Prezi

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in the manual

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

gfgf

fgfgf
by Mateusz Sionkowski on 30 November 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of gfgf

DYDAKTYKA Nauczanie pojęć występujących w dydaktyce Wychowania Fizycznego Prowadzący: dr Piotr Oleśniewicz
Autorzy: Bartosz Błauciak
Mateusz Sionkowski Zagadnienia -Istota pojęć i ich znaczenie dla kształcenia.
-Kategorie pojęć (koniunkcyjne, dysjunkcyjne i stosunkowe , konkretne i abstrakcyjne).
-Cechy pojęć (istotne i nieistotne , przykłady i nieprzykłady , kontekst społeczny).
-Wiedza konceptualna i proceduralna.
-Od pojęcia do reguły.
-Postępowanie nauczyciela podczas nauczania pojęć. Znaczenie pojęć Istota pojęć Słowo to pochodzi od czasownika pojąć
Oznacza zrozumienie opanowanie czegoś

„Pojęcie” to również:
termin, określenie, hasło,
nazwa czegoś istniejącego tylko w myśli Przykłady Pojęcie…. Gdy jednak terminu „pojęcie” używamy
w związku z uczeniem się
i nauczaniem, ma ono
precyzyjne znaczenie i odnosi się do
kategoryzowania wiedzy i doświadczenia Archer mówił, że „pojęcia to słowa, które podają sens i służą za nazwę klasy bodźców pod innym względem do siebie nie podobnych”

Kagan (1971), jego zdaniem wszystkie pojęcia, którymi dysponuje dane dziecko „stają się coraz bardziej złożone i zróżnicowane w miarę jak się ono rozwija” Uczenie się pojęć - Polega na „łączeniu rzeczy w klasy” i w efekcie na rozpoznawaniu obiektów należących do danej klasy (wg Arendsa)
- Polega na zaliczaniu rozmaitych zdarzeń czy przedmiotów do wspólnej kategorii, określanej zazwyczaj za pomocą pewnej etykiety słownej, czyli nazwy
(wg Galloway’a) Opanowywanie pojęć polega na:

-Uczeniu się atrybutów wspólnych rozmaitym bodźcom.

-Uczeniu się zbioru związków pomiędzy atrybutami nie tylko danego pojęcia, ale pojęć potencjalnie z nim związanych Opanowanie pojęć Cechy pojęć -Istotne i nieistotne

-Przykłady i nieprzykłady

-Kontekst społeczny -cechy nieistotne- są to pewne cechy
występujące w niektórych, ale nie we
wszystkich obiektach należących do danej
klasy.
np.




Powierzchnia jest nieistotną cechą trójkąta
Równobocznego, podobnie jak jego kolor Pojęć uczymy się poprzez
przykłady i nieprzykłady Przykład:
„Fakt mogący służyć za ilustrację, dowód poparcia czegoś...” (Słownik języka polskiego, PWN)

Nieprzykład:
Zaprzeczenie przykładu -cechy istotne- to te cechy które umożliwiają
zdefiniowanie, posługujemy się nimi dla
odróżnienia jednych pojęć od innych


np. Trójkąt równoboczny
cechy istotne:
musi to być trójkąt, każdy jego bok musi być równy PIES
TKANINA
SAMOCHÓD OSOBOWY
WYSPA SSAK Kontekst społeczny Niektóre pojęcia kształtuje kontekst społeczny!

np. „kartofel” „pyra”






To samo pojęcie- inna nazwa! Pojęć nigdy nie poznajemy
do końca ...(Galloway) Pojęcia rozwijają się w formie spirali rosnącej
w wzwyż i wszerz
* Wzwyż, bo coraz dalej wnikają w głąb tych pojęć
* Wszerz, bo stale będzie się o nich dowiadywać czegoś nowego, ilekroc pojawią się one w innym kontekście Kategorie pojęć
wg Arendsa 1. Pojęcia koniunkcyjne

2. Pojęcia dysjunkcyjne

3. Pojęcia stosunkowe 1. Pojęcia koniunkcyjne Cechy istotne tych pojęć są sumą i są takie
same w przypadku każdego przedmiotu
należącego do danej klasy

Przykład:
- pojęcie „wyspa” zawsze zawiera cechę – część lądu otoczonego woda ze wszystkich stron;
- pojęcie „trójkąt” – płaska figura geometryczna o trzech bokach i trzech kątach. 2. Pojęcia dysjunkcyjne Te pojęcia dopuszczają alternatywne zestawy
cech, te kategorie pojęć są bardziej szersze,
elastyczne

Przykład:
- pojęcie „rzeczownik” – osoba, miejsce, rzecz - lecz nie mogą one występować jednocześnie, gdyż osoba nie może być rzeczą lub miejscem i odwrotnie. 3.Pojęcia stosunkowe O zaliczeniu pojęcia do jakiejś klasy decyduje stosunek do innych pojęć
Czas i przestrzeń należą do tej kategorii pojęć
Przykład: „tydzień” (pojęcie) – część (stosunek) miesiąca (pojęcie)

*pojęcie „ciotka” opisuje szczególny
stosunek między rodzeństwem i jego
potomstwem Kategorie pojęć wg
Galloway’a -Konkretne

-Abstrakcyjne 1. Pojęcia konkretne Są to pojęcia ukształtowane w drodze obserwacji
Tzn. są to pojęcia, które możemy wyjaśnić wskazując je palcem
*Obserwowalne cechy klas przedmiotów. tj.:
-wielkość
- waga
- kolor
- kształt Przykłady.. To jest pies. To jest chłopiec. Parametrami pojęć konkretnych są zazwyczaj fizyczne atrybuty przedmiotów, których uczniowie mogą doświadczyć wprost np.:

chłopiec ma 2, a pies 4 nogi
pies ma ogon, a chłopiec go nie ma Warunki uczenia się pojęć konkretnych: -warunki ogólne

1. Świadomość celu ( Paweł musi zrozumieć, że poprzez końcowy rezultat swojej pracy musi wiedzieć- co to jest ułamek)
2. Wstępne umiejętności w postaci łańcuchów reakcji słownych ( Paweł musi we właściwej sytuacji powiedzieć :”to jest ułamek”)
3. Rozpoznanie różnic pomiędzy tym, co jest ułamkiem, a tym co nim nie jest -warunki specyficzne:

1.Ćwiczenia (połączone ze wzmacnianiem) z konkretnymi przedmiotami reprezentującymi dane pojęcie
2. Kierowanie uwagi ucznia na atrybuty tego pojęcia i odwracanie jej od bodźców nie związanych z daną klasą przedmiotów 2. Pojęcia abstrakcyjne Są to pojęcia, których nie można wskazać
lub doświadczyć wprost,
To pojęcia, które na ogół nie są
bezpośrednio dostępne naszym zmysłom,
dlatego wymagają definicji słownej Ten mały chłopiec lubi swojego psa Pies jest głodny Pojęcie konkretne Pojęcie abstrakcyjne To jest: chłopiec To jest: pies Ten mały chłopiec
bardzo lubi zwierzęta Pies jest głodny,
chłopiec jest dobry dla
swojego psa Warunki uczenia się pojęć abstrakcyjnych: warunki ogólne

1. Rozumienie pojęć wstępnych
2. Rozpoznawanie różnic między obiektami z danej klasy a obiektami z poza niej
3.Umiejętność wywołania z pamięci danego obiektu
4. Uczeń powinien umieć sformułować definicję słowną i wykazać, że ją rozumie JEDWAB FORD SYCYLIA GAD SKÓRA STAR HEL PRZYKŁAD NIEPRZYKŁAD RODZAJE WIEDZY Wiedza konceptualna Jest to zdolność ucznia do zdefiniowania
pojęć według pewnych kryteriów i
rozpoznania stosunków, w jakich dane pojęcie
pozostaje z innymi pojęciami

-wymaga to znajomości cech definicyjnych Wiedza proceduralna To zdolność ucznia do wykorzystywania
pojęcia dla dokonania rozróżnień

-uczeń, który ma wiedzę proceduralną, umie
zastosować definicję i odróżnić ją od innych Rodzaje wiedzy WIEDZA Rozwój a uczenie się pojęć Proces uczenia się pojęć rozpoczyna się już we wczesnym dzieciństwie – świadczy o tym samo sortowanie przedmiotów i wybieranie jednych spośród drugich przez dziecko miedzy 9tym a 20tym miesiącem życia. Tryby uczenia się wg Brunera: Uczenie się ENAKTYWNE - przez działanie (jako główne do ok. 7 r.ż.);
Uczenie się IKONICZNE (obrazowe)- przez kształtowanie wyobrażeń- obrazów mentalnych;
Uczenie się SYMBOLICZNE – poprzez sekwencje reprezentacji lub symboli abstrakcyjnych Wyobrażenia wzrokowe i mentalne Tennyson stwierdził, że uczenie się przez dzieci pojęć i reguł można wspomagać za pomocą rycin lub za pomocą rycin i wyobrażeń towarzyszących tekstowi, ale wyprodukowanych przez samych uczniów, odpowiednio do tego przygotowanych. Anderson i Smith (1983) Po opisie słownym – istotę widzenia zrozumiało 20% uczniów 8 reguł postępowania podczas
nauczania pojęćwg Martorella 1. Trzeba zaczynać od jasnej definicji pojęcia.
2. W pewnym momencie należy zetknąć uczniów z definicją pojęcia i listą jego cech istotnych.
3. Nauczanie pewnych pojęć wymaga posłużenia się obu metodami : dedukcyjną i indukcyjną.
4. Efektywność uczenia się pojęć wzrasta dzięki wykorzystaniu trafnych przykładów.
5. Jeżeli uczniowie nie rozumieją istotnych cech pojęcia, to zanim przystąpimy do jego nauczania albo równolegle z tym powinniśmy te cechy uczynić przedmiotem nauczania.
6. Lekcja powinna dostarczyć uczniom okazji do ćwiczeń w rozpoznawaniu przykładów i nieprzykładów oraz gwarantować uczniom informacje zwrotne o tym, czy ich wybory były poprawne czy nie.
7. Pomoce wzrokowe w rodzaju rysunków, wykresów sieci pojęcia ułatwiają uczenie się pojęć, gdyż konkretyzują je i ilustrują związki między pojęciami i ich cechami istotnymi.
8. Uporządkowanie graficzne wpływa korzystnie na uczenie się pojęć zawartych w materiałach słownych. Konceptualna Proceduralna Jest to trójkąt, ma 3 boki i kąty równe. Jest figurą posiadającą 3 boki Zastosowanie i odróżnienie:

Jest inny niż pozostałe trójkąty, gdyż ma boki równe i kąty. Jest figurą inną niż prostokąt czy ośmiokąt Przy użyciu pomocy wizualnej – pojęcie zrozumiało 78% badanych FAZA Postępowanie nauczyciela przy
nauczaniu pojęć 1. Planowanie
2. Dobór pojęć
3. Wybór metody
4. Definiowanie pojęć
5. Analiza pojęć
6. Dobór przykładów i nieprzykładów
7. Sprawdzenie opanowania pojęć Postępowanie nauczyciela
przy nauczaniu pojęć 2. Dobór pojęć

Program szkolny stanowi podstawowe źródło, z którego nauczyciel czerpie pojęcia do nauczania. W wyborze pojęć kluczowych pomaga podręcznik i wskazówki metodyczne dla nauczycieli – jak posługiwać się podręcznikiem.
Z wielu pojęć, które są niezbędne do zrozumienia idei naczelnej jakiegoś sądu, nauczyciel musi wybrać te „najważniejsze”. Warunki dla użycia modelu
nauczania pojęć (Merrill i Tennyson): Czy materiał zawiera nowe terminy?
Czy materiał wymaga od uczniów znajomości definicji nowych słów?
Czy w materiale zawarte jest posługiwanie się regułami?
Czy w materiale zawarte są serie wiadomości, czynności lub serie zdarzeń?
Czy materiał wymaga od uczniów rozpoznawania części składowych jakiejś całości? Postępowanie nauczyciela
przy nauczaniu pojęć 4. Definiowanie pojęć

Podczas definiowania pojęć ważne jest by uczeń rozumiał cechy istotne pojęcia i nie mieszał ich z nieistotnymi.
Bardzo ważne jest również źródło definicji pojęcia, do niektórych źródeł należy podchodzić z dystansem, ponieważ mogą zawierać tylko cechy nieistotne.
Najlepszym źródłem definicji są specjaliści z danych dziedzin Postępowanie nauczyciela przy
nauczaniu pojęć 5. ANALIZA POJĘĆ:

Pojęcie poddajemy analizie, by ustalić stosowne przykłady i nieprzykłady tak by odpowiadały cechom istotnym. 4 etapy sporządzania sieci (Freedman, Reynolds):

1 – ustal znaczenie pojęcia wyrażone w nazwie, stanie się ono centrum sieci, wpisz je do koła
2 – poprowadź z centrum sieci tyle linii, ile cech istotnych zawiera pojęcie. Nazwę każdej cechy wpisz do osobnego koła
3 – połącz koła z wpisanymi nazwami cech istotnych: połączenia ukazują jakie są różnice między cechami
4 – nazwij połączenia między cechami; w ten sposób uwidocznione zostaną zależności między cechami istotnymi pojęcia Pojęcie Postępowanie nauczyciela przy
nauczaniu pojęć Dobierając przykłady staramy się skupić uwagę uczniów na cechach istotnych wspólnych dla wszystkich przykładów różnicując cechy nieistotne
Podczas zestawiania przykładów z nieprzykładami staramy się, by cechy nieistotne w zestawionych parach były jak najbardziej podobne
Kolejność podawanych przykładów i nieprzykładów powinna być logiczna (np. od łatwych do trudnych) Wyspa Grenlandia Postępowanie nauczyciela przy
nauczaniu pojęć 3. Wybór metod Sieć pojęcia Hawaje Przykład: Wyspa – Hawaje, Grenlandia; i jedna i druga to wyspa, różnią się tylko klimatem, ale należą do tej samej klasy pojęć, posiadają te same cechy istotne (są wyspami), ale różne cechy nieistotne. Metoda dedukcyjna (bezpośrednia)- od reguły do przykładu – nauczyciel definiuje pojęcie, a następnie by utrwalić jego zrozumienie podaje przykłady i nieprzykłady.

Metoda indukcyjna (przyswajania pojęć)– od przykładu do reguły –
nauczyciel prezentuje przykłady i nieprzykłady, natomiast uczniowi sami definiują pojęcie. Postępowanie nauczyciela przy
nauczaniu pojęć Podanie definicji oraz umiejętności wskazania cech istotnych oraz powiązań między nimi. SPRAWDZENIE OPANOWANIA POJĘĆ Podstawą opanowania pojęcia nie jest tylko znajomość jego definicji, ale umiejętność wskazania jego cech istotnych i co za tym idzie odróżnienia ich od cech nieistotnych. Aby osiągnąć wyższe stopnie opanowania
pojęć uczeń powinien (Klausmeier): Umieć zdefiniować pojęcie i znać jego cechy istotne
Umieć rozpoznawać przykłady i nieprzykłady
Uwzględniając cechy istotne, oceniać przykłady i nieprzykłady Wśród zadań powinno być takie, które:
Sprawdzają zdolność ucznia do generalizacji wiedzy, tj. do rozpoznawania nieznanych wcześniej przykładów pojęcia,
Powinny sprawdzać umiejętność odróżniania przykładów od nieprzykładów (np. prawda / fałsz) 7. Sprawdzenie opanowania pojęć Bibliografia Arends R.I „Uczymy się nauczać”, WSIP , Warszawa 2002
Galloway Ch. , „Psychologia uczenia się i nauczania” PWN , Warszawa 1988
Bruce J., i in. „Przykłady modeli uczenia się i nauczania WSIP” , Warszawa 1999 POSTĘPOWANIE NAUCZYCIELA 1.Przedstawienie celów i wywołanie nastawienia

2.Wprowadzenie przykładów i nieprzykladów



3.Sprawdzanie przyswojenia

4.Analiza myślenia i scalania efektów uczenia się Nauczyciel wyjaśnia cele i stronę techniczną lekcji; nastawia uczniów na uczenie się.

Metoda bezpośrednia- nauczyciel nazywa pojęcia, wskazuje cechy krytyczne, ilustruje je przykładami i nieprzykładami
Metoda przyswajania pojęć-podawane są przykłady i nieprzykłady, uczniowie indukcyjnie odkrywają pojęcie i jego cech.
Nauczyciel podaje dodatkowe przykłady i nieprzykłady w celu sprawdzenia zrozumienia pojęcia, a uczniowie podają własne.

Nauczyciel wywołuje u uczniów proces myślenia o własnym myśleniu-uczniowie mają przemyśleć swoje decyzje, konsekwencje swoich wyborów. Nauczyciel pomaga im scalić nowe efekty uczenia się, wiążąc pojecie z innymi pojęciami w jednostce tematycznej. Definicja Przykład Nieprzykład Cechy istotne Część lądu mniejsza od kontynentu otoczona ze wszystkich stron wodą Hawaje, Kuba, Grenlandia - Część lądu (nie kontynent)
oraz
- Woda
oraz
- ląd otoczony wodą Floryda, Australia, Jezioro Śniardwy -Stanowią podstawę logiczną dla naszego myślenia
-Umożliwiają ludziom wzajemne porozumiewanie się WYSPA 6. Dobór i układ przykładów i nieprzykładów
See the full transcript