анхны элементүүд одоогоос 3000 жилийн тэртээ эртний энэтхэг, хятад, грек, египет зэрэг хүн төрөлхтний соёл иргэншлийн төвүүдээс эхлэлтэй билээ. Тэр үед юмс үзэгдлийг бурханчлан домогчилсон ертөнцийг үзэх үзэл ноёрхож байсан. Эртний домог үлгэрүүдэд дурдсанаар бол бурхан анх ертөнцийг бүтээж эмх цэгцгүй байсан юмсыг эмх замбараатай, дэг журамтай болгосон бөгөөд түүний салшгүй хэсэг хөрст дэлхий дэх харилцаа ажээ. Гэхдээ загалмайтны улс төрийн сэтгэлгээ иргэний засаглалаас сүм хийдийн засаглал давуу болохыг цохон тэмдэглэхийг чармайж байсан юм. Уг санааг бүхнийг бурхан бүтээсэн гэсэн бурхан төвтэй загалмайтны ертөнцийг үзэх үзлийг улам хөөрөгдүүлж байв.
Августин Дундад зууны улс төрийн мэдлэг нь шашин ёс зүйн хэлбэрээр оршин байв. Улс төрийн сэтгэлгээнд шашны үзэл санаа давамгайлах болсон нь нийгмийн харилцаанд загалмайтны ёс суртахууны нөлөөлөл ямар төвшинд байсны илэрхийлэл юм. Ромын эзэнт улсын гүнзгий хямралын үед загалмайтны шашин, сүм хийд бүрэлдсэн билээ. Хүмүүсийн оюун санааг эзэмдэн барих явдал нэгдсэн нэг бурхантай байхыг шаардаж байв. 5-р зууны сүүлчээр загалмайтны шашныг төрийн шашин болгосон юм. Чухам энэ үед сүм хийд улс төрийн ноёрхлын аппаратын салшгүй хэсэг болов. Шашин түүний тэргүүн нар дарангуйлагч эзэн хаанд захирагдаж байв. Холбоотой үг хэллэгүүд Демократ-солиотой олонхийг төрүүлдэг ба энэ төрд харьяатай ард иргэд ичиж эмээхээ мэддэггүй,задарсан, бүдүүлэг байдаг учраас тирани хэлбэрт хувирах нөхцлийг бүрдүүлдэг.
Анархи- эмх замбараагүй эрх чөлөө
Монарх- эзэн хаан
Полити- үндсэн хууль гэх ойлголт Деспот- эзэн хааны дарангуйлал
Полис- хот улсын үйлчлэлийн механизм
Тимократи- дайчин эрсийн засаглал
Олигархи- баячуудын засаглал
Демократи- ард олны засаглал
Тиран- нэг хүний хэмжээ засаглал
Аристократи- сурвалжитны
Социаль давхарга- захирагчид, дайчид, газар тариаланчид 2. Рационал хандлагын үе Түүхэн энэхүү үйлсэд улс төрийн шинжлэх ухааныг үндэслэгчдийн нэг болох италийн нэрт философи ч, социологич Никколо Макиавелли \1469-1527\ асар их хувь нэмрээ оруулсан. Н.Макиавелли “эзэн захирагч” \1513\ ба тита ливийн эхний арав хоногийн тухай эргэцүүлэл\1519\ флоренцийн түүх \1532\ гэдэг бүтээлүүддээ улс төрийн шинжлэх ухааны судлах зүйл, судалгааны аргуудын тухай үзэл санаагаа тусгасан байдаг. Үндэстний төр улсууд бүрэлдэн, зах зээлийн харилцаа хөгжсөн явдал нь нийгмийн харилцааг бурханчлан ойлгож, нууцлан хориглож байсан зүйлсийг илрүүлэн хүмүүсийн харилцааны бодит механизмыг танин мэдэх боломж нээгдэв. Сэргэн мандалтын үед хүн бол түүхийг бүтээгч хүч бөгөөд биеэ даасан субъект болохыг тогтоосон нь иргэний нийгмийн тухай ойлголтын урьдчилсан нөхцлийг бүрдүүлсэн юм. Ийнхүү улс төрийн үйл явц төр- нийгэм- хүн гэсэн гурван субъектын харилцан үйлчлэлийн харилцаа болохыг илрүүлэв. Өрнөдийн өнөөгийн судлаачид хошуучлагчын үр ашгийг дээшлүүлэх дараах дөрвөн хүчин зүйлийг онцлон тэмэдгэлсэн байдаг. Үүнд. Хошуучлагчдад үзүүлж буй дэмжлэг
Хошуучлагч ба захирагдагчдийн хооронд бие биенээ ойлгож байгаа байдал
Ямарч нөхцөлд олсон байр сууриа хадгалан үлдэх гэсэн хошуучлагчийн хүсэл тэмүүлэл
Хошуучлагч дэмжигчдийнхээ дунд ухаалаг болон шударга ёсны үлгэр дууриалын загвар болсон байх явдал юм. Холбоотой үг хэллэг Схоластик судалгааны арга
See the full transcript